# Dutch Conversation-Grammar, Lessons 11 to 13

Parts of Speech I

De twist; De bediende en zijn meester; Lodewijk de Veertiende en Puget

Source: https://1732studios.com/courses/nl/3. Data: https://1732studios.com/courses/nl/3.json.

## Lesson 11: Nouns with two plurals

### One noun, two plurals

Most nouns have one plural. A few have two, and the two plurals mean different things.

Benen are legs. Beenderen are bones. Bladen are leaves of a book or sheets. Bladeren are leaves of a tree. Kleden are rugs. Kleren are clothes.

The meaning decides the form. Learn each pair as two separate words.

### The solemn plural

In some pairs the form in -en is solemn or biblical. Broeders are brothers. Broederen are brethren. Hemelen are the heavens.

Vaders are fathers. Vaderen are forefathers.

In other pairs the two forms mean the same. Zoons and zonen both mean sons. Zonen is the more formal.

**1** de benen en de beenderen  
the legs and the bones

**2** de bladen van het boek  
the leaves of the book

**3** de bladeren van de boom  
the leaves of the tree

**4** de kleden en de kleren  
the rugs and the clothes

**5** onze vaderen  
our forefathers

**6** de tafelen der wet  
the tables of the law

```
Nouns with two plurals

Several nouns have two plurals with a difference in meaning: benen legs, beenderen bones; bladen leaves of a book, sheets, newspapers, bladeren leaves of a tree; kleden cloths, rugs, kleren clothes; letters letters, letteren letters, literature; tafels tables, tafelen (der wet) the tables of the law; vaders fathers, vaderen forefathers; waters waters, wateren bodies of water; wortels roots, wortelen carrots (wortels serves for both). In some pairs the -en form is the solemn or biblical one: broeders brothers, broederen brethren; dochters daughters, dochteren (in the Bible) descendants; hemels testers, canopies, hemelen heavens; heidenen heathens. In others the two forms have fallen together: knechts and knechten both mean servants, zoons and zonen both mean sons, zonen being the more formal. Older texts, and Multatuli, kept knechten for slaves or lansquenets, zonen for descendants, and heidens for gipsies.
```

```
The plural of diminutives

The diminutives (ending in -je, -pje or -tje) take -s in the plural: het huisje, de huisjes; het boompje little tree, de boompjes. A few neuter nouns take -er- before the diminutive ending: het eitje, de eitjes or eiertjes; het blaadje, de blaadjes or bladertjes; het hoentje, de hoentjes or hoendertjes; het lammetje, de lammetjes or lammertjes; het radje, de radjes or radertjes. The plural of kindje is kindjes or kindertjes. Cf.: kleedjes = small cloths, rugs, and kleertjes = children's clothes.
```

```
Plurals with a change of vowel, and man

Some nouns change their vowel in the plural: lid member, leden; gelid rank, gelederen; ooglid eyelid, oogleden; schip ship, schepen; smid smith, smeden; stad town, steden; vloo flea, vlooien; koe cow, koeien; kleinood gem, kleinoden or kleinodiën; sieraad ornament, sieraden.
All nouns ending in -heid change -heid into -heden: de gelegenheid the opportunity, de gelegenheden; de goedheid kindness, de goedheden.
The word man has in the plural: a) mannen; b) man, if preceded by a numeral: honderd man a hundred men; c) lieden or lui in compounds denoting an office or profession: de staatsman statesman, de staatslieden; de timmerman carpenter, de timmerlieden or timmerlui; de koopman merchant, de kooplieden or kooplui.
The following words, having a short vowel in the singular, change this into a long vowel in the plural, without doubling the final consonant: with [a]: het bad bath, de baden; het blad leaf, de bladen; de dag day, de dagen; het dak roof, de daken; het dal dale, de dalen; het gat hole, de gaten; het glas glass, de glazen; het pad path, de paden; het rad wheel, de raderen or raden; de slag blow, de slagen; het vat cask, de vaten; with [ɛ]: het bevel order, de bevelen; het spel game, de spelen; with [ɔ]: het hol cavern, de holen; het lot lot, de loten; de god god, de goden; de afgod idol, de afgoden; het slot lock, de sloten.
```

```
Nouns used in the plural only

As in English some words are used in the plural only: geliefden lovers, goederen goods, hersenen (hersens) brains, ingewanden entrails, inkomsten revenue, kosten expenses, levensmiddelen victuals, mazelen measles, onkosten charges, ouders parents, pokken smallpox, voorouders ancestors, etc. Also the geographical names: de Antillen, de Apennijnen, de Ardennen, de Balearen, de Cycladen, de Karpaten, de Pyreneeën, etc. Note. The following English plural forms have a singular form in Dutch: arms wapens (one weapon: wapen), ashes koude (cold) as, compasses passer, embers gloeiende (glowing) as, billiards biljart, contents inhoud (m.), dregs bezinksel, droesem, nutcrackers notenkraker, oats haver, pincers nijptang, riches rijkdom, scissors schaar, snuffers kaarsensnuiter, spectacles bril, stairs trap, thanks dank, tidings tijding, bericht, tongs tang, trousers broek, wages loon. Older texts, and Multatuli, have gelieven for lovers and lieden for people, where a writer today has geliefden and mensen or lui.
```

```
Nouns used in the singular only

In the singular only are used: a) the names of materials: melk milk, azijn vinegar, vlees meat; b) the abstract nouns: gehoorzaamheid obedience, verdriet sorrow; c) nouns denoting number, weight, measure or value after a numeral: twee riem papier two reams of paper, acht gros pennen eight gross of pens, drie vat bier three barrels of beer, tien pond suiker ten pounds of sugar, vier meter laken four metres of cloth, vijf paar kousen five pairs of stockings, twintig euro twenty euros, vijf cent five cents. The same rule that separates pence from pennies holds for the Dutch cent and centen: zestig cent = sixty cents as a sum, zestig centen = 60 one-cent pieces; tien pond suiker = 10 pounds of sugar, tien ponden = 10 separate one-pound parcels; twintig euro = 20 euros, twintig euro's = 20 one-euro coins. Note 1. The following English singular forms are used in Dutch in the plural: business zaken, furniture meubels, information inlichtingen, progress vorderingen, property bezittingen, smallpox pokken, strength krachten (when strength means one's powers). Note 2. The names of sciences ending in -ics have no plural form in Dutch: mathematics wiskunde, mechanics mechanica, physics natuurkunde, etc. Older texts, and Multatuli, count in gulden and stuiver (twintig gulden, vijf stuiver) and measure cloth by the el, and the rule for them is the same.
```

```
The plural of abstract nouns

Abstract nouns have no plural as a rule; some of them take as their plurals the plurals of words allied in meaning: aanbod offer, aanbiedingen; bedrog deception, bedriegerijen; eer honour, eerbewijzen; gedrag behaviour, gedragingen; genot enjoyment, genietingen; kennis knowledge, kundigheden (kennissen = acquaintances); leer doctrine, leringen, leerstukken, leerstellingen; raad counsel, raadgevingen; roof plunder, roverijen; troost consolation, vertroostingen; twijfel hesitation, twijfels, twijfelingen; wanorde disorder, wanordelijkheden; zegen blessing, zegeningen. Doel aim has the plural doelen beside doeleinden, and oordeel judgment has oordelen beside beoordelingen.
```

```
Proper nouns and foreign words

As regards proper nouns and foreign words the following should be noticed:

The possessive is formed by adding -s to the name; a name ending in s, x or z takes an apostrophe only. If the final letter is a vowel, 's is added, except when the vowel is ie, ee or an unaccented e, or the name ends in é. Examples: Willems vader, Nederlands dichters, Floris' zoon; Beatrix' moeder, Maria's boek, Cicero's werken, Maries armbanden, Karolines boek, Renés fiets.

The plural of proper names is formed by means of -s, except those ending in s or st, which take -en: de Willems, de Maartens, de De Witts, de Cornelissen, de De Vriezen. Names of nations take -en, those ending in -er take -s, those ending in -aar take -s or -en: Belg Belgian, Belgen; Deen Dane, Denen; Noor Norwegian, Noren; Portugees Portuguese, Portugezen; Rus Russian, Russen; Zweed Swede, Zweden; Amsterdammer, Amsterdammers people of Amsterdam; Rotterdammer, Rotterdammers people of Rotterdam; Londenaar, Londenaars or Londenaren people of London; Gouwenaar, Gouwenaars or Gouwenaren people of Gouda. Compound words with man take -en (the n of man is doubled), or, if the first part is an adjective, the word man is dropped and -en added to the adjective: Noorman Norman, Noormannen; een Engelsman, Fransman an Englishman, a Frenchman; tien Engelsen, Fransen; de Engelsen, de Fransen. A man from Gelderland is a Gelderlander, plural Gelderlanders.

Most foreign words take -s in the plural: de dame lady, de dames; de korporaal corporal, de korporaals; de sergeant, de sergeants or sergeanten; de kapitein captain, de kapiteins; de officier, de officieren; de professor, de professoren or professors. Inanimate things in -ier, -eur, -oor take -en: het vizier vizier, de vizieren; het humeur temper, de humeuren; het kwispedoor spittoon, de kwispedoren.

Proper nouns and foreign words ending in a single vowel a, i, o, u or y take 's in the plural: de collega's colleagues, de sofa's, de motto's, de menu's, de baby's. Those ending in an accented é, in -eau or in a vowel written double take a plain -s: de canapés, de bureaus, de cafés, de zees. Those in ie or in unaccented e take -s: Maries, bougies, tralies, Adelines, Lines, horloges watches, diligences stage-coaches. Latin words ending in -ius and -ium generally drop -us or -um before the plural ending: de genius, de geniën; het gymnasium, de gymnasia or gymnasiums. Older texts, and Multatuli, write bureau's, canapé's and gymnasiën, and the old spellings Engelschman and Franschman.
```

```
Verbs of this lesson, with their principal parts

vinden     to find        ik vind, ik vond, ik heb gevonden
spreken    to speak       ik spreek, ik sprak, ik heb gesproken
begrijpen  to understand  ik begrijp, ik begreep, ik heb begrepen
winnen     to win         ik win, ik won, ik heb gewonnen
```

## Lesson 11: The plural of diminutives

### The diminutive takes s

A diminutive makes its plural with s. Het huisje becomes de huisjes. Het boompje becomes de boompjes.

This holds for every ending of the diminutive: -je, -pje and -tje.

### Diminutives with er

A few diminutives can put er before the ending in the plural. Het eitje has the plural eitjes or eiertjes. Het blaadje has blaadjes or bladertjes.

Kindje has the plural kindjes or kindertjes.

Kleedjes and kleertjes are two different words. Kleedjes are small rugs. Kleertjes are children's clothes.

**7** het huisje, de huisjes  
the little house, the little houses

**8** het eitje, de eitjes  
the little egg, the little eggs

**9** het kindje, de kindertjes  
the little child, the little children

**10** de kleertjes van het kind  
the child's clothes

## Lesson 11: Plurals with a change of vowel, and man

### A vowel changes

A vowel is a letter such as a, e, i, o or u. Some nouns change their vowel in the plural. Het schip becomes de schepen. De stad becomes de steden.

Some nouns add letters. De koe becomes de koeien. De vloo becomes de vlooien.

Every noun ending in -heid changes it to -heden. De gelegenheid becomes de gelegenheden.

### Short vowel, long vowel, and man

Many nouns have a short vowel in the singular. In the plural the vowel is long, and the last consonant is not doubled. De dag becomes de dagen. Het dak becomes de daken.

Man has three plural forms. Mannen is the usual one. After a number, man stays as it is: honderd man.

In words that name a job, man becomes lieden or lui. De timmerman becomes de timmerlieden or timmerlui.

**11** het schip, de schepen  
the ship, the ships

**12** de stad, de steden  
the town, the towns

**13** de koe, de koeien  
the cow, the cows

**14** de gelegenheid, de gelegenheden  
the opportunity, the opportunities

**15** honderd man  
a hundred men

**16** de timmerman, de timmerlieden  
the carpenter, the carpenters

**17** de dag, de dagen  
the day, the days

**18** het slot, de sloten  
the lock, the locks

## Lesson 11: Nouns used in the plural only

### Nouns with no singular

Some Dutch nouns exist only in the plural. English has the same thing: thanks, wages.

Examples are ouders, kosten, inkomsten and mazelen. Hij heeft de mazelen.

Some place names are plural only: de Pyreneeën, de Ardennen.

### English plural, Dutch singular

Some English nouns are plural, but the Dutch word is singular. Spectacles is bril. Trousers is broek. Scissors is schaar. Stairs is trap.

Dutch counts each of these as one thing: Ik zoek mijn bril. Mijn broek is nat.

**19** de ouders en de voorouders  
the parents and the ancestors

**20** Hij heeft de mazelen.  
He has the measles.

**21** de kosten en de inkomsten  
the expenses and the revenue

**22** Ik zoek mijn bril.  
I am looking for my spectacles.

**23** Mijn broek is nat.  
My trousers are wet.

**24** de Pyreneeën  
the Pyrenees

## Lesson 11: Nouns used in the singular only

### Materials and ideas

Some nouns have no plural. The names of materials are one group: melk, azijn, vlees. The names of ideas are another: gehoorzaamheid, verdriet.

The names of sciences also have no plural. Wiskunde and natuurkunde are the Dutch for mathematics and physics.

A few English singular nouns are plural in Dutch. Business is zaken. Furniture is meubels.

### Counting with a singular noun

After a number, a noun for a weight, a measure or a value stays singular. Tien pond suiker is ten pounds of sugar. Twee vat bier is two barrels of beer.

The same rule covers vijf paar kousen and zestig cent.

A plural ending changes the meaning. Twintig euro is twenty euros. Twintig euro's is twenty coins of one euro. Zestig centen is sixty coins of one cent.

**25** tien pond suiker  
ten pounds of sugar

**26** twee vat bier  
two barrels of beer

**27** vijf paar kousen  
five pairs of stockings

**28** twintig euro  
twenty euros

**29** twintig euro's  
twenty one-euro coins

**30** zestig cent  
sixty cents

## Lesson 11: The plural of abstract nouns

### Borrowed plurals

An abstract noun names an idea, not a thing you can touch. Zegen is blessing. Raad is counsel. Genot is enjoyment.

An abstract noun has no plural as a rule. When Dutch needs one, it borrows the plural of a related word.

De zegen has the plural zegeningen. De raad has the plural raadgevingen. Het doel has the plural doelen.

### A plural with another meaning

Kennis is knowledge. Its borrowed plural is kundigheden. Kennissen is a different word: it means acquaintances, as in mijn kennissen.

Some nouns have more than one borrowed plural. Leer has leringen, leerstukken and leerstellingen.

**31** de zegen, de zegeningen  
the blessing, the blessings

**32** de raad, de raadgevingen  
the counsel, the pieces of advice

**33** het doel, de doelen  
the aim, the aims

**34** mijn kennissen  
my acquaintances

## Lesson 11: Proper nouns and foreign words

### The possessive of a name

A proper noun is the name of one person or place, such as Maria. A possessive shows who owns something. In Willems vader, the father belongs to the person named.

Add s to the name. A name ending in s, x or z takes only an apostrophe. Floris' zoon is Floris's son.

After most vowels, add 's. Maria's boek is Maria's book. After ie, ee or an unaccented e, add s alone. Maries armbanden are Marie's bracelets.

### Plurals of names and foreign words

Names make the plural with s: de Willems. Names ending in s or st take -en: de Cornelissen. Names of nations take -en: de Belgen, de Denen.

Names ending in -er take s: Amsterdammers. Een Engelsman becomes twee Engelsen: man drops and -en is added.

Most foreign words take s: de dames, de kapiteins. A single final a, i, o, u or y takes 's: de collega's. Final -eau or unaccented e takes s alone: de bureaus, de horloges.

### Verbs of this lesson, with their principal parts

**35** Willems vader  
William's father

**36** Floris' zoon  
Floris's son

**37** Maria's boek  
Maria's book

**38** Maries armbanden  
Marie's bracelets

**39** de Belgen en de Denen  
the Belgians and the Danes

**40** een Engelsman, twee Engelsen  
an Englishman, two Englishmen

**41** de collega's  
the colleagues

**42** de bureaus  
the desks

**43** de horloges  
the watches

## De twist

**44** De twist  
The quarrel

**45** Twee kleine jongens hadden een noot gevonden en raakten daarover hevig aan het twisten.  
Two small boys had found a nut and fell into a fierce quarrel about it.

**46** “Die is voor mij,” zei een van hen, “want ik heb hem het eerst gezien.”  
“It is for me,” said one of them, “for I saw it first.”

**47** “Nee, hij is van mij,” zei de ander, “ik heb hem het eerst opgeraapt.”  
“No, it belongs to me,” said the other, “I picked it up first.”

**48** Zij raakten handgemeen, toen een derde jongen, die getuige was van de twist, tegen hen zei: “Kom, ik zal jullie twist beslechten.”  
They came to blows, when a third boy, who was a witness of the quarrel, said to them: “Come, I will settle your quarrel.”

**49** Hij plaatste zich tussen de beide jongens, kraakte de noot en zei: “Een van de doppen is voor degene die de noot het eerst gezien heeft, de andere is voor degene die hem het eerst heeft opgeraapt.  
He placed himself between the two boys, cracked the nut and said: “One of the shells belongs to the one who saw the nut first, the other is for the one who picked it up first.

**50** Wat de pit aangaat, die houd ik voor het vellen van het vonnis.”  
As for the kernel, I keep that for pronouncing the sentence.”

**51** De beide kleine jongens waren nog niet van hun verbazing bekomen, toen de rechter, in zijn hoge wijsheid, de noot al had opgegeten.  
The two small boys had not yet recovered from their astonishment when the judge, in his high wisdom, had already eaten the nut.

**52** Zij begrepen nu dat men niets wint met twisten.  
They now understood that one gains nothing by quarrelling.

| word | gloss |
|---|---|
| twist | quarrel |
| noot | a nut |
| Twee | two |
| hevig | fierce, fiercely |
| hen | one of them (een van hen) |
| eerst | first (of all) |
| jongens | the two boys, both boys (de beide jongens) |
| daarover | about it |
| twisten | to quarrel |
| van | to recover from (bekomen van) |
| jongen | boy |
| derde | third |
| Nee | no |
| tussen | between |
| handgemeen | to come to blows (handgemeen raken) |
| beslechten | to settle |
| pit | kernel |
| vellen | to pronounce sentence (een vonnis vellen) |
| verbazing | astonishment |
| rechter | judge |
| wijsheid | wisdom |
| al | already |
| aangaat | as for, concerning (wat ... aangaat) |

## Lesson 11: conversation

**53** Wat deden de jongens nadat zij een noot gevonden hadden? Zij . . .  
What did the boys do after they had found a nut? They . . .

**54** Waarom wilde de eerste de noot voor zich houden?  
Why did the first want to keep the nut for himself?

**55** Wat meende de ander?  
What did the other think?

**56** Hoe eindigde de twist?  
How did the quarrel end?

**57** Zij raakten daarover hevig aan het twisten.  
They fell into a fierce quarrel about it.

**58** Omdat hij de noot het eerst gezien had.  
Because he had seen the nut first.

**59** De ander meende dat de noot van hem was, omdat hij hem het eerst had opgeraapt.  
The other thought that the nut was his, because he had picked it up first.

**60** Zij raakten handgemeen.  
They came to blows.

**61** Wat zei de derde jongen, die getuige was van de twist?  
What did the third boy, who was a witness of the quarrel, say?

**62** Waar plaatste deze zich?  
Where did he place himself?

**63** Wat zei hij toen hij de noot kraakte?  
What did he say when he cracked the nut?

**64** Wat hield hij voor het vellen van het vonnis?  
What did he keep for pronouncing the sentence?

**65** Hij zei: “Kom, ik zal jullie twist beslechten.”  
He said: “Come, I will settle your quarrel.”

**66** Hij plaatste zich tussen de beide jongens.  
He placed himself between the two boys.

**67** Hij zei: “Een van de doppen is voor degene die de noot het eerst gezien heeft, de andere is voor degene die hem het eerst heeft opgeraapt.”  
He said: “One of the shells belongs to the one who saw the nut first, the other is for the one who picked it up first.”

**68** De pit hield hij voor het vellen van het vonnis.  
He kept the kernel for pronouncing the sentence.

**69** Had de rechter de noot spoedig opgegeten? (Ja, nog voordat . . .)  
Had the judge eaten the nut soon? (Yes, even before . . .)

**70** Wat begrepen zij nu?  
What did they now understand?

**71** Ja, nog voordat de beide jongens van hun verbazing bekomen waren, had hij de noot al opgegeten.  
Yes, even before the two boys had recovered from their astonishment, he had already eaten the nut.

**72** Zij begrepen nu dat men niets wint met twisten.  
They now understood that one gains nothing by quarrelling.

## Lesson 11: exercise 19

**73** ik raak  
I begin (to get into)

**74** hij raakt  
he begins (to get into)

**75** wij raken  
we begin (to get into)

**76** jij twist  
you quarrel

**77** jullie twisten  
you (plural) quarrel

**78** zij twisten  
they quarrel

**79** ik behoor  
I belong

**80** u behoort  
you belong

**81** zij behoren  
they belong

**82** wij hebben opgeraapt  
we (perfect of to pick up)

**83** ik heb beslecht  
I (perfect of to settle)

**84** wij hebben beslecht  
we (perfect of to settle)

**85** ik heb gekraakt  
I (perfect of to crack)

## Lesson 11: exercise 20

**86** de twisten  
the quarrels

**87** de jongens  
the boys

**88** de noten  
the nuts

**89** de doppen  
the shells

**90** de pitten  
the kernels

**91** de vonnissen  
the sentences

**92** de rechters  
the judges

**93** de leden  
the members

**94** de gelederen  
the ranks

**95** de eitjes  
the little eggs

**96** de blaadjes  
the little leaves

**97** de oogleden  
the eyelids

**98** de schepen  
the ships

**99** de hoentjes  
the little hens

**100** de lammetjes  
the little lambs

**101** de smeden  
the smiths

**102** de diertjes  
the little animals

**103** de steden  
the towns

**104** de vlooien  
the fleas

**105** de sieraden  
the ornaments

**106** de koeien  
the cows

**107** de wijsheden  
the wisdoms

**108** de goedheden  
the kindnesses

**109** de timmerlieden  
the carpenters

**110** de landlieden  
the farmers

**111** de gelegenheden  
the opportunities

**112** de staatslieden  
the statesmen

**113** de kooplieden  
the merchants

**114** de heldendaden  
the heroic deeds

**115** de collega's  
the colleagues

**116** de bougies  
the candles

**117** de geniën  
the genii

**118** de horloges  
the watches

**119** de canapés  
the sofas

**120** de gymnasia  
the grammar schools

**121** de bureaus  
the desks, the offices

**122** de sofa's  
the sofas

**123** de tralies  
the bars

**124** de werken  
the works

**125** de dichters  
the poets

## Lesson 11: exercise 21

**126** het doel  
aim

**127** het bad  
bath

**128** het gedrag  
behaviour

**129** de zegen  
blessing

**130** de slag  
blow

**131** het vat  
cask

**132** het hol  
cavern

**133** de troost  
consolation

**134** de raad  
counsel

**135** het dal  
dale

**136** de dag  
day

**137** het bedrog  
deception

**138** de wanorde  
disorder

**139** het genot  
enjoyment

**140** het spel  
game

**141** het glas  
glass

**142** de god  
god

**143** de aarzeling  
hesitation

**144** het gat  
hole

**145** de eer  
honour

**146** de afgod  
idol

**147** het oordeel  
judgment

**148** de kennis  
knowledge

**149** het blad  
leaf

**150** de leer  
doctrine

**151** het slot  
lock

**152** het lot  
lot

**153** het bevel  
order

**154** het pad  
path

**155** de roof  
plunder

**156** het rad  
wheel

## Lesson 11: exercise 22

**157** broederen  
brethren

**158** beenderen  
bones

**159** bladeren  
leaves (of a tree)

**160** dochteren  
descendants (f.)

**161** heidenen  
heathens

**162** hemelen  
heavens

**163** klederen  
clothes

**164** knechten  
servants (in older texts: slaves or, figuratively, lansquenets)

**165** letteren  
letters, literature

**166** tafelen  
tables (of the law)

**167** vaderen  
forefathers

**168** wateren  
waters, bodies of water

**169** wortelen  
carrots

**170** zonen  
sons (in older texts: descendants, m.)

**171** kleertjes  
small clothes

**172** broeders  
brothers

**173** benen  
legs

**174** bladen  
leaves of a book, sheets, blades, flaps of a table, newspapers

**175** dochters  
daughters

**176** heidens  
gipsies (an old use of the word)

**177** hemels  
testers (bed canopies)

**178** kleden  
cloths, rugs

**179** knechts  
servants

**180** letters  
letters

**181** tafels  
tables

**182** vaders  
fathers

**183** waters  
rivers, waters

**184** wortels  
roots (also figuratively)

**185** zoons  
sons

**186** kleedjes  
small cloths, rugs

## Lesson 11: exercise 23

**187** voorouders  
ancestors

**188** de Apennijnen  
Apennines

**189** wapens  
arms

**190** koude as  
ashes

**191** hersenen  
brains

**192** zaken  
business

**193** de Balearen  
Balearic Isles

**194** Belgen  
Belgians

**195** biljart  
billiards

**196** kleren  
clothes

**197** onkosten  
charges

**198** passer  
compasses

**199** inhoud  
contents

**200** Denen  
Danes

**201** bezinksel  
dregs

**202** ingewanden  
entrails

**203** Engelsman  
Englishman

**204** de Engelsen  
the English

**205** kosten  
expenses

**206** gloeiende as  
embers

**207** meubels  
furniture

**208** Fransman  
Frenchman

**209** de Fransen  
the French

**210** goederen  
goods

**211** inlichtingen  
information

**212** kennis  
knowledge

**213** geliefden  
lovers

**214** wiskunde  
mathematics

**215** mazelen  
measles

**216** moslim  
Mussulman

**217** mechanica  
mechanics

**218** notenkraker  
nutcrackers

**219** Noormannen  
Normans

**220** haver  
oats

**221** ouders  
parents

**222** mensen  
people

**223** vorderingen  
progress

**224** nijptang  
pincers

**225** bezittingen  
property

**226** natuurkunde  
physics

**227** de Portugezen  
the Portuguese

**228** de Pyreneeën  
Pyrenees

**229** inkomsten  
revenue

**230** rijkdom  
riches

**231** Russen  
Russians

**232** pokken  
small-pox

**233** schaar  
scissors

**234** kracht  
strength

**235** kaarsensnuiter  
snuffers

**236** Zweden  
Swedes

**237** bril  
spectacles

**238** trap  
stairs

**239** dank  
thanks

**240** tijding  
tidings

**241** tang  
tongs

**242** broek  
trousers

**243** levensmiddelen  
victuals

**244** loon  
wages

**245** kapiteins  
captains

**246** korporaals  
corporals

**247** collega's  
colleagues

**248** geniën  
genii

**249** gymnasia  
gymnasiums

**250** dames  
ladies

**251** officieren  
officers

**252** professoren  
professors

**253** sergeanten  
sergeants

**254** diligences  
stage-coaches

**255** humeuren  
tempers

**256** vizieren  
viziers

**257** horloges  
watches

**258** tien stuiver  
ten pence

**259** vijf gulden  
five guilders

**260** vier el laken  
four yards of cloth

**261** tien pond suiker  
ten pounds of sugar

**262** twintig riem papier  
twenty reams of paper

**263** twee vat bier  
two barrels of beer

**264** zestig cent  
sixty cents

## Lesson 12: The adjective used as a noun (and 1 more)

### A describing word that names a person

An adjective is a word that describes a noun: good, blind, small. Dutch can use an adjective as a noun.

Used this way, it takes e in the singular. De blinde means the blind man or woman. The form is the same for both.

The plural takes en: de blinden means the blind people. The pattern is the same as for any noun that ends in e.

### The good, and of the blind

An adjective can also name a quality. Het goede means the good, or what is good. It has one form and no plural.

Dutch says of with van, never with a changed ending: van de blinde, van het goede.

Older writing, and Multatuli, use other forms for the same idea, such as des blinden. Today Dutch uses van.

### Two forms of every adjective

Before a noun, an adjective has two forms. One is bare: goed. The other adds e: goede.

Two things decide the form: the word before the adjective and the kind of noun after it. The job of the noun in the sentence does not matter.

A plural noun always takes the e form: goede vaders, goede moeders, goede kinderen.

Compare de goede vader with een goed boek. The same adjective has e once and is bare once.

**265** de blinde  
the blind man or woman

**266** de blinden  
the blind (people)

**267** het goede  
the good, what is good

**268** van de blinde  
of the blind man

**269** de goede vader  
the good father

**270** een goed boek  
a good book

**271** goede vaders  
good fathers

```
The adjective used as a noun

In Dutch an adjective or past participle can be used attributively, predicatively, or as a noun. A nominalized adjective (de blinde, the blind man or woman) is not declined by case; it takes -e in the singular for both masculine and feminine, and -en in the plural for all genders, exactly like an ordinary noun ending in -e. The neuter singular, used for an abstract quality (het goede, the good), has only one form and no plural. Possession or relation is always expressed with van, never with a genitive case ending: van de blinde (of the blind man or woman), van het goede (of the good). Older written Dutch, and Multatuli, show des blinden, der blinde, den blinde for these same relations.
```

```
Declension of an adjective preceding the noun

An attributive adjective has two forms: with -e (goede) and without it (goed). The plural always takes -e: goede vaders, goede moeders, goede kinderen.
```

```
Van instead of the genitive

Van, not a case ending, expresses of: van de grote man, van de goede vrouw, van het kleine land, van goede mannen, vrouwen, kinderen; van een grote man, van een goede vrouw, van een klein kind. Van is likewise the only way to say of when no article or pronoun precedes the adjective: van goede eieren (of good eggs), van oud brood (of stale bread).
```

```
When an attributive adjective takes -e

Before a het-word, the adjective stays bare when the noun has no article, or has een or a possessive: goed brood, een goed boek, mijn oud huis. It takes -e when the noun has de, het, dit, dat, or is followed by a superlative or an ordinal number, whatever the gender: het goede brood, het goede boek, het oude huis, hun beste boek, ons kleinste huis, dit tweede hoofdstuk. Before a de-word the adjective takes -e in every position, with or without een: een goede koning, de goede koning. Een grote man and een goede koning are written with -e whatever the sense, a tall man or a great man; the two meanings are told apart from context alone.
```

```
The old genitive -s in iets moois, niets nieuws

After iets, niets, wat, weinig, veel and similar indefinite words, the adjective takes -s instead of -e: iets moois (something pretty), niets slechts (nothing bad), wat aangenaams (something pleasant), weinig nieuws (little news), veel goeds (much good).
```

```
Adjectives that are never inflected

These adjectives never take -e or -en. Used predicatively: dit huis is groot, oud, hoog. Made from a material, ending in -en: het gouden horloge (the gold watch), de zilveren lepel (the silver spoon), de ijzeren vork (the iron fork), gesloten brieven (closed letters). Made from a place name, ending in -er: de Haarlemmerhout (the Haarlem wood), Neurenberger waren (Nuremberg wares). Rechter and linker, right and left: de rechterzijde, de linkerzijde (the right side, the left side), de rechterarm, de linkerarm (the right arm, the left arm), de rechterbeen, de linkerbeen (the right leg, the left leg), de rechterhand, de linkerhand (the right hand, the left hand), de rechterkant, de linkerkant (the right side, the left side). And, for the sound of it, adjectives of two or more syllables ending in -en, and comparatives of three or more syllables: verheven woorden (dignified words), verhevener woorden (more dignified words), dapperder mannen (braver men).
```

```
Verbs of this lesson, with their principal parts

zitten     to sit         ik zit, ik zat, ik heb gezeten
opnemen    to take up     ik neem op, ik nam op, ik heb opgenomen
wegwerpen  to throw away  ik werp weg, ik wierp weg, ik heb weggeworpen
```

## Lesson 12: Van instead of the genitive (and 1 more)

### Of is always van

The genitive is a form of the noun that says of, as in the king of the land. Dutch has no such form. It puts van before the noun.

Van de grote man means of the great man. Van het kleine land means of the small country. Van goede mannen means of good men.

### Van with no article

Van is also the only way to say of when no article or pronoun comes before the adjective.

Van goede eieren means of good eggs. Van oud brood means of stale bread.

### Nouns with het: bare or e

Before a het-word, the adjective stays bare after een or a possessive, or with no article: goed brood, een goed boek, mijn oud huis.

It takes e when the noun has de, het, dit or dat: het goede boek, het oude huis.

It also takes e when it means most, as beste does, or gives a place in order, as tweede does. This holds after a possessive too: hun beste boek, ons kleinste huis.

### Nouns with de: always e

Before a de-word the adjective takes e in every position, with een or without it: een goede koning, de goede koning.

Een grote man has e whether it means a tall man or a great man. Only the context tells the two meanings apart.

**272** van de grote man  
of the great man

**273** van goede eieren  
of good eggs

**274** een goed boek  
a good book

**275** het goede boek  
the good book

**276** een goede koning  
a good king

**277** hun beste boek  
their best book

## Lesson 12: The old genitive -s in iets moois, niets nieuws (and 1 more)

### An s after iets and niets

After a word for an unnamed thing or amount, the adjective takes s instead of e. These words are iets, niets, wat, weinig, veel and others like them.

Iets moois means something pretty. Niets nieuws means nothing new. Veel goeds means much good.

This s is what is left of an old genitive ending.

### Adjectives that stay as they are

Some adjectives never take e or en. After a verb such as is, every adjective stays bare: dit huis is groot, oud, hoog.

An adjective made from a material ends in en and does not change: de zilveren lepel, het gouden horloge.

An adjective made from a place name ends in er and does not change: de Haarlemmerhout.

### Right, left and long words

Rechter and linker, right and left, do not change: de rechterzijde, de linkerhand.

For the sound, two kinds of long adjective also stay bare. The first has two or more syllables and ends in en: verheven woorden.

The second means more and has three or more syllables: dapperder mannen, braver men.

**278** iets moois  
something pretty

**279** niets nieuws  
nothing new

**280** veel goeds  
much good

**281** de zilveren lepel  
the silver spoon

**282** de rechterzijde  
the right side

**283** de linkerhand  
the left hand

**284** dapperder mannen  
braver men

## De bediende en zijn meester

**285** De bediende en zijn meester  
The servant and his master

**286** Een rijke Engelsman zit aan tafel.  
A rich Englishman is sitting at the table.

**287** Hij neemt het brood op, dat de knecht hem gebracht heeft, en zegt toen op strenge toon: “Thompson, ik heb je verscheidene malen beknord, omdat je me oudbakken brood bij mijn middageten gebracht hebt.  
He picks up the bread that the servant has brought him, and then says in a stern tone: “Thompson, I have scolded you several times because you have brought me stale bread for my dinner.

**288** Hoe komt het dat je me nu weer oudbakken brengt?”  
How is it that you are bringing me stale bread again now?”

**289** Thompson antwoordt op deftige en eerbiedige toon: “Waarlijk, mijnheer, ik weet niet meer hoe ik 't aanleggen moet.  
Thompson answers in a dignified and respectful tone: “Truly, sir, I no longer know how I am to manage it.

**290** Het oudbakken brood kan toch niet weggeworpen worden, wel?”  
The stale bread surely cannot be thrown away, can it?”

**291** “Zeker niet, maar me dunkt dat de bedienden dat wel konden eten.”  
“Certainly not, but it seems to me that the servants could well eat it.”

**292** “Wij eten alleen vers brood in de keuken,” antwoordde Thompson.  
“We eat only fresh bread in the kitchen,” Thompson answered.

| word | gloss |
|---|---|
| meester | his master (zijn meester) |
| brood | bread |
| middageten | dinner |
| toon | tone, voice |
| verscheidene | several |
| oudbakken | stale |
| toen | then |
| toon | in a stern tone (op strenge toon) |
| omdat | because |
| bij | with |
| keuken | kitchen |
| vers | new |
| Waarlijk | truly |
| Zeker | certainly |
| weer | again |
| Hoe | how |
| wel | well |
| maar | but |
| alleen | only |
| aanleggen | to manage |
| dunkt | me thinks (mij dunkt) |

## Lesson 12: conversation

**293** Wie zit aan tafel?  
Who is sitting at the table?

**294** Wat zegt de meester op strenge toon tegen zijn knecht?  
What does the master say in a stern tone to his servant?

**295** Wat wil hij weten? Hoe het komt, dat . . . .  
What does he want to know? How it is, that . . . .

**296** Hoe en wat antwoordt Thompson?  
How, and what, does Thompson answer?

**297** Een rijke Engelsman zit aan tafel.  
A rich Englishman is sitting at the table.

**298** Hij zegt: “Thompson, ik heb je verscheidene malen beknord, omdat je me oudbakken brood bij mijn middageten brengt.”  
He says: “Thompson, I have scolded you several times because you bring me stale bread for my dinner.”

**299** Hij wil weten hoe het komt dat Thompson hem steeds weer oudbakken brood brengt.  
He wants to know why Thompson keeps bringing him stale bread again and again.

**300** Thompson antwoordt op deftige en eerbiedige toon dat hij niet meer weet hoe hij het moet aanleggen.  
Thompson answers in a dignified and respectful tone that he no longer knows how to manage it.

**301** Wat kan niet weggeworpen worden?  
What cannot be thrown away?

**302** Wat meende de meester van Thompson?  
What did the master suggest to Thompson?

**303** Wat antwoordde de laatste (the latter)?  
What did the last one answer?

**304** Het oudbakken brood kan niet weggeworpen worden.  
The stale bread cannot be thrown away.

**305** Hij meende dat de bedienden het oudbakken brood wel konden eten.  
He suggested that the servants could well eat the stale bread.

**306** Thompson antwoordde dat zij in de keuken alleen vers brood aten.  
Thompson answered that in the kitchen they ate only fresh bread.

## Lesson 12: exercise 24

**307** de goede vader  
a) the good father

**308** de oude moeder  
a) the old mother

**309** het kleine kind  
a) the little child

**310** mijn grote tuin  
a) my large garden

**311** uw slechte pen  
a) your bad pen

**312** zijn oud huis  
a) his old house

**313** goede wijn  
b) good wine (singular only)

**314** slechte vrucht  
b) bad fruit (singular only)

**315** oud brood  
b) stale bread (singular only)

**316** het kwade  
b) the bad, evil (singular only)

**317** een arme  
c) a poor woman

**318** een rijke  
c) a rich woman

## Lesson 12: exercise 25

**319** De dood van de oude vrouw.  
The death of the old woman.

**320** Geen slapende honden.  
No sleeping dogs.

**321** De rekening van de slimme herbergier.  
The bill of the sly host.

**322** Een enkel ei.  
One single egg.

**323** In een grote dorpsherberg.  
In a large village-inn.

**324** Eieren zijn schaars.  
Eggs are scarce.

**325** Gedurende de hele dag en de hele nacht.  
During (Gedurende) the whole day and the whole night.

**326** De schat van de ongelukkige gierigaard.  
The treasure of the unhappy miser.

**327** Een ellendige steen.  
A miserable stone.

**328** U zou uw grote schat niet hebben.  
You would not have your great treasure.

**329** De vrek was arm.  
The miser was poor.

**330** De bedienden van een jonge en zeer trotse edelman.  
The servants of a young and very proud nobleman.

**331** Zij spraken over het vriendelijke aanbod.  
They spoke about (over) the friendly offer.

**332** De studeerkamer of het studeervertrek van een geleerde, of van een geleerd man.  
The study of a learned man.

**333** De geleerde schreef grote boeken.  
The learned man wrote large books.

**334** De hond zwom over de grote rivier.  
The dog swam across the large river.

**335** Hoe groot was zijn verbazing!  
How great was his astonishment!

**336** Wij gaan naar een verwijderde stadswijk.  
We go to (naar) a distant quarter.

**337** De dokter van een Engels schip.  
The physician of an English ship.

**338** Hij verdronk in zijn eigen medicijnkist.  
He was drowned in his own medicine-chest.

**339** Hij deelde het aan de man mee.  
He communicated it to the man.

**340** Hij leefde in eeuwigdurende vrees.  
He lived in everlasting fear.

**341** Die jongen was getuige.  
That boy was (a) witness.

**342** Die jongens waren getuigen van de twist.  
Those boys were witnesses of the quarrel.

**343** Hij plaatste zich tussen de twistenden.  
He placed himself between the quarrelling (boys).

**344** De kleine jongens zagen de noot.  
The little boys saw the nut.

**345** In zijn hoge wijsheid.  
In his great wisdom.

**346** Het oudbakken brood.  
The stale bread.

**347** Het gestolen vlees.  
The stolen meat.

**348** Aan de rechterzijde.  
At the right side.

**349** Met de linkerhand en linkervoet.  
With the left hand and foot.

**350** Veel goeds.  
Much good.

**351** Niets nieuws.  
Nothing new.

**352** Hij zag het met zijn rechteroog.  
He saw it with his right eye.

**353** Neurenberger speelgoed.  
Nurenberg toys (speelgoed).

## Lesson 13: Degrees of comparison: § 216 (and 3 more)

### Three degrees of comparison

An adjective can show how much of a quality a thing has. Dutch does this in three steps, called degrees.

The positive is the plain word: groot, big. The comparative says more: groter, bigger. The superlative says most: grootst, biggest.

Dutch names them de stellende trap, de vergrotende trap and de overtreffende trap.

### The comparative ending

The comparative adds er to the positive. Groot becomes groter. Hoog becomes hoger.

A positive that ends in e adds only r: blode, bloder. A positive that ends in r takes a d before the ending. Ver becomes verder. Zwaar becomes zwaarder.

Dan means than. Dit huis is hoger dan dat huis.

### The superlative ending

The superlative adds st to the positive. Groot becomes grootst. Hoog becomes hoogst.

A positive that ends in e drops the e: blode, bloodst. A positive that ends in s adds only t. Wijs becomes wijst. Fris becomes frist.

### Meer and meest before the adjective

Some forms sound better with a separate word in place of the ending. Meer means more. Meest means most.

Dutch always does this in the superlative when the positive ends in st. Vast becomes meest vast. Juist becomes meest juist.

Dit antwoord is het meest juist.

**354** Groot is de stellende trap, groter de vergrotende trap en grootst de overtreffende trap.  
Groot is the positive, groter the comparative and grootst the superlative.

**355** Dit huis is hoger dan dat huis.  
This house is higher than that house.

**356** De reis was verder dan wij dachten.  
The journey was farther than we thought.

**357** Puget was de beroemdste beeldhouwer van Frankrijk.  
Puget was the most famous sculptor of France.

**358** Dit is de frisste ochtend van de week.  
This is the freshest morning of the week.

**359** Dit antwoord is het meest juist.  
This answer is the most exact.

```
Degrees of comparison: § 216

There are three degrees of comparison: the Positive (de stellende trap), the Comparative (de vergrotende trap), and the Superlative (de overtreffende trap).
```

```
Forming the comparative: § 217

The Comparative is formed by adding (e)r to the Positive: groot - groter, hoog - hoger, blij - blijer, blode - bloder. If the Positive ends in r, the letter d is inserted: ver - verder, zwaar heavy - zwaarder. For the doubling and simplification of consonants and vowels in this process, see Book I.
```

```
Forming the superlative: § 218

The Superlative is formed by adding st to the Positive: groot - grootst, hoog - hoogst. If the Positive ends in e, this letter is dropped: blij - blijst, blode - bloodst. If the Positive ends in s, t only is added: wijs wise - wijst, fris - frist.
```

```
Meer and meest for euphony: § 219

For the sake of euphony the Comparative and Superlative are often expressed with meer more and meest most. This is always done in the Superlative if the Positive ends in st: vast firm - meest vast, juist exact - meest juist.
```

```
Superlatives formed from adverbs: § 220

Some Superlatives are formed from Adverbs but are used as Adjectives: achterst (achter) hindermost, benedenst (beneden) lowest, binnenst (binnen) inmost, bovenst (boven) uppermost, buitenst (buiten) outmost, onderst (onder) undermost, voorst (voor) foremost.
```

```
Irregular comparison: goed, veel, weinig, kwaad: § 221

The Positives goed, veel, weinig have adverbial forms in the Comparative and Superlative: goed, beter, best = good, better, best; veel, meer, meest = much (many), more, most; weinig, minder, minst = little, less, least. Note. Kwaad = bad, ill: erger, ergst (from erg); kwaad = angry: kwader, kwaadst.
```

```
Absolute adjectives used figuratively: § 222

Some Adjectives with an absolute meaning are sometimes used in the Superlative in a figurative sense: de volmaaktste rust the most complete rest, het volste glas the fullest glass.
```

```
Participles compared: § 223

Participles admit of degrees of comparison if they have become real Adjectives, with the accent on the root of the verb: een welsprekender man a more eloquent man, de welsprekendste man the most eloquent man; also uitstekend excellent, innemend charming, ingenomen pleased at. The participles uitstekend, innemend, ingenomen do not admit of degrees of comparison.
```

```
English comparative, Dutch superlative: § 224

In English the Comparative is often used where Dutch requires the Superlative: de jongste van de twee broers the younger of the two brothers; compare Scipio de Jongere.
```

```
Comparative expressing contrast only: § 225

Sometimes the Comparative expresses a contrast only: hoger onderwijs en lager onderwijs academic and primary instruction, het Lagerhuis en het Hogerhuis the House of Commons and the House of Lords.
```

```
Strengthening the superlative with aller-: § 226

The Superlative is often strengthened by aller: aardig nice - aardigst, alleraardigst very nice; lief lovely - liefst, allerliefst most lovely; treurig sad - treurigst, allertreurigst most sad; belangrijk important - belangrijkst, allerbelangrijkst of the utmost importance.
```

```
Compound words: § 227

If the Positive is a compound word the endings are added to the last part: bouwvallig decayed - bouwvalliger, bouwvalligst; vrijmoedig bold, free - vrijmoediger, vrijmoedigst; weldadig charitable - weldadiger, weldadigst.
```

```
Goedkoop, and beterkoop/bestkoop: § 228

The degrees of goedkoop cheap are: goedkoper, goedkoopst. Written Dutch of the nineteenth century, Multatuli among the rest, also uses beterkoop and bestkoop as adjectives, though they are properly the comparative and superlative of the adverb goedkoop.
```

```
Four notes on comparison: § 229

Note: 1. Hij is zo groot als ik = he is as tall as I; hij is niet zo groot als ik = he is not so tall as I. 2. Hij is groter dan ik = he is taller than I; hij is minder groot dan ik = he is less tall than I. 3. Hij is eerder vlug dan vlijtig = he is sharp rather than industrious. 4. Zij zijn hoogst gelukkig = they are most happy.
```

```
The predicative superlative takes the article: § 230

Superlatives used predicatively are in Dutch preceded by the article: de mens is in zijn jeugd het gelukkigst man is happiest in his youth, de Schelde is hier het diepst the Scheldt is deepest here.
```

```
Verbs of this lesson, with their principal parts

opgeven     to declare  ik geef op, ik gaf op, ik heb opgegeven
aandringen  to insist   ik dring aan, ik drong aan, ik heb aangedrongen
```

## Lesson 13: Superlatives formed from adverbs: § 220 (and 4 more)

### Superlatives from words of place

Some adverbs of place have a superlative form. That form is used as an adjective.

Boven means above. Bovenst means uppermost. Achter means behind. Achterst means hindermost. Each form adds st to the adverb.

Hij woont op de bovenste verdieping. Zij zaten in de achterste rij.

### Four words with their own forms

Three common words do not take er and st. Goed becomes beter and best. Veel becomes meer and meest. Weinig becomes minder and minst.

These forms work as adverbs. De koning betaalde de generaals beter dan de beeldhouwer.

Kwaad has two meanings and two sets of forms. Kwaad as bad or ill becomes erger and ergst. Kwaad as angry becomes kwader and kwaadst.

### Superlatives of words that name a limit

Some adjectives have an absolute meaning. A full glass cannot be more full. Dutch still gives these words a superlative, in a figurative sense.

De volmaaktste rust means the most complete rest. Het volste glas means the fullest glass.

### Participles that have become adjectives

Some participles have become real adjectives. These take the comparative and superlative.

The sign is the accent. It falls on the root of the verb. Een welsprekender man is a more eloquent man. De welsprekendste man is the most eloquent man.

Three participles do not take degrees: uitstekend, innemend and ingenomen.

### The superlative for one of two

English uses the comparative to pick one of two: the younger of the two brothers.

Dutch uses the superlative here: de jongste van de twee broers.

**360** Hij woont op de bovenste verdieping.  
He lives on the topmost floor.

**361** Zij zaten in de achterste rij.  
They sat in the back row.

**362** De koning betaalde de generaals beter dan de beeldhouwer.  
The king paid the generals better than the sculptor.

**363** Er waren minder officieren dan generaals.  
There were fewer officers than generals.

**364** De koning wenste hem de volmaaktste rust toe.  
The king wished him the most complete rest.

**365** Puget was een welsprekender man dan de minister.  
Puget was a more eloquent man than the minister.

**366** Puget was de jongste van de twee beeldhouwers.  
Puget was the younger of the two sculptors.

## Lesson 13: Comparative expressing contrast only: § 225 (and 5 more)

### A comparative that only contrasts

Sometimes a comparative sets two things apart and compares nothing. Hoger onderwijs is academic instruction. Lager onderwijs is primary instruction.

Het Lagerhuis and het Hogerhuis are the House of Commons and the House of Lords.

### Aller before the superlative

Aller, joined to the front of a superlative, makes it stronger.

Aardigst becomes alleraardigst, very nice. Liefst becomes allerliefst, most lovely. Belangrijkst becomes allerbelangrijkst, of the utmost importance.

### The ending on the last part

Some adjectives are made of two words joined into one. Bouwvallig is one example.

The comparative and superlative endings go on the last part. Bouwvallig becomes bouwvalliger and bouwvalligst.

Vrijmoedig becomes vrijmoediger and vrijmoedigst. Weldadig becomes weldadiger and weldadigst.

### The degrees of goedkoop

Goedkoop means cheap. Its comparative is goedkoper. Its superlative is goedkoopst.

Written Dutch of the nineteenth century, Multatuli among the rest, also uses beterkoop and bestkoop as adjectives. Properly they are the comparative and superlative of the adverb goedkoop.

### Equal, less and rather

Zo groot als ik means as tall as I. Niet zo groot als ik means not so tall as I. Als links two things that are equal.

Groter dan ik means taller than I. Minder groot dan ik means less tall than I. Dan links two things that differ.

Eerder vlug dan vlijtig means sharp rather than industrious. Hoogst gelukkig means most happy.

### Het before a superlative after the verb

When a superlative comes after a verb such as is, without a noun, Dutch puts het before it.

De Schelde is hier het diepst means the Scheldt is deepest here. De mens is in zijn jeugd het gelukkigst means man is happiest in his youth.

English has no the here. Dutch keeps het.

**367** Hij sprak over hoger en lager onderwijs.  
He spoke about higher and primary education.

**368** Frankrijk had maar weinig beeldhouwers die zo beroemd waren als Puget: hij was allerberoemdst.  
France had few sculptors as famous as Puget: he was the most famous of all.

**369** Het huis van de gierigaard was bouwvalliger dan het onze.  
The miser's house was more dilapidated than ours.

**370** De standbeelden van Puget waren niet goedkoop.  
Puget's statues were not cheap.

**371** Puget was niet zo bescheiden als de minister dacht.  
Puget was not as modest as the minister thought.

**372** De koning was rijker dan Puget.  
The king was richer than Puget.

**373** Puget was in Frankrijk het beroemdst.  
Puget was the most famous in France.

## Lodewijk de Veertiende en Puget

**374** Lodewijk de Veertiende en Puget  
Louis the Fourteenth and Puget

**375** De beroemde beeldhouwer Puget beklaagde zich eens bij de markies de Louvois, dat hij niet tevreden was met de prijs, die de koning hem voor zijn standbeelden betaald had.  
The famous sculptor Puget once complained to the marquis de Louvois that he was not content with the price the king had paid him for his statues.

**376** De minister sprak er met de koning over; Lodewijk de Veertiende antwoordde de minister: “Puget moest zich ook duidelijker verklaren en nauwkeurig opgeven wat hij hebben moet.”  
The minister spoke about it with the king; Louis the Fourteenth answered the minister: “Puget ought to explain himself more clearly and state precisely what he wants.”

**377** Louvois drong bij de beeldhouwer aan hem de juiste prijs op te geven.  
Louvois urged the sculptor to state the exact price to him.

**378** Puget vroeg een zeer aanzienlijke som.  
Puget asked for a very considerable sum.

**379** “Maar de koning betaalt niet meer aan de generaals van zijn legers”, hernam de minister.  
“But the king does not pay more than that to the generals of his armies,” the minister replied.

**380** “Dat kan wel zo wezen”, antwoordde Puget, “de koning weet echter zeer goed, dat hij zeer gemakkelijk bekwame generaals vinden kan onder tal van uitmuntende officieren, die hij bij zijn troepen heeft; maar er zijn in Frankrijk niet vele Pugets.”  
“That may well be so,” answered Puget, “but the king knows very well that he can easily find capable generals among the many excellent officers he has among his troops; but there are not many Pugets in France.”

| word | gloss |
|---|---|
| Veertiende | Lewis the Fourteenth (Lodewijk de Veertiende) |
| beeldhouwer | sculptor |
| markies | marquis |
| prijs | price |
| tevreden | contented |
| nauwkeurig | exact(ly) |
| met | with |
| zich | to complain (zich beklagen) |
| verklaren | to explain; to explain oneself |
| som | sum |
| Frankrijk | France |
| gemakkelijk | easy, easily |
| zeer | very |
| van | among a great number of (onder tal van) |

## Lesson 13: conversation

**381** Wie beklaagde zich bij de markies de Louvois?  
Who complained to the marquis de Louvois?

**382** Waarover beklaagde hij zich?  
What did he complain about?

**383** Wat zei Lodewijk XIV tegen de minister, die erover gesproken had?  
What did Louis the Fourteenth say to the minister, who had spoken to him about it?

**384** Waarop drong Louvois aan?  
What did Louvois insist on?

**385** De beroemde beeldhouwer Puget beklaagde zich bij de markies de Louvois.  
The famous sculptor Puget complained to the marquis de Louvois.

**386** Hij beklaagde zich erover dat hij niet tevreden was met de prijs die de koning hem voor zijn standbeelden betaald had.  
He complained that he was not content with the price the king had paid him for his statues.

**387** Hij zei tegen de minister: “Puget moest zich ook duidelijker verklaren en nauwkeurig opgeven wat hij hebben moet.”  
He said to the minister: “Puget ought to explain himself more clearly and state precisely what he wants.”

**388** Louvois drong erop aan dat Puget hem de juiste prijs zou opgeven.  
Louvois insisted that Puget state the exact price to him.

**389** Wat vroeg Puget?  
What did Puget ask?

**390** Wat hernam de minister?  
What did the minister reply?

**391** Hoe luidde (was) het antwoord van Puget?  
What was Puget's answer?

**392** Puget vroeg een zeer aanzienlijke som.  
Puget asked for a very considerable sum.

**393** Hij hernam: “Maar de koning betaalt niet meer aan de generaals van zijn legers.”  
He replied: “But the king does not pay more than that to the generals of his armies.”

**394** Het antwoord van Puget luidde: “Dat kan wel zo wezen, de koning weet echter zeer goed, dat hij zeer gemakkelijk bekwame generaals vinden kan onder tal van uitmuntende officieren, die hij bij zijn troepen heeft; maar er zijn in Frankrijk niet vele Pugets.”  
Puget's answer was: “That may well be so; the king knows very well that he can easily find capable generals among the many excellent officers he has among his troops; but there are not many Pugets in France.”

## Lesson 13: exercise 26

**395** arm, armer, armst  
poor

**396** aanzienlijk, aanzienlijker, aanzienlijkst  
considerable

**397** bedroefd, bedroefder, bedroefdst  
sad, grieved

**398** bemind, beminder, bemindst  
beloved

**399** belangrijk, belangrijker, belangrijkst  
important

**400** bouwvallig, bouwvalliger, bouwvalligst  
dilapidated

**401** blij, blijer, blijst  
glad

**402** bekwaam, bekwamer, bekwaamst  
capable

**403** blode, bloder, bloodst  
timid, shy

**404** duidelijk, duidelijker, duidelijkst  
clear

**405** ellendig, ellendiger, ellendigst  
wretched

**406** fris, frisser, frist  
fresh

**407** goed, beter, best  
good

**408** geleerd, geleerder, geleerdst  
learned

**409** gemakkelijk, gemakkelijker, gemakkelijkst  
easy

**410** hoog, hoger, hoogst  
high

**411** handig, handiger, handigst  
handy

**412** hevig, heviger, hevigst  
violent, intense

**413** ingenomen, ingenomener, ingenomenst  
pleased

**414** jong, jonger, jongst  
young

**415** koel, koeler, koelst  
cool

**416** klein, kleiner, kleinst  
small

**417** lief, liever, liefst  
dear, lovely

**418** oud, ouder, oudst  
old

**419** ongelukkig, ongelukkiger, ongelukkigst  
unhappy

**420** ongesteld, ongestelder, ongesteldst  
unwell, indisposed

**421** trots, trotser, trotst  
proud

**422** treurig, treuriger, treurigst  
sad

**423** tevreden, tevredener, tevredenst  
contented

**424** uitstekend, uitstekender, uitstekendst  
outstanding

**425** vlijtig, vlijtiger, vlijtigst  
diligent

**426** vergenoegd, vergenoegder, vergenoegdst  
satisfied

**427** veel, meer, meest  
much, many

**428** vriendelijk, vriendelijker, vriendelijkst  
friendly

**429** wijs, wijzer, wijst  
wise

**430** weinig, minder, minst  
little, few

**431** welsprekend, welsprekender, welsprekendst  
eloquent

**432** weldadig, weldadiger, weldadigst  
charitable, beneficial

**433** zeker, zekerder, zekerst  
certain, sure

**434** zuiver, zuiverder, zuiverst  
pure

## Lesson 13: exercise 27

**435** Zijn zuster is een grote en mooie dame.  
His sister is a tall and beautiful lady.

**436** Tell was geen slechte jager.  
Tell was no bad sportsman.

**437** De koning is een goede vader.  
The king is a good father.

**438** Wij gaan naar Londen met de Vlissingse boot.  
We go to London with the Flushing (Vlissingen - Vlissinger) boat.

**439** Gaat u met de Amsterdamse boot?  
Do you go with the Amsterdam boat?

**440** Mijn meest geliefde vriend gaat met mij mee.  
My most beloved friend goes with me.

**441** In het bos genoten wij de volmaaktste rust.  
In the wood we enjoyed the greatest rest.

**442** Het bovengedeelte van het huis is bouwvallig.  
The upper part of the house is decayed.

**443** De jongste van deze twee jongens is ziek.  
The younger of these two boys is ill (ziek).

**444** Dit feit is allerbelangrijkst.  
This fact (feit) is of the utmost importance.

**445** Hij gaat met een Rotterdamse boot naar New York.  
He goes with a Rotterdam boat to New-York.

**446** Wij hebben het Lagerhuis en het Hogerhuis gezien.  
We have seen the House of Commons and the House of Lords.

**447** Dat dorp is zeer mooi.  
That village is most lovely.

**448** Bent u zo groot als uw broer?  
Are you as tall as your brother?

**449** Nee, ik ben veel groter dan hij.  
No, I am much taller than he.

**450** Die man is meer handig dan geleerd.  
That man is more clever than learned.

**451** Schoolboeken zijn goedkoper dan romans.  
Schoolbooks (Schoolboeken) are cheaper than novels (romans).

**452** Deze kamer is buitengewoon groot.  
This room is extremely large.

**453** Waar is de Theems het breedst?  
Where is the (river) Thames (Theems) broadest?

**454** De vrek was minder gelukkig dan rijk.  
The miser was less happy than rich.

**455** Wees tevreden en u zult gelukkiger dan de rijkste zijn.  
Be contented and you will be happier than the richest (man).