# Dutch Conversation-Grammar, Lessons 14 to 18 Parts of Speech II De twaalf maanden van het jaar; De eik; Genève; Gestrafte onbeschaamdheid; Proza of poëzie Source: https://1732studios.com/courses/nl/4. Data: https://1732studios.com/courses/nl/4.json. ## Lesson 14: Impersonal verbs: operations of nature (§ 231-232) (and 1 more) ### Verbs with no one doing them An impersonal verb names an event with no doer. It has one form only, the third person singular, and its subject is always het. Het regent means it is raining. Het dondert means it thunders. Het sneeuwt means it snows. Het names nothing. It is only the grammatical subject. All verbs for the operations of nature work this way: het vriest, het waait, het hagelt. ### How to read the weather list Each entry gives the verb, its meaning, then its form with het: regenen, to rain, het regent. One entry opens with er in place of het. Er broeit een onweer means a thunderstorm is gathering. ### Het is with an adjective Weather has a second pattern: het is and an adjective. Het is koud. Het is warm. Het is winderig. Time uses the same pattern. Het is laat means it is late. Het is vroeg means it is early. Het is half zes means it is half past five. Here too het names nothing. It is only the grammatical subject. ### Actions with no doer named Some verbs take het with no weather in them. Het slaat means it strikes. Het schijnt means it seems. Het houdt op means it ceases. Er can open a sentence that does not name the doer. Er wordt gezegd means it is said. Er werd veel gezongen en gesprongen means there was much singing and dancing. No singer or dancer is named. **1** Het regent. It is raining. **2** Het heeft gevroren. It has frozen. **3** Het waait hard. The wind is blowing hard. **4** Het is koud. It is cold. **5** Het is al laat. It is already late. **6** Er wordt gezegd dat het gaat sneeuwen. It is said that it is going to snow. ``` Impersonal verbs: operations of nature (§ 231-232) Impersonal verbs are used in the third person singular only, with het as a grammatical subject. Impersonal are: all verbs denoting the operations of nature: bliksemen, to lighten, het bliksemt; broeien, to brew (of weather), er broeit een onweer, a thunderstorm is gathering; donderen, to thunder, het dondert; dooien, to thaw, het dooit; hagelen, to hail, het hagelt; ijzelen, het ijzelt, there is freezing rain; lichten, to lighten, het licht; misten, to be misty, het mist; nevelen, to be hazy, het nevelt; regenen, to rain, het regent; rijpen, het rijpt, there is hoarfrost; schemeren, to grow dusky, het schemert; sneeuwen, to snow, het sneeuwt; stofregenen, to drizzle, het stofregent; vriezen, to freeze, het vriest; waaien, to blow, to be windy, het waait, the wind blows; weerlichten, to lighten (sheet lightning), het weerlicht. ``` ``` Weather and time expressions with het (§ 232) Periphrastic expressions describing weather, time, or an action without naming the doer: het is winderig, nevelig, koud, warm, zacht, zwoel (zoel), drukkend, gloeiend heet, buiig, ongestadig, onstuimig, it is windy, hazy, cold, warm, mild, sultry, close, broiling, showery, unsettled, stormy. Het is laat, vroeg, avond, half zes, it is late, early, evening, half past five. Het slaat, schijnt, houdt op, it strikes, seems, ceases. Er wordt gezegd, it is said. Er werd veel gezongen en gesprongen, there was much singing and dancing. ``` ``` Impersonal verbs of feeling (§ 232) Some verbs express a feeling or an impression of the mind (een gevoelsaandoening): het bedroeft mij, het smart mij, het verdriet mij, I am sorry; het berouwt mij, I regret it; het doet mij leed, I am sorry for it; het grieft mij, it grieves me; het past mij, it suits me; het spijt mij, I am sorry, it vexes me; het verheugt mij, het verblijdt mij, I am glad; het verveelt mij, it bores me; het walgt mij, it disgusts me. I am thirsty is ik heb dorst; I am hungry is ik heb honger. ``` ``` General expressions with het (§ 232) General expressions such as het gebeurt, it occurs, het geschiedt, it happens, het past, het voegt, het betaamt, it is proper, and the great number of expressions with het is: het is billijk, rechtvaardig, it is just; het is duidelijk, it is plain; het is helder, klaar, it is clear; het is natuurlijk, it is natural; het is waar, zeker, it is true, certain. ``` ``` Dat zijn, het zijn (§ 233) In English there are sentences such as: those were happy days; these are my books; they are my brothers. In Dutch they are rendered by: dat waren gelukkige dagen; dat zijn mijn boeken; het zijn mijn broers. ``` ``` Er is, er zijn: there is, there are (§ 234) Er is, er zijn (or daar is, daar zijn) are translated by there is, there are: er zijn slechte mensen! There are bad men! Wat voor nieuws is er? What news? Er zijn er weinig die dat weten! There are but few who know that! ``` ``` Conjugation of an impersonal verb (§ 235) Conjugation of an impersonal verb: Infinitive: sneeuwen, to snow; past infinitive: gesneeuwd hebben, to have snowed. Conjugation of an impersonal verb: Infinitive: sneeuwen, to snow; past infinitive: gesneeuwd hebben, to have snowed. Participles: sneeuwend, snowing; gesneeuwd, snowed. Present: het sneeuwt, it snows. Past (imperfect): het sneeuwde, it snowed. Present perfect: het heeft gesneeuwd, it has snowed. Pluperfect: het had gesneeuwd, it had snowed. Future: het zal sneeuwen, it will snow. Future perfect: het zal gesneeuwd hebben, it will have snowed. Present conditional: het zou sneeuwen, it would snow. Past conditional: het zou gesneeuwd hebben, it would have snowed. Multatuli, writing in the 1860s, uses forms like het sneeuwe, het hebbe gesneeuwd and het zoude sneeuwen as living subjunctives, forms that survive only in a handful of fixed phrases, such as leve de koning, long live the king. ``` ``` Weak and strong impersonal verbs (§ 236) The impersonal verbs denoting an operation of nature are weak, except vriezen, which is strong: het vriest, it freezes; het vroor, it froze; het heeft gevroren, it has frozen. ``` ``` Accusative and dative with impersonal verbs (§ 237) Most verbs used impersonally to denote a feeling or an impression of the mind govern the accusative, a few the dative. With the accusative, present: het verheugt mij, hem, ons, u, hen, it gladdens me, him, us, you, them. Imperfect: het verheugde mij, hem, ons, u, hen. With the dative, present: het doet mij, hem, ons, u, hun leed, it grieves me, him, us, you, them. Imperfect: het deed mij, hem, ons, u, hun leed. The written convention keeps hen for the direct object and hun for the indirect. ``` ## Lesson 14: Impersonal verbs of feeling (§ 232) (and 1 more) ### Het and a feeling Some impersonal verbs name a feeling. Het is the subject. The person who feels comes after the verb. Het spijt mij means I am sorry. Word for word, it says it vexes me. Other verbs follow the same pattern. Het verheugt mij means I am glad. Het verveelt mij means it bores me. ### Hunger and thirst Hunger and thirst do not take this pattern. Dutch says I have thirst and I have hunger. Ik heb dorst means I am thirsty. Ik heb honger means I am hungry. ### Het in general statements Het is also the subject of many general statements. Het gebeurt means it occurs. Het past means it is proper. Most of these statements are het is with an adjective. Het is duidelijk means it is plain. Het is waar means it is true. Het is natuurlijk means it is natural. Each one has the same shape as het is koud. Only the adjective changes. **7** Het spijt mij. I am sorry. **8** Het doet mij leed. I am sorry about it. **9** Ik heb dorst. I am thirsty. **10** Ik heb honger. I am hungry. **11** Het gebeurt niet vaak. It does not happen often. **12** Het is duidelijk. It is plain. **13** Het is waar. It is true. ## Lesson 14: Dat zijn, het zijn (§ 233) (and 1 more) ### Dat and het before a plural verb English says those are, these are, they are. Dutch puts dat or het in that place, and the verb stays plural. Dat waren gelukkige dagen means those were happy days. Dat zijn mijn boeken means these are my books. Het zijn mijn broers means they are my brothers. Dat and het are singular words, but in all three sentences the verb is plural: zijn or waren. ### There is and there are Er is means there is. Er zijn means there are. Daar is and daar zijn have the same meaning. Er zijn slechte mensen means there are bad people. In a question, er can come at the end. Wat voor nieuws is er? means what news is there? A sentence can hold er twice. Er zijn er weinig die dat weten means there are few who know that. **14** Dat waren gelukkige dagen. Those were happy days. **15** Dat zijn mijn boeken. These are my books. **16** Het zijn mijn broers. They are my brothers. **17** Er zijn slechte mensen. There are bad people. **18** Wat voor nieuws is er? What news is there? **19** Er zijn er weinig die dat weten. There are few who know that. ## Lesson 14: Conjugation of an impersonal verb (§ 235) (and 1 more) ### One person in every tense An impersonal verb has one person only, het. Its table therefore has one form for each tense. Het sneeuwt is the present. Het sneeuwde is the past. Het heeft gesneeuwd is the present perfect. Het zal sneeuwen is the future. Het had gesneeuwd is the pluperfect. Het zou sneeuwen is the conditional. ### Old subjunctive forms Multatuli, writing in the 1860s, uses het sneeuwe, het hebbe gesneeuwd and het zoude sneeuwen as living subjunctives. Today these forms survive only in a handful of fixed phrases. One is leve de koning, which means long live the king. ### One strong weather verb The verbs for the operations of nature are weak, with one exception. They follow the pattern of het sneeuwt and het sneeuwde. Vriezen is the exception. It is strong. Het vriest is the present. Het vroor is the past. Het heeft gevroren is the present perfect. Compare het vroor with het sneeuwde. The strong verb changes its vowel and adds no ending. **20** Het sneeuwt. It is snowing. **21** Het heeft gesneeuwd. It has snowed. **22** Het zou sneeuwen. It would snow. **23** Leve de koning! Long live the king! **24** Het vriest. It is freezing. **25** Het vroor gisteren. It froze yesterday. **26** Het heeft gevroren. It has frozen. ## Lesson 14: Accusative and dative with impersonal verbs (§ 237) ### Two cases for the person who feels With an impersonal verb of feeling, the person who feels takes one of two cases. The accusative is the case of the direct object. The dative is the case of the indirect object, the person something is done for. Most verbs of feeling take the accusative. A few take the dative. ### Hen or hun Het verheugt takes the accusative: het verheugt mij, hem, ons, u, hen. The past is het verheugde mij. Het doet leed takes the dative: het doet mij, hem, ons, u, hun leed. The past is het deed mij leed. Only the word for them differs. Written Dutch keeps hen for the direct object and hun for the indirect object. **27** Het verheugt mij. It gladdens me. **28** Het doet hun leed. It grieves them. **29** Het verheugde ons zeer. It gladdened us greatly. ## De twaalf maanden van het jaar **30** De twaalf maanden van het jaar The twelve months of the year **31** De maanden van het jaar zijn: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november en december. The months of the year are: January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November and December. **32** Januari, maart, mei, juli, augustus, oktober en december hebben eenendertig dagen. January, March, May, July, August, October and December have thirty-one days. **33** April, juni, september en november hebben dertig dagen. April, June, September and November have thirty days. **34** Februari heeft in een gewoon jaar achtentwintig, in een schrikkeljaar negenentwintig dagen. February has twenty-eight days in a common year, twenty-nine days in a leap year. **35** December, januari en februari zijn de wintermaanden; maart, april en mei de lentemaanden; juni, juli en augustus de zomermaanden; september, oktober en november de herfstmaanden. December, January and February are the winter months; March, April and May the spring months; June, July and August the summer months; September, October and November the autumn months. **36** Iedere maand heeft haar eigenaardige bekoorlijkheden, maar toch zal menigeen aan de meimaand met haar prachtige bloemen en aan de oktobermaand met haar heerlijke vruchten de voorkeur geven; terwijl de kinderen vooral december als een van de prettigste maanden zullen beschouwen. Every month has its own particular charms, but many will still prefer the month of May with its splendid flowers and the month of October with its delicious fruits, while the children will consider December in particular one of the merriest months. | word | gloss | |---|---| | jaar | year | | eenendertig | thirty-one | | maand | month | | schrikkeljaar | leap year | | aan | to prefer ... to (de voorkeur geven aan) | | gewoon | ordinary, common | | dertig | thirty | | achtentwintig | twenty-eight | | negenentwintig | twenty-nine | ## Lesson 14: conversation **37** Hoe heten de maanden van het jaar? What are the months of the year called? **38** Welke maanden hebben dertig en welke hebben eenendertig dagen? Which months have thirty and which have thirty-one days? **39** Hoeveel dagen heeft februari? How many days does February have? **40** Welke zijn de lente- en zomermaanden? Which are the spring and summer months? **41** De maanden van het jaar zijn januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november en december. The months of the year are January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November and December. **42** Januari, maart, mei, juli, augustus, oktober en december hebben eenendertig dagen; april, juni, september en november hebben dertig dagen. January, March, May, July, August, October and December have thirty-one days; April, June, September and November have thirty days. **43** Februari heeft in een gewoon jaar achtentwintig dagen, in een schrikkeljaar negenentwintig dagen. February has twenty-eight days in a common year, twenty-nine days in a leap year. **44** Maart, april en mei zijn de lentemaanden; juni, juli en augustus zijn de zomermaanden. March, April and May are the spring months; June, July and August are the summer months. **45** Welke de herfst- en wintermaanden? Which are the autumn and winter months? **46** Welke maanden worden door velen voor de schoonste gehouden? Which months are held by many to be the most beautiful? **47** September, oktober en november zijn de herfstmaanden; december, januari en februari zijn de wintermaanden. September, October and November are the autumn months; December, January and February are the winter months. **48** Velen geven de voorkeur aan de meimaand en aan de oktobermaand. Many prefer the month of May and the month of October. **49** In welke maand vieren vooral de kinderen feest? In which month do the children especially celebrate? **50** Op welke dag? On which day? **51** De kinderen vieren vooral in december feest. The children especially celebrate in December. **52** Op de vijfde december, Sint-Nicolaasavond. On the fifth of December, St Nicholas's Eve. ## Lesson 14: exercise 29 **53** In januari en december is het koud. In January and in December it is cold. **54** In februari sneeuwt het dikwijls. In February it often snows. **55** In maart stormt het dikwijls. In March it is often stormy. **56** In mei is het nog niet warm. In May it is not yet warm. **57** In de zomer is het meestal te warm. In (the) summer it is generally too warm. **58** Het donderde en bliksemde gisteren. It thundered and lightened yesterday. **59** Het was vanmorgen erg nevelig. It was very foggy this morning. **60** Het is thans warm genoeg. It is warm enough now. **61** Het doet mij genoegen, dat het niet geregend heeft. I am glad, that it has not rained. **62** Het is natuurlijk, dat het in december vriest. It is natural, that it freezes in December. **63** In welke maand vriest het het meest? In which month does it freeze most (tr. the most)? **64** In april is het weer onbestendig, nu regent, hagelt of sneeuwt het, dan weer is het zacht. In April the weather is unsettled, now it rains or hails or snows, now it is mild. **65** In maart begint de lente, in juni de zomer, in september de herfst en in december de winter. Spring begins in March, summer in June, autumn in September and winter in December. **66** Er zijn tal van mensen, die dit niet weten. There are many people, who do not know this. **67** In welke maand worden de appels rijp? In which month are the apples ripe? **68** Zijn er dit jaar veel appels en peren? Are there many apples and pears this year? **69** Waren er vele slechte mensen in zijn gezelschap? Were there many bad men in his company (gezelschap)? **70** Dooit het thans? Does it thaw now? **71** Nee, het vriest weer. No, it freezes again. **72** Het spijt mij zeer, dat hij ons verlaat. I am very sorry that he leaves (verlaat) us. **73** Het verheugt mij zeer, dat het weer vriest. I am very glad that it freezes again (weer). **74** Het is al erg laat. It is very late already. **75** Er werd druk gezongen en gedanst in het dorp. There was much singing and dancing in the village. **76** Hoe laat is het? What o'clock is it? **77** Het is half zes. It is half past five. ## Lesson 15: The passive voice: forming with worden (and 1 more) ### Worden and a participle Dutch builds the passive with worden and the past participle. In het huis wordt gebouwd, the house receives the action. Someone builds it. Only worden changes with the person. The participle stays the same: ik word bemind, hij wordt bemind, wij worden bemind. The infinitive is bemind worden, to be loved. De brief wordt geschreven means the letter is being written. ### Worden in the present and the imperative Ik takes word. Jij, u and hij take wordt. Wij, jullie and zij take worden. In the imperative, word speaks to one person and wordt speaks to several. Word bemind! and wordt bemind! both mean be loved. Word niet gestoord! means do not be disturbed. ### Zijn replaces worden in the perfect In the perfect tenses, the passive drops geworden. It uses zijn with the past participle alone. The simple past keeps worden: ik werd bemind, I was loved. Ik ben bemind means I have been loved. Ik was bemind means I had been loved. Ik zal bemind zijn means I shall have been loved. Ik zou bemind zijn means I should have been loved. ### An older form Older written Dutch kept geworden in the perfect tenses of the passive. Multatuli writes this way. Hij is bemind geworden means he has been loved. The forms of this lesson drop it: het huis is gebouwd, de brief was geschreven, hij zal geprezen zijn. **78** Het huis wordt gebouwd. The house is being built. **79** De brief wordt geschreven. The letter is being written. **80** Word niet gestoord! Do not be disturbed! **81** Het huis is gebouwd. The house has been built. **82** De brief was geschreven. The letter had been written. **83** Hij zal geprezen zijn. He will have been praised. ``` The passive voice: forming with worden The passive voice is formed with the auxiliary verb worden and the past participle. Infinitive: bemind worden, to be loved. Participle: bemind wordende, being loved. Present indicative: ik word, jij wordt or je wordt, u wordt, hij wordt, wij worden, jullie worden, zij worden (bemind), I am (being) loved. Imperative: word bemind! be loved! to one person; wordt bemind! be loved! to several. ``` ``` The passive perfect tenses: geworden drops out The simple past keeps worden: ik werd bemind, I was loved. In the perfect tenses the passive drops geworden and uses zijn with the past participle alone: present perfect ik ben bemind, I have been loved; pluperfect ik was bemind, I had been loved; future perfect ik zal bemind zijn, I shall have been loved; past conditional ik zou bemind zijn, I should have been loved. Older written Dutch, and Multatuli, kept geworden through the perfect tenses of the passive: hij is bemind geworden, he has been loved. ``` ``` The passive: future and present conditional Future: ik zal bemind worden, jij zult or je zult bemind worden, wij zullen bemind worden, I shall be loved, etc. Conditional: ik zou bemind worden, I should be loved, etc. Both keep worden, because neither is a perfect tense. ``` ``` The impersonal worden: het wordt koud Worden also means to become, and it conjugates the same way whether or not a participle follows it: het wordt koud, it is getting cold; het werd koud, it got cold; het is koud geworden, it has become cold; het was koud geworden, it had become cold; het zal koud worden, it will get cold; het zal koud geworden zijn, it will have become cold; het zou koud worden, it would get cold; het zou koud geworden zijn, it would have become cold. Here geworden is worden's own past participle, not a passive marker, so it stays in every perfect tense. ``` ``` Reflexive verbs Reflexive verbs are always used with a reflexive pronoun: zich schamen (over) to be ashamed (of), zich beroemen (op) to pride oneself (on), zich ontfermen (over) to have mercy (upon). Compare zij wassen zich, they wash themselves, with zij wassen de kinderen, they wash the children. ``` ``` Conjugating a reflexive verb: present, past and perfect Conjugation of a reflexive verb: zich verheugen, to rejoice. Infinitive: zich verheugen, to rejoice; zich verheugd hebben, to have rejoiced. Participle: zich verheugende, rejoicing; zich verheugd hebbende, having rejoiced. Present: ik verheug mij, jij verheugt je or je verheugt je, u verheugt u, hij verheugt zich, wij verheugen ons, jullie verheugen je, zij verheugen zich, I rejoice, etc. Past: ik verheugde mij, I rejoiced, etc. Present perfect: ik heb mij verheugd, I have rejoiced, etc. Pluperfect: ik had mij verheugd, I had rejoiced, etc. ``` ``` Reflexive verb: future, conditional, imperative and question forms Future ik zal mij verheugen, I shall rejoice, etc. Future perfect ik zal mij verheugd hebben, I shall have rejoiced, etc. Conditional ik zou mij verheugen, I should rejoice, etc. Past conditional ik zou mij verheugd hebben, I should have rejoiced, etc. Imperative: verheug je! or verheug u! rejoice! to one person; verheugt u! or verheug je! rejoice! to several. Question: verheug ik mij? do I rejoice? verheugde ik mij? did I rejoice? Negative: ik verheug mij niet, I do not rejoice; ik verheugde mij niet, I did not rejoice. Negative question: verheug ik mij niet? do I not rejoice? verheugde ik mij niet? did I not rejoice? ``` ``` Verbs of this lesson, with their principal parts schenken to give ik schenk, ik schonk, ik heb geschonken uitblinken to excel ik blink uit, ik blonk uit, ik heb uitgeblonken ``` ## Lesson 15: The passive: future and present conditional (and 1 more) ### Zal and zou keep worden The future and the present conditional keep worden, because neither is a perfect tense. The future is zal, then the participle, then worden. Ik zal bemind worden means I shall be loved. Het huis zal gebouwd worden means the house will be built. The conditional is zou, then the participle, then worden. Ik zou geprezen worden means I would be praised. ### Worden as become Worden also means to become. Het wordt koud means it is getting cold. Worden conjugates the same way, with or without a participle. Het werd koud means it got cold. Het zal koud worden means it will get cold. Het zou koud worden means it would get cold. ### Geworden stays in the perfect Here geworden is the past participle of worden itself. It is not a passive marker, so it stays in every perfect tense. Het is koud geworden means it has become cold. Het was koud geworden means it had become cold. Het zal koud geworden zijn means it will have become cold. Het zou koud geworden zijn means it would have become cold. **84** Het huis zal gebouwd worden. The house will be built. **85** Ik zou geprezen worden. I would be praised. **86** Het wordt koud. It is getting cold. **87** Het is koud geworden. It has become cold. **88** Het zal koud worden. It will get cold. ## Lesson 15: Reflexive verbs (and 1 more) ### The action returns to the subject A reflexive verb is a verb whose action returns to the subject. A reflexive pronoun is the word that shows it, such as mij or zich. Zij wassen zich means they wash themselves. Zij wassen de kinderen means they wash the children. In the first, the pronoun and the subject are the same people. A reflexive verb is always used with its reflexive pronoun: zich schamen, to be ashamed. Zich beroemen means to pride oneself. Zich ontfermen means to have mercy. ### Verbs with a preposition These three verbs also take a preposition. Zich schamen and zich ontfermen take over. Zich beroemen takes op. Ik schaam mij daarover means I am ashamed of that. Hij beroemt zich op zijn kracht means he prides himself on his strength. ### The pronoun changes with the person The reflexive pronoun changes with the subject. Ik takes mij. Jij and jullie take je. U takes u. Hij and zij meaning they take zich. Wij takes ons. Zich verheugen means to rejoice. In the present and the past, the pronoun follows the verb: ik verheug mij, hij verheugt zich, ik verheugde mij. ### The perfect tenses In the perfect tenses, the pronoun stands between hebben and the participle. Ik heb mij verheugd means I have rejoiced. Wij hebben ons verheugd means we have rejoiced. Ik had mij verheugd means I had rejoiced. Hadden jullie je verheugd? means had you rejoiced? **89** Ik schaam mij daarover. I am ashamed of that. **90** Hij beroemt zich op zijn kracht. He prides himself on his strength. **91** Zij wassen zich elke morgen. They wash themselves every morning. **92** Ik verheug mij. I am glad. **93** Wij hebben ons verheugd. We have rejoiced. **94** Hadden jullie je verheugd? Had you rejoiced? ## Lesson 15: Reflexive verb: future, conditional, imperative and question forms ### Future and conditional In the future and the conditional, zal or zou follows the subject. The pronoun comes next. The verb goes last. Ik zal mij verheugen means I shall rejoice. Ik zou mij verheugen means I should rejoice. The perfect forms end in verheugd hebben. Ik zal mij verheugd hebben means I shall have rejoiced. Ik zou mij verheugd hebben means I should have rejoiced. ### Commands, questions and negatives The imperative drops the subject and keeps the pronoun: verheug je! or verheug u! Verheug je niet te vroeg means do not rejoice too soon. A question puts the verb first. The pronoun follows the subject. Verheug ik mij? means do I rejoice? Verheugt u zich al? means are you glad already? Niet comes after the pronoun. Ik verheug mij niet means I do not rejoice. Verheug ik mij niet? means do I not rejoice? ### Reflexive verb: future, conditional, imperative and question forms ### Verbs of this lesson, with their principal parts **95** Ik zal mij verheugen. I shall rejoice. **96** Verheug je niet te vroeg. Do not rejoice too soon. **97** Verheugt u zich al? Are you glad already? ## De eik **98** De eik The oak **99** Van alle bomen van ons vaderland onderscheidt de eik zich door zijn stevig, hard hout, zijn brede kruin en zijn knoestige stam. The oak is distinguished from all the trees of our native land by its solid, hard wood, its broad crown and its gnarled trunk. **100** Sedert overoude tijd is hij het zinnebeeld van mannelijke kracht, verheven rust en koninklijke waardigheid. Since very ancient times it has been the symbol of manly strength, sublime calm and royal dignity. **101** Nog thans schenkt men een krans van fris eikenloof aan de man, die door burgerdeugd uitblinkt. Even now people give a wreath of fresh oak leaves to the man who excels through civic virtue. **102** Van zijn hout maakt men nuttige gereedschappen en gebruikt het tot de bouw van schepen en huizen. From its wood people make useful tools and use it for building ships and houses. **103** Na honderd en meer jaren is het vaak nog zo vast en sterk alsof het nieuw was. After a hundred years and more it is often still as solid and strong as if it were new. **104** De meubelmaker verwerkt het daarom tot mooie stoelen, tafels, kasten en schrijftafels. The joiner therefore works it into fine chairs, tables, cupboards and writing tables. **105** Behalve de vruchtbomen is er geen boom zo nuttig als de eik. Except for the fruit trees, no tree is as useful as the oak. **106** De den, de linde, evenals de beuk en de olm, hebben geringere waarde dan hij. The pine, the linden, together with the beech and the elm, are of lesser value than it. **107** De eik evenwel groeit slechts langzaam. The oak, however, grows only slowly. **108** Terwijl de populier binnen weinige jaren zeer hoog wordt, heeft hij eerst na zeer lange tijd zijn volle wasdom bereikt. While the poplar grows very tall within a few years, it has reached its full growth only after a very long time. | word | gloss | |---|---| | kruin | crown, top (of a tree) | | stam | trunk, stem | | zinnebeeld | symbol | | kracht | strength | | waardigheid | dignity | | hout | made of wood (van hout gemaakt) | | stevig | strong, solid | | verheven | sublime, elevated | | Sedert | since | | zich | to distinguish oneself (zich onderscheiden) | | krans | wreath | | eikenloof | oak leaves | | bouw | construction, building | | vast | solid, firm | | thans | even now, still today (nog thans) | | meubelmaker | joiner, cabinetmaker | | waarde | value | | nuttig | useful | | weinige | a few | | daarom | therefore | | Behalve | except | | geen | no, not a | | evenals | together with, just like | | evenwel | however | | slechts | only | ## Lesson 15: conversation **109** Waardoor onderscheidt de eik zich van andere bomen? How is the oak distinguished from other trees? **110** Waarvan is hij sedert overoude tijd het zinnebeeld? Of what has it been the symbol since very ancient times? **111** Wat schenkt men nog thans aan de man, die door burgerdeugd uitblinkt? What does one still give today to the man who excels through civic virtue? **112** Wat maakt men van zijn hout? What do people make from its wood? **113** De eik onderscheidt zich door zijn stevig, hard hout, zijn brede kruin en zijn knoestige stam. The oak is distinguished by its solid, hard wood, its broad crown and its gnarled trunk. **114** Hij is sedert overoude tijd het zinnebeeld van mannelijke kracht, verheven rust en koninklijke waardigheid. It has been the symbol of manly strength, sublime calm and royal dignity since very ancient times. **115** Men schenkt hem een krans van fris eikenloof. One gives him a wreath of fresh oak leaves. **116** Men maakt er nuttige gereedschappen van en gebruikt het tot de bouw van schepen en huizen. People make useful tools from it and use it for building ships and houses. **117** Blijft het eikenhout lang vast en sterk? Does oak wood stay solid and strong for a long time? **118** Waartoe verwerkt de meubelmaker dit hout? What does the joiner work this wood into? **119** Welke bomen zijn even nuttig als de eik? Which trees are just as useful as the oak? **120** Welke bomen hebben geringere waarde? Which trees are of lesser value? **121** Ja, na honderd jaar en meer is het vaak nog zo vast en sterk alsof het nieuw was. Yes, after a hundred years and more it is often still as solid and strong as if it were new. **122** De meubelmaker verwerkt het tot mooie stoelen, tafels, kasten en schrijftafels. The joiner works it into fine chairs, tables, cupboards and writing tables. **123** Behalve de vruchtbomen is er geen boom zo nuttig als de eik. Except for the fruit trees, no tree is as useful as the oak. **124** De den, de linde, evenals de beuk en de olm, hebben geringere waarde dan de eik. The pine, the linden, together with the beech and the elm, are of lesser value than the oak. **125** Hoe groeit de eik? How does the oak grow? **126** Wanneer heeft hij zijn volle wasdom bereikt? When has it reached its full growth? **127** Groeit de populier ook langzaam? Does the poplar also grow slowly? **128** De eik groeit slechts langzaam. The oak grows only slowly. **129** Hij heeft eerst na zeer lange tijd zijn volle wasdom bereikt. It has reached its full growth only after a very long time. **130** Nee, de populier wordt binnen weinige jaren zeer hoog. No, the poplar grows very tall within a few years. ## Lesson 15: exercise 30 **131** ik word gestraft I am punished ## Lesson 15: exercise 31 **132** ik schaam mij I am ashamed **133** ik was mij I (pluperfect of to wash oneself) ## Lesson 16: Cardinal numbers (and 1 more) ### Numbers that count A cardinal number says how many: one, two, three. The small ones are separate words: een, twee, drie, vier, vijf, zes, zeven, acht, negen, tien. Eleven and twelve have their own words: elf, twaalf. From thirteen to nineteen the word ends in tien: dertien, veertien, zestien, negentien. The tens end in tig: twintig, dertig, veertig, tachtig, negentig. ### One word for each number Every number from twenty-one up is written as one word. The small number comes first, then en, then the ten: eenentwintig, tweeëntwintig. Hundreds and thousands join the same way: honderdeen, duizendeen, elfhonderd, tweeduizend, honderdduizend. ### Three words that stay the same Een and geen keep one form. Een boek is a book. Geen tijd is no time. Beide means both. It has one form before a noun: beide boeken. It has another form when it stands alone for people: beiden zagen het. Older books, and Multatuli, add endings to een and geen: eens, eenen, eener. **134** Ik heb vijfenzeventig euro. I have seventy-five euros. **135** Er wonen tweeduizend mensen in het dorp. Two thousand people live in the village. **136** Honderdduizend mensen zagen de wedstrijd. A hundred thousand people watched the match. **137** Ik heb geen tijd. I have no time. **138** Beide boeken liggen op tafel. Both books are on the table. **139** Beiden zagen het ongeluk gebeuren. Both of them saw the accident happen. ``` Cardinal numbers The cardinal numbers are: 1 een, 2 twee, 3 drie, 4 vier, 5 vijf, 6 zes, 7 zeven, 8 acht, 9 negen, 10 tien, 11 elf, 12 twaalf, 13 dertien, 14 veertien, 15 vijftien, 16 zestien, 17 zeventien, 18 achttien, 19 negentien, 20 twintig, 21 eenentwintig, 22 tweeëntwintig, and so on to 29 negenentwintig, 30 dertig, 40 veertig, 50 vijftig, 60 zestig, 70 zeventig, 80 tachtig, 90 negentig, 100 honderd, 101 honderdeen, up to 1000 duizend, 1001 duizendeen, 1100 elfhonderd, 1200 twaalfhonderd, 2000 tweeduizend, and on to 100,000 honderdduizend, 1,000,000 een miljoen, 10,000,000 tien miljoen. Every compound number from twenty-one up is written as a single word. ``` ``` Declension of een, geen and beide Een and the negation geen are not declined: een boek a book, geen tijd no time. Beide (both) is not declined either, but it keeps two forms according to how it is used: beide before a noun (beide boeken, both books) and beiden used on its own for people (beiden zagen het, both of them saw it). Older written Dutch, and Multatuli, show the full case paradigm behind this: eens, eenen, eener as genitive and dative endings on een and geen, and der beide, den beiden on beide. ``` ``` Miljoen and the plural of honderd, duizend Miljoen, biljoen, triljoen and miljard are neuter nouns: plural miljoenen, and so on. The plural of the nouns honderd and duizend is formed regularly with -en: honderden, duizenden. ``` ``` Cardinal numbers are indeclinable; telling the time The cardinal numbers do not take endings, except: when used substantively, twee vieren two fours, vier negens four nines; and in expressions of time, when the word uren is left out: Hoe laat is het? What time is it? Het is zes uur it is six o'clock, het is half zes it is half past five, het is kwart (kwartier) voor zessen it is a quarter to six, het is kwart (kwartier) over zessen it is a quarter past six, het is vijf voor zessen it is five minutes to six, het is tien voor zessen it is ten minutes to six, het is bijna zessen it is nearly six o'clock, het is over zessen it is past six o'clock, ik ga om zes uur uit I go out at six o'clock. ``` ``` Writing large numbers; the number 1120 The number 1120 may be read and written elfhonderdtwintig or duizendhonderdtwintig; as a date it is pronounced (in the year) elfhonderdtwintig. Note. A cardinal number is written solid with the number before it, however large: tweehonderd, driehonderd, vierhonderd, and in the same way tweeduizend, drieduizend, vierduizend. Older written Dutch, and Multatuli, keep duizend as a separate word after a numeral (twee duizend, drie duizend). ``` ``` Ordinal numbers Ordinal numbers are formed from the cardinals by adding -de from 2 to 19, and -ste from 20 upwards. Irregular are eerste and achtste; instead of driede, the word derde is used. The 1st de eerste, the 2nd de tweede, the 3rd de derde, the 4th de vierde, the 5th de vijfde, the 6th de zesde, the 7th de zevende, the 8th de achtste, the 9th de negende, the 10th de tiende, the 11th de elfde, the 12th de twaalfde, the 13th de dertiende, and so on to the 19th de negentiende, the 20th de twintigste, the 21st de eenentwintigste, the 30th de dertigste, the 40th de veertigste, the 50th de vijftigste, the 60th de zestigste, the 70th de zeventigste, the 80th de tachtigste, the 90th de negentigste, the 100th de honderdste, the 500th de vijfhonderdste, the 1000th de duizendste, the 1,000,000th de miljoenste. They take the same endings as adjectives. The former and the latter, when they refer to two people or things, are translated into Dutch by de eerste and de laatste. ``` ``` The date The date is expressed as follows: De hoeveelste is het vandaag? What day of the month is it today? Het is de tweeëntwintigste april It is the 22nd of April. Older written Dutch, and Multatuli, also show the declined alternative: den hoeveelste hebben wij vandaag, wij hebben den tweeëntwintigsten april, built on the case endings of the definite article. ``` ``` Distinctives with ten Distinctives are formed from the ordinals with the word ten: ten eerste firstly, ten tweede secondly, ten derde thirdly, ten tiende tenthly, ten twintigste twentiethly, and so on. ``` ``` Multiplicatives Multiplicatives are formed by adding the syllable -voud to the cardinal numbers: eenvoud or enkelvoud (the more usual word) simple, tweevoud twofold, drievoud threefold, honderdvoud hundredfold; they are used only as nouns. An adjective or adverb is formed from them by adding -ig: eenvoudig or enkelvoudig, tweevoudig or dubbel, drievoudig, honderdvoudig. ``` ``` Variative numerals Variative numbers meaning of ... kinds are formed mainly with -erlei, added directly to the cardinal: enerlei of one kind, tweeërlei of two kinds, drieërlei, vijfderlei, dertigerlei, and so on; allerlei and allerhande, both meaning all kinds of, are the two words most commonly used this way. Older written Dutch, and Multatuli, also built these with -erhande or -derhande after er or der: eenerhande, tweeërhande, vierderhande, honderderhande; only allerhande survives from that pattern in everyday modern Dutch. ``` ``` Numbers of repetition Numbers of repetition are adverbs formed by adding maal or keer to the cardinal numbers: eenmaal or eens once, tweemaal or twee keer twice, driemaal or drie keer three times, and so on. Keer is the form used in speech; maal is more common in writing. Older written Dutch, and Multatuli, also used werf (driewerf, three times) and the suffix -reis (eenreis once, shortened to ereis). ``` ``` Fractional numbers Except for half, fractions have the same form as the ordinal numbers: 1/2 een half, 1/3 een derde, 1/4 een vierde or een kwart, 1/5 een vijfde, 0.1 een tiende, 0.01 een honderdste, 0.001 een duizendste, 0.000001 een miljoenste. If half is used as an adjective it goes after the article: een half uur half an hour, het halve jaar half the year, een halve dag half a day. Anderhalf (one and a half) is the one indeclinable dimidiative numeral in ordinary use; for the others, modern Dutch simply says twee en een half two and a half, drie en een half three and a half, and so on. Older written Dutch, and Multatuli, also built derdehalf (two and a half), vierdehalf (three and a half), vijfdehalf (four and a half) on the same pattern as anderhalf; these are archaic. ``` ``` Indefinite numbers These are: weinige a few, enkele, ettelijke, enige, sommige some, verscheidene several, vele many, alle all, menig many a, de meeste most, de minste the least. Enig is also used as an adjective before a collective or abstract noun: enig geld some money, enig geduld some patience. Menig is used only in the singular: menig man, menige vrouw, menig kind; before a masculine name of a person it takes no ending at all: menig generaal. ``` ``` Indefinite numbers used on their own, for people Sommige, verscheidene and alle are used without the article; vele, weinige, enkele, enige and beide may be used with or without the article. Before a noun they take the same -e ending as an adjective: sommige, alle, vele, enige mensen. Used on their own, without a following noun, and only for people, these words take an -en ending instead: sommigen, allen, velen, enigen, weinigen. Ik heb weinig mensen gezien I have seen few people. Binnen enkele minuten was hij klaar he was ready within a few minutes. Older written Dutch, and Multatuli, built a genitive on this -en form with -er: sommiger, weiniger, where van sommigen, van weinigen is the form in use. ``` ``` Verbs of this lesson, with their principal parts zenden to send ik zend, ik zond, ik heb gezonden verjagen to drive away ik verjaag, ik verjoeg, ik heb verjaagd ``` ## Lesson 16: Miljoen and the plural of honderd, duizend (and 2 more) ### Plurals of big numbers The words for the big numbers are also nouns, so they have a plural. Miljoen, biljoen, triljoen and miljard take het. The plural of miljoen is miljoenen. Honderd and duizend add en for the plural: honderden, duizenden. Er waren honderden bezoekers is there were hundreds of visitors. ### Numbers keep their shape A cardinal number takes no ending. There are two exceptions. The first is a number used as a noun: twee vieren is two fours, and vier negens is four nines. The second is the time of day when the word uren is left out. With uur, the number keeps its form: het is zes uur. Ik ga om zes uur uit. ### Telling the time Hoe laat is het? asks what time it is. The answer starts with het is. Without uur, the hour takes an ending: zessen. Het is kwart over zessen is a quarter past six. Het is kwart voor zessen is a quarter to six. Kwartier also works in place of kwart. Het is vijf voor zessen is five to six. Het is bijna zessen is nearly six. Het is over zessen is past six. Het is half zes is half past five. ### Large numbers in one piece A number before honderd or duizend joins it in one word: tweehonderd, driehonderd, tweeduizend, vierduizend. The number eleven hundred and twenty has two readings: elfhonderdtwintig or duizendhonderdtwintig. As a year, people say elfhonderdtwintig. Older books, and Multatuli, write duizend as a separate word: twee duizend, drie duizend. **140** Twee miljoen mensen wonen in de stad. Two million people live in the city. **141** Er waren honderden bezoekers. There were hundreds of visitors. **142** Het is kwart over zessen. It is a quarter past six. **143** Ik ga om zes uur uit. I go out at six o'clock. **144** Vier negens staan op het bord. Four nines are on the board. **145** Vierduizend mensen wonen hier. Four thousand people live here. **146** Hij werd geboren in elfhonderdtwintig. He was born in eleven hundred and twenty. ## Lesson 16: Ordinal numbers (and 2 more) ### Numbers that rank An ordinal number gives a place in a row: first, second, third. Dutch builds it from the cardinal number. From two to nineteen, add de: de vierde, de vijfde, de negentiende. From twenty up, add ste: de twintigste, de eenentwintigste, de honderdste. Three are irregular. De eerste is first. De achtste is eighth. De derde is third. ### Ending and order Ordinal numbers take the same endings as adjectives. De eerste and de laatste also mean the former and the latter, when two people or things are named. ### Saying the date The date uses an ordinal number, then the month. To ask the date, say De hoeveelste is het vandaag? It asks what day of the month it is today. The answer: Het is de tweeëntwintigste april. Older books, and Multatuli, use other endings: wij hebben den tweeëntwintigsten april. ### Listing points in order To number points in order, put ten before an ordinal number: ten eerste, ten tweede, ten derde. They mean firstly, secondly, thirdly. The pattern goes on: ten tiende, ten twintigste. Ten eerste ben ik het niet eens is firstly, I do not agree. **147** Zij is de derde in de rij. She is the third in line. **148** Dit is de twintigste editie. This is the twentieth edition. **149** Hij won de eenentwintigste etappe. He won the twenty-first stage. **150** De hoeveelste is het vandaag? What day of the month is it today? **151** Het is de tweeëntwintigste april. It is the twenty-second of April. **152** Ten eerste ben ik het niet eens. Firstly, I do not agree. **153** Ten tweede heb ik geen tijd. Secondly, I have no time. ## Lesson 16: Multiplicatives (and 2 more) ### Numbers of times as much Add voud to a cardinal number to say how many times as much: tweevoud is twofold, drievoud is threefold. These words are nouns only. For simple, enkelvoud is more usual than eenvoud. Add ig to make an adjective or adverb: tweevoudig, drievoudig, honderdvoudig. Dubbel can replace tweevoudig. ### Numbers of kinds Add erlei to a cardinal number to say how many kinds: enerlei is of one kind. Tweeërlei is of two kinds. Allerlei and allerhande both mean all kinds of. These two are the most used. Older books, and Multatuli, also use erhande or derhande: eenerhande, vierderhande. In everyday Dutch only allerhande remains. ### How many times Add maal or keer to a cardinal number to say how many times. Eenmaal or eens is once. Tweemaal or twee keer is twice. Keer is the form used in speech. Maal is more common in writing. Older books, and Multatuli, also use werf and reis: driewerf is three times, and eenreis is once. **154** Dit is een tweevoudig probleem. This is a twofold problem. **155** Hij betaalde het drievoudige bedrag. He paid triple the amount. **156** Er zijn allerlei redenen voor. There are all sorts of reasons for it. **157** Zij spreken tweeërlei talen. They speak two kinds of languages. **158** Ik heb het driemaal gezegd. I have said it three times. **159** Bel me nog een keer. Call me one more time. ## Lesson 16: Fractional numbers (and 2 more) ### Fractions A fraction has the form of an ordinal number: een derde, een vijfde, een honderdste. A quarter is een vierde or een kwart. Half is the exception: een half. Before a noun, half goes after the article: een half uur, het halve jaar, een halve dag. ### One and a half Anderhalf means one and a half. It keeps one form: anderhalf uur. For other amounts, say the whole number, then en een half: twee en een half, drie en een half. Older books, and Multatuli, use derdehalf, vierdehalf and vijfdehalf on the pattern of anderhalf. ### Amounts without a figure These words give an amount without a figure. Weinige is a few. Enkele, ettelijke, enige and sommige are some. Verscheidene is several, vele is many, alle is all. De meeste is most. De minste is the least. Enig also comes before a noun for a mass or an idea: enig geld is some money, enig geduld is some patience. ### Many a Menig means many a. It is used only in the singular: menig man, menige vrouw, menig kind. Before a noun for a male person it takes no ending: menig generaal. ### With a noun and alone These words have one form before a noun and another when they stand alone for people. Before a noun they take the e ending of an adjective: sommige, alle, vele, enige mensen. Sommige, verscheidene and alle take no article. Vele, weinige, enkele, enige and beide may take one. Alone, for people only, they take en: sommigen, allen, velen, enigen, weinigen. ### Some people Sommigen zeggen dat het waar is means some people say it is true. Sommigen already means some people, so no noun follows. Older books, and Multatuli, add er to this form: sommiger, weiniger. The form in use is van sommigen, van weinigen. **160** Een kwart van de appels is rot. A quarter of the apples is rotten. **161** Hij bleef anderhalf uur. He stayed an hour and a half. **162** Sommige mensen houden niet van reizen. Some people do not like travelling. **163** Ik heb enig geld gespaard. I have saved some money. **164** Sommigen zeggen dat het waar is. Some people say it is true. **165** Velen kwamen naar het feest. Many people came to the party. ## Genève **166** Genève Geneva **167** Genève was de geboorte- of woonplaats van een aantal mannen, wier namen algemeen bekend zijn. Geneva was the birthplace or home of a number of men whose names are widely known. **168** Hier oefende Calvijn in zijn tijd een grote invloed uit; hier woonden en werkten, om maar enigen te noemen, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle, mevrouw de Staël. Here Calvin exerted great influence in his day; here lived and worked, to name only a few, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle and Madame de Staël. **169** Bijna geen straat die niet een huis bevat, waarvan de bewoner naam in de wereld gemaakt heeft. There is hardly a street that does not contain a house whose occupant made a name for himself in the world. **170** Nog tegenwoordig is de stad op het gebied van de fijne industrie vermaard en houdt daarin meer dan vierduizend personen bezig. Even today the city is famous for its fine industry, and it keeps more than four thousand people busy in it. **171** Jaarlijks worden er minstens honderdduizend uurwerken gemaakt en naar het buitenland verzonden. Every year at least a hundred thousand watches are made and sent abroad. **172** Een van de fraaiste plekjes te Genève is het eiland van Rousseau, dat met zijn bronzen standbeeld prijkt. One of the finest spots in Geneva is Rousseau's Island, which is adorned with his bronze statue. **173** Op 28 juni 1836 vierde de stad, die hem eenmaal uitgeworpen had, met veel plechtigheid het eeuwfeest van de geboorte van de wijsgeer. On the twenty-eighth of June 1836 the city, which had once cast him out, celebrated the birth centenary of the philosopher with great ceremony. **174** Ook Voltaire bewoonde lange tijd de buitenplaats les Délices in de nabijheid van Genève, doch werd evenzeer door de onverdraagzaamheid vandaar verjaagd en begaf zich naar Lausanne, totdat hij eindelijk het armzalige Ferney met zijn acht hutten met rieten daken, wederom in de nabijheid van Genève, kocht. Voltaire, too, lived for a long time at the country house les Délices near Geneva, but was likewise driven from there by intolerance and went to Lausanne, until at last he bought the wretched Ferney, with its eight thatched-roof cottages, again near Geneva. | word | gloss | |---|---| | Genève | Geneva | | woonplaats | dwelling place | | aantal | number | | mevrouw | madam, Mrs. | | namen | whose names (wier namen) | | algemeen | generally, widely | | bekend | known | | enigen | some, a few (people) | | tijd | a long time (lange tijd) | | noemen | to call, to name | | naam | name | | bewoner | inhabitant | | wereld | world | | industrie | the domain of industry (het gebied van de industrie) | | buitenland | foreign country; abroad | | bewoner | the inhabitant of which (waarvan de bewoner) | | vermaard | celebrated, famed | | vierduizend | four thousand | | honderdduizend | a hundred thousand | | tegenwoordig | nowadays, at present | | Jaarlijks | annually | | Jaarlijks | annual | | Bijna | nearly; hardly any | | minstens | at least | | naam | to make a name for oneself (naam maken) | | plechtigheid | ceremony | | eeuwfeest | centenary, jubilee | | wijsgeer | philosopher | | buitenplaats | country house, country seat | | nabijheid | neighbourhood, vicinity | | eiland | island | | bronzen | bronze | | eenmaal | once | | veel | much, many | | doch | but, however | | evenzeer | likewise, equally | | vandaar | from there | | totdat | until | | eindelijk | at last, finally | | wederom | again | ## Lesson 16: conversation **175** Waardoor is Genève in de geschiedenis (history) bekend? What is Geneva known for in history? **176** Wie hebben er zoal gewoond en gewerkt? Who, for instance, lived and worked there? **177** Genève is bekend omdat er beroemde mannen als Calvijn, Rousseau en Voltaire gewoond en gewerkt hebben. Geneva is known because famous men such as Calvin, Rousseau and Voltaire lived and worked there. **178** Calvijn, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle en mevrouw de Staël hebben er gewoond en gewerkt. Calvin, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle and Madame de Staël lived and worked there. **179** Waaraan herinnert ons bijna elke straat? What does almost every street remind us of? **180** Op welk gebied is de stad tegenwoordig nog vermaard? In what field is the city still famous today? **181** Waarmee houdt zij meer dan vierduizend personen bezig? With what does it keep more than four thousand people busy? **182** Hoeveel uurwerken worden er jaarlijks gemaakt? How many watches are made annually? **183** Bijna elke straat herinnert ons aan een bewoner die naam in de wereld gemaakt heeft. Almost every street reminds us of an inhabitant who made a name for himself in the world. **184** Zij is vermaard op het gebied van de fijne industrie. It is famous for its fine industry. **185** Zij houdt hen bezig met het maken van uurwerken. It keeps them busy making watches. **186** Er worden jaarlijks minstens honderdduizend uurwerken gemaakt. At least a hundred thousand watches are made every year. **187** Waarheen worden deze verzonden? Where are these sent? **188** Noem een van de fraaiste plekjes van Genève? Name one of the finest spots in Geneva. **189** Wat vierde de stad op 28 juni 1836? What did the city celebrate on the 28th of June 1836? **190** Waar woonde Voltaire lange tijd? Where did Voltaire live for a long time? **191** Zij worden naar het buitenland verzonden. They are sent abroad. **192** Het eiland van Rousseau is een van de fraaiste plekjes van Genève. Rousseau's Island is one of the finest spots in Geneva. **193** Zij vierde met veel plechtigheid het eeuwfeest van de geboorte van Rousseau. It celebrated the birth centenary of Rousseau with great ceremony. **194** Hij woonde lange tijd op de buitenplaats les Délices bij Genève. He lived for a long time at the country house les Délices near Geneva. **195** Waarheen begaf hij zich? Where did he go? **196** Hoe lang bleef hij daar? How long did he stay there? **197** Hij begaf zich naar Lausanne. He went to Lausanne. **198** De tekst zegt niet hoe lang hij in Lausanne bleef; ten slotte kocht hij Ferney bij Genève. The text does not say how long he stayed in Lausanne; he finally bought Ferney near Geneva. ## Lesson 16: exercise 32 **199** Eenendertig appels. Thirty-one apples. **200** Enige afgoden. Some idols. **201** Vele burgerlui. Many commoners. **202** Drieënvijftig boeken. Fifty-three books. **203** Alle bladen. All leaves. **204** Honderd broden. A hundred loaves. **205** De eerste bomen. The first trees. **206** De tiende brik. The tenth brig (brik). **207** Menig koninkrijk. Many a kingdom. **208** Ettelijke duiven. A few pigeons. **209** De achttiende december. The eighteenth of December. **210** Drie driemasters. Three three-masters. **211** De meeste eiken. Most oaks. **212** Menig generaal. Many a general. **213** Tweeërlei trompetten. Two kinds of trumpets. **214** Allerlei gezangen. All sorts of songs. **215** Vele hoofden. Many heads. **216** Enige huizen. A few houses. **217** Half zeven. Half past six. **218** De twintigste juni. The twentieth of June. **219** Het is kwart over één. It is a quarter past one. **220** Beiden zagen het. Both saw it. **221** Geen koningen. No kings. **222** Het is over drieën. It is past three o'clock. **223** De achtste koopman. The eighth merchant. **224** Vierderlei lelies. Four sorts of lilies. **225** Allerlei lieden. All kinds of men. **226** De negende maand. The ninth month. **227** De eerste maaltijd. The first dinner. **228** Enig geld. Some money. **229** De eenentwintigste mei achttienhonderdzesendertig. The twenty-first of May, eighteen hundred and thirty-six. **230** Honderdduizend uurwerken. A hundred thousand watches. **231** Vierhonderd straten. Four hundred streets. **232** Vierduizend personen. Four thousand persons. **233** Een half. A half. **234** De helft. The half. **235** Een half pond. Half a pound. **236** Een tiende deel. A tenth part. **237** Drie negens. Three nines. **238** Vier achten. Four eighths. **239** Een tienmiljoenste. A ten millionth. **240** Meerdere ministers. Several ministers. **241** Beide jongens. Both boys. **242** Een drievoudig ongeluk. A threefold misfortune. **243** Negentig patiënten. Ninety patients. **244** Een tweevoudig raadsel. A twofold puzzle. **245** Zijn verjaardag valt op de zesde augustus. His birthday is on the sixth of August. **246** De elfde rekening. The eleventh bill. **247** Het is al over twaalven. It is already past twelve o'clock. **248** Een andere keer. Another time. **249** Twee en een halve guinje. Two guineas and a half. **250** Anderhalve gulden. One guilder and a half. **251** Tachtig boeken. Eighty books. **252** De derde hond. The third dog. **253** Zesderlei bomen. Six sorts of trees. **254** Vier honderdsten van een gulden. Four hundredths of a guilder. **255** De dertigste november achttienhonderdeenennegentig. The thirtieth of November, eighteen hundred and ninety-one. **256** Vijftigerlei uurwerken. Fifty sorts of watches. **257** Verscheidene honden. Several dogs. **258** Enige telwoorden. Some numerals. **259** Vele werkwoorden. Many verbs. **260** De honderdste man. The hundredth man. **261** Hoe laat is het? What o'clock is it? **262** De hoeveelste is het vandaag? What day of the month is it? **263** Het is de eerste, de derde, de achtste. It is the first, the third, the eighth. ## Lesson 17: The infinitive after auxiliaries and verbs of perception ### The infinitive after a second verb With an auxiliary, the infinitive nearly always comes after it. Hebben, zijn, worden, kunnen and mogen are auxiliaries. Verbs of seeing, hearing, helping, making and teaching work the same way. Zien, horen, helpen, maken and leren all take a second verb. Ik heb hem leren kennen means I got to know him. Ik heb hem helpen zoeken. Hij heeft mij laten komen. In a dependent clause, the two verbs can swap places. Hij wist dat ik hem had geroepen. Geroepen had is also right. **264** Ik heb hem leren kennen. I got to know him. **265** Ik heb hem helpen zoeken. I helped him look for it. **266** Hij heeft mij laten komen. He sent for me. **267** Hij wist dat ik hem had geroepen. He knew that I had called him. ``` The infinitive after auxiliaries and verbs of perception If an infinitive is used with an auxiliary (hebben, zijn, worden, kunnen, mogen, and so on) or with a verb of perception or causation (zien, horen, helpen, maken, leren), the infinitive nearly always comes after the auxiliary or that other verb: een hoveling, die B. zag wandelen (a courtier who saw B. walking), toen de hoveling echter bleef aandringen (when the courtier nevertheless kept insisting). Compare: ik heb hem leren kennen (I got to know him), ik heb hem helpen zoeken (I helped him look for it), hij heeft mij laten komen (he sent for me), hij wist dat ik hem had geroepen or geroepen had (he knew that I had called him). ``` ``` Personal pronouns: declension Dutch personal pronouns have a subject form and one object form, not the four cases this table lists. Singular: ik / mij (me); jij or je / jou or je (familiar); u / u (polite); hij / hem; zij or ze / haar; het / het. Plural: wij or we / ons; jullie / jullie (familiar); u / u (polite); zij or ze / hen (direct object) or hun (indirect object, in careful writing; ze covers both in speech). Gij, this table's ordinary second person, is archaic in the Netherlands and survives in Flemish and Bible Dutch; jij/je and u take its place. ``` ``` Gij becomes jij, jou and u The old singular pronoun du is not used; gij, once a plural, took over as the ordinary word for 'you', and gij itself is archaic or Flemish. Jij (unstressed je) is the ordinary familiar singular, and jullie (from an older gijlieden, jelui) is the familiar plural. U is the polite form, used for one person or many, and takes a verb in the second or third person singular: u hebt or u heeft. A friend is addressed as jij/je, in letters as in speech; u is kept for anyone addressed as u in speech. Nineteenth-century letters, and Multatuli, address a friend as Gij, following the convention this note describes. ``` ``` The old genitive mijns, uws, zijns, haars Mijn gelijke, jouw gelijke, iemand zoals ik (my equal, your equal) are paraphrased with van or a plain possessive rather than a genitive pronoun. A verb or adjective governing what was once a genitive pronoun likewise takes a paraphrase: gedenk mij (remember me), hij is jou niet waardig (he is not worthy of you). Mijns inziens (in my view) is the one such genitive kept in ordinary use, as a fixed phrase. Multatuli and other nineteenth-century writers use mijns gelijke, uws gelijke, and gedenk mijner freely, in the dignified and poetic style this section describes. ``` ``` The genitive today: van or a possessive In every other case the genitive is paraphrased with van, or replaced by a possessive pronoun: de kinderen van mijn vriend (my friend's children), de huizen van uw vader (your father's houses). Dutch also keeps an -s genitive for people's names: Jans huis, mijn broers boek (my brother's book). ``` ``` Reflexive pronouns: zich The dative and accusative forms of the personal pronouns serve as reflexive pronouns for the first and second persons: ik was me, jij wast je. The third person has its own reflexive, zich, used for both the dative and accusative function, for every gender, singular and plural alike: hij wast zich, zij wast zich, het kind wast zich, zij wassen zich. ``` ``` Reciprocal pronouns: elkaar The reciprocal pronoun is elkaar (each other); elkander is a more formal equivalent, proper to writing. The genitive takes -s, and the dative and accusative look like the plain form: zij ontmoetten elkaar (they met each other), wij zullen elkaar schrijven (we will write to each other), elkaars geluk (each other's happiness). Nineteenth-century Dutch, and Multatuli, use malkander/malkaar as a plain alternative to elkander/elkaar; that form has become dialectal. ``` ``` Emphasizing pronouns: zelf Zelf emphasizes a personal pronoun, singular and plural alike: ik zelf heb het gezien (I saw it myself), wij zelf hebben het gehoord (we heard it ourselves). Nineteenth-century Dutch keeps a separate plural, zelven, alongside singular zelf: wij zelven hebben het gehoord. ``` ``` Personal pronouns doing the work of other pronouns Dutch sometimes uses a personal pronoun where a demonstrative would do, and often uses one where a correlative pronoun like die or wat would be expected. ``` ``` Possessive pronouns The possessive pronouns are: mijn my, jouw/je your (familiar), uw your (polite), zijn his or its, haar her, ons/onze our, jullie your (familiar plural), hun their. None of them is declined; each has one form for every case. Ons/onze changes for gender, not case: ons before a het-word (ons huis, our house), onze before a de-word and in the plural (onze vader, our father; onze kinderen, our children). Every other possessive is invariable: mijn vader, mijn moeder, mijn kinderen; uw vader, uw moeder, uw kinderen. Nineteenth-century Dutch declines every possessive pronoun through four cases and two numbers, as this section's own table shows. ``` ``` Possessive pronoun with the article: no longer declined The possessive pronoun combined with the definite article (de mijne, de uwe, de zijne, de hare, de onze, and so on, meaning 'mine, yours, his, hers, ours') is not declined; one form covers every role in the sentence: mijn vader of de uwe is hier (my father or yours is here), het huis van mijn vader en dat van u (the house of my father and that of yours), ik gehoorzaam mijn vader en jij de jouwe (I obey my father and you obey yours), ik bemin mijn vader en jij de jouwe (I love my father and you love yours). The plural works the same way: mijn broers en de uwe (my brothers and yours). A friend of his is een vriend van hem; a book of mine is een boek van mij. Written Dutch until 1947, and Multatuli, decline de mijne/de uwe through four cases in the singular and plural, as this section's own table shows. ``` ``` Possessive pronoun used on its own: de mijne, de zijnen Used on their own, without a following noun, these same forms (de mijne, de uwe, de zijne...) mean 'mine, yours, his', and zijn familie, mijn familie (rather than de zijnen, de mijnen) is the ordinary way to say 'his family, my family': hij zorgt goed voor zijn familie (he takes good care of his family), geen mensen zijn hem dierbaarder dan zijn familie (nobody is dearer to him than his family), hij geeft zijn familie een goed voorbeeld (he sets his family a good example). A formal letter closes met vriendelijke groet. Nineteenth-century letters close Hoogachtend, blijf ik geheel de Uwe (I remain, yours respectfully), and use de zijnen, de mijnen for 'his family, my family', as this section describes. ``` ``` Du and dijn: gone, replaced by jouw/je Du and dijn are not used; jouw (or unstressed je) is the familiar possessive, and uw is the polite one, used for one person or several. Jullie is the familiar plural possessive: jullie boek (your (all's) book). ``` ``` Interrogative pronouns: wie, wat, welk These are: wie who?, wat what?, welk(e) which? Wie asks about a person and is always used on its own, never before a noun: wie is dat? (who is that?). Wat asks about a thing and can stand alone or before a noun, though before a noun wat voor (een) is also used: wat wil je? / wat boek wil je? Welk(e) asks about a person or thing, picking one out of a set, and is used both adjectively (welke jas? which coat?) and on its own (welke is van jou? which is yours?). ``` ``` Wie: wien has merged into wie a. Wie does not change for gender or case: it serves as subject and object alike, wie zie je? (whom do you see?). Wiens (whose) is used for both a man's and a woman's antecedent: wiens boek is dit? Wier is paraphrased with van wie: van wie is dat boek? (whose book is that?). Older Dutch declines wie by gender and case, giving masculine/feminine wiens, dative/accusative wien, and a separate feminine genitive wier, as this section's own table shows. ``` ``` Wat: subject and object only b. Wat is used only as subject and object; for every other role Dutch fuses the preposition onto waar: not van wat, aan wat, in wat, but waarvan, waaraan, waarin. Waarover spreekt hij? (what is he talking about?) is built the same way. ``` ``` Welk: no longer declined, and no longer masculine-marked c/271. Welk(e) is not declined for case. Welke stands before a de-word, singular or plural; welk stands before a het-word in the singular: welke soldaat, welke moeder, welke kinderen, but welk kind. Van welke soldaat spreekt u? (of which soldier are you speaking?). As an alternative, Dutch also uses wat voor (een) or simply wat: wat voor een soldaat is hij? wat voor een vrouw is dat? welke man zou dat doen? In the plural: wat voor soldaten/vrouwen zijn dat? Written Dutch until 1947 declines welk by case and, in the masculine singular nominative and accusative, uses the bare form welk rather than welke even before a de-word like soldaat, as this section's own table shows. ``` ``` Verbs of this lesson, with their principal parts blijven to remain, stay ik blijf, ik bleef, ik ben gebleven aanhouden to insist, persist (today mainly: to arrest; to keep up, continue) ik houd aan, ik hield aan, ik heb aangehouden ``` ## Lesson 17: Personal pronouns: declension ### One word, two jobs A pronoun changes its shape with its case, the job it does in the sentence. Dutch keeps two forms for most pronouns. The subject form does the action. The object form receives it. Ik zie hem: ik is the subject, hem is the object. The object form has two uses. A direct object receives the action. An indirect object is the person who gets something. Hij geeft het aan haar. ### Reading the pronoun table Each line has a subject form, then an object form. Some pairs are the same word: u and u, het and het, jullie and jullie. Jij and je, zij and ze, wij and we are full and short forms of one word. The short form is the unstressed one. In the plural, zij or ze has two object forms. Hen is for the direct object. Hun is for the indirect object, in careful writing. Ze covers both in speech. The table also lists genitive forms, such as mijns and uws. Older written Dutch uses them. Today the subject and object forms are enough. **268** Ik zie hem. I see him. **269** Hij geeft het aan haar. He gives it to her. **270** Wij hebben hen ontmoet. We met them. **271** Ik heb het hun verteld. I told it to them. ## Lesson 17: Gij becomes jij, jou and u (and 1 more) ### The old you is gone Gij was once the ordinary word for you. Today it is archaic in the Netherlands. It survives in Flemish and in Bible Dutch. Du is not used at all. Jij and je took the place of gij for one friend. Jullie is the familiar plural, for several friends. U is the polite form for one person or many. It takes a verb in the form of jij or of hij: u hebt or u heeft. A friend is jij or je, in letters as in speech. Use u for anyone you call u aloud. ### A fixed phrase from an old form Older Dutch had genitive forms of the pronoun, such as mijns and uws. Today Dutch says the same thing another way. Mijn gelijke and jouw gelijke use a plain possessive. Gedenk mij and hij is jou niet waardig use the ordinary object form. One old form is still in ordinary use: mijns inziens, in my view. It is a fixed phrase and is learned whole. Multatuli and other writers of the nineteenth century use the old forms freely, in a dignified style. **272** Ben jij moe? Are you tired? **273** Wat zeg je? What are you saying? **274** Zijn jullie klaar? Are you (all) ready? **275** Hebt u het gezien? Have you seen it? **276** Mijns inziens heeft hij gelijk. In my view he is right. **277** Hij is jouw gelijke niet. He is not your equal. **278** Ik doe het voor haar. I am doing it for her sake. ## Lesson 17: The genitive today: van or a possessive (and 1 more) ### Belonging with van Dutch usually shows belonging with van, not with a genitive. English uses an apostrophe and s: my friend's children. De kinderen van mijn vriend. De huizen van uw vader. A possessive pronoun can also do the work. Dutch keeps an s on a person's name. Jans huis is John's house. Mijn broers boek is my brother's book. ### Pronouns that turn back A reflexive pronoun points back to the subject. For ik and jij, the ordinary object form does this job. Ik was me. Jij wast je. The third person has its own word, zich. It is the same for every gender, in the singular and the plural. Hij wast zich. Zij wassen zich. Zich also comes with other verbs. Zij herinnert zich alles means she remembers everything. Beaumarchais verwijderde zich means Beaumarchais withdrew. **279** de kinderen van mijn vriend my friend's children **280** de huizen van uw vader your father's houses **281** Jans huis John's house **282** Ik was me. I wash myself. **283** Hij wast zich. He washes himself. **284** Zij herinnert zich alles. She remembers everything. **285** Beaumarchais verwijderde zich. Beaumarchais withdrew (removed himself). ## Lesson 17: Reciprocal pronouns: elkaar (and 2 more) ### Each other A reciprocal pronoun says that two or more people do the same thing to one another. In Dutch it is elkaar. Elkaar has one form for both kinds of object. Zij ontmoetten elkaar. Wij zullen elkaar schrijven. For belonging, it takes an s: elkaars geluk, each other's happiness. Elkander is a more formal word with the same meaning. It belongs to writing. ### Zelf adds weight Zelf comes after a personal pronoun and stresses it, as myself or ourselves does in English. It does not change for singular or plural. Ik zelf heb het gezien. Wij zelf hebben het gehoord. Doe het zelf means do it yourself. Nineteenth-century Dutch has a separate plural, zelven. Zelf alone is enough today. ### A pronoun in another's place A demonstrative is a word that points, such as this or that. Dutch sometimes uses a personal pronoun where a demonstrative would do. It also often uses a personal pronoun where a word like die or wat would be expected. The book returns to both uses in a later lesson. **286** Zij ontmoetten elkaar. They met each other. **287** Wij zullen elkaar schrijven. We will write to each other. **288** elkaars geluk each other's happiness **289** Hebt u elkaar gezien? Have you seen each other? **290** Ik zelf heb het gezien. I saw it myself. **291** Wij zelf hebben het gehoord. We heard it ourselves. **292** Doe het zelf. Do it yourself. ## Lesson 17: Possessive pronouns ### My, your, his The possessives show who owns a noun: my, your, his, her, our, their. They do not change with their case. Mijn vader, mijn moeder, mijn kinderen. Uw vader, uw moeder, uw kinderen. Only our changes, and it changes with the noun's gender. Ons stands before a het-word: ons huis. Onze stands before a de-word and in the plural: onze vader, onze kinderen. Jouw or je is the familiar your. Uw is the polite your. Jullie is your for several friends. **293** mijn vader, mijn moeder, mijn kinderen my father, my mother, my children **294** ons huis our house **295** onze vader our father **296** onze kinderen our children ## Lesson 17: Possessive pronoun with the article: no longer declined ### Mine, yours and his A possessive can take de and stand without a noun. De uwe means yours. The form does not change with the job in the sentence. Mijn vader of de uwe is hier. Ik gehoorzaam mijn vader en jij de jouwe. The plural works the same way. Mijn broers en de uwe means my brothers and yours. Dutch also says of mine with van. Een vriend van hem. Een boek van mij. **297** Mijn vader of de uwe is hier. My father or yours is here. **298** het huis van mijn vader en dat van u the house of my father and that of yours **299** Ik gehoorzaam mijn vader en jij de jouwe. I obey my father and you obey yours. **300** een vriend van hem a friend of his **301** een boek van mij a book of mine ## Lesson 17: Possessive pronoun used on its own: de mijne, de zijnen (and 1 more) ### Your family, my family The same forms, used alone, mean mine, yours and his. For family, Dutch prefers zijn familie and mijn familie. Hij zorgt goed voor zijn familie. Hij geeft zijn familie een goed voorbeeld. A modern formal letter ends with met vriendelijke groet. Letters of the nineteenth century end with a longer formula and use de zijnen for his family. ### Your, with no du Du and dijn are not used. Jouw is the familiar your for one person. Je is its short form. Uw is the polite your, for one person or several. Jullie is the familiar your for several friends. Is dit jouw boek? Is dit uw boek? Is dit jullie boek? The English is the same each time. The Dutch shows who is asked. **302** Hij zorgt goed voor zijn familie. He takes good care of his family. **303** Geen mensen zijn hem dierbaarder dan zijn familie. Nobody is dearer to him than his family. **304** Hij geeft zijn familie een goed voorbeeld. He sets his family a good example. **305** Met vriendelijke groet, Kind regards, (a modern letter's closing) **306** Is dit jouw boek? Is this your book? **307** Is dit uw boek? Is this your book? (polite) **308** Is dit jullie boek? Is this your (all's) book? ## Lesson 17: Interrogative pronouns: wie, wat, welk (and 1 more) ### Three question words An interrogative pronoun is a word that asks a question. Dutch has three: wie, wat, welk. Wie asks about a person. It stands alone and never comes before a noun. Wie is dat? Wat asks about a thing. It can stand alone or come before a noun. Wat wil je? Welk or welke picks one from a set, of people or things. It can come before a noun or stand alone. Welke jas? Welke is van jou? ### Wie does not change Wie has one form for the subject and for the object. Wie zie je? means whom do you see? Wiens means whose, for a man or a woman. Wiens boek is dit? Wier, the older whose for a woman, is now said with van wie. Van wie is dat boek? Older Dutch changes wie with gender and case, and has wien and wier. **309** Wie is dat? Who is that? **310** Wat wil je? What do you want? **311** Welke jas is van jou? Which coat is yours? **312** Wie zie je? Whom do you see? **313** Wiens boek is dit? Whose book is this? **314** Van wie is dat boek? Whose book is that? ## Lesson 17: Wat: subject and object only ### Wat and the fused word Wat is used only as a subject or an object. Wat is dat? After a preposition, Dutch joins the preposition to waar. It does not say van wat, aan wat or in wat. It says waarvan, waaraan, waarin. Waarover spreekt hij? means what is he talking about? Waaraan denk je? means what are you thinking of? **315** Wat is dat? What is that? **316** Waarover spreekt hij? What is he talking about? **317** Waaraan denk je? What are you thinking of? ## Lesson 17: Welk: no longer declined, and no longer masculine-marked ### Welk and welke Welk and welke do not change with the job in the sentence. Only the noun decides which one to use. Welke stands before a de-word, in the singular or the plural: welke soldaat, welke moeder, welke kinderen. Welk stands before a het-word in the singular: welk kind. Wat voor een asks what sort of. Wat voor een man is dat? In the plural the een goes: wat voor soldaten zijn dat? Written Dutch until 1947 used the bare welk even before a de-word like soldaat, when the noun was masculine and singular. **318** Welke soldaat is dat? Which soldier is that? **319** Welke moeder zou dat doen? Which mother would do that? **320** Welk kind heeft dat gedaan? Which child did that? **321** Wat voor een man is dat? What sort of man is that? **322** Wat voor soldaten zijn dat? What sort of soldiers are those? ## Gestrafte onbeschaamdheid **323** Gestrafte onbeschaamdheid Insolence punished **324** Een hoveling, die Beaumarchais, de schrijver van Figaro's Huwelijk, met een zeer mooie jas aan, in de galerij van Versailles zag wandelen, meende de geestige toneeldichter, die de zoon van een horlogemaker was, een gevoelige les te kunnen geven. A courtier, who saw Beaumarchais, the writer of The Marriage of Figaro, walking in the gallery of Versailles in a very fine coat, thought he could give the witty playwright, who was the son of a watchmaker, a lesson he would really feel. **325** Hij ging naar hem toe en zei: “Zo, mijnheer Beaumarchais, ik ben blij dat ik u ontmoet: mijn horloge is geheel van streek; wees zo goed er even naar te kijken.” He went up to him and said: “So, Monsieur Beaumarchais, I am glad to meet you: my watch is quite out of order; be so good as to take a quick look at it.” **326** “Graag, mijnheer, maar ik moet u van tevoren zeggen dat ik zeer onhandig ben.” “Gladly, sir, but I must tell you beforehand that I am very clumsy.” **327** Toen de hoveling echter bleef aandringen, nam hij het horloge en liet het vallen. When the courtier nevertheless kept insisting, he took the watch and let it fall. **328** “O, mijnheer, neem mij niet kwalijk. “Oh, sir, forgive me. **329** Ik had u toch gewaarschuwd, u wilde het echter niet anders.” I did warn you, after all, but you would have it no other way.” **330** En Beaumarchais verwijderde zich en liet de man, die hem had willen vernederen, zeer verlegen staan. And Beaumarchais withdrew, leaving the man who had wanted to humiliate him standing there quite embarrassed. | word | gloss | |---|---| | onbeschaamdheid | impudence, insolence | | hoveling | courtier | | schrijver | writer, author; clerk | | Huwelijk | the marriage | | jas | coat (dated in this sense; rok now means 'skirt') | | galerij | gallery | | toneeldichter | playwright, dramatist | | horlogemaker | watchmaker | | toe | to him, towards him (naar hem toe) | | wandelen | to walk, stroll | | streek | to be out of order (of a thing); to be upset, unwell (of a person) (van streek zijn) | | tevoren | beforehand, in advance (van tevoren) | | Graag | gladly, with pleasure | | onhandig | clumsy | | echter | however | | toch | indeed, after all (here: 'I did warn you, after all') | | staan | to stand there embarrassed (verlegen staan) | | vernederen | to humiliate, humble | | kwalijk | to take amiss; neem(t u) mij niet kwalijk = I am so sorry, excuse me (kwalijk nemen) | ## Lesson 17: conversation **331** Waar wandelde eens Beaumarchais? Where did Beaumarchais once walk? **332** Wat had hij aan? What was he wearing? **333** Waardoor is Beaumarchais vooral bekend? What is Beaumarchais chiefly known for? **334** Van wie was Beaumarchais de zoon? Whose son was Beaumarchais? **335** Beaumarchais wandelde eens in de galerij van Versailles. Beaumarchais once walked in the gallery of Versailles. **336** Hij had een zeer mooie jas aan. He was wearing a very fine coat. **337** Beaumarchais is vooral bekend als de schrijver van Figaro's Huwelijk. Beaumarchais is chiefly known as the author of The Marriage of Figaro. **338** Beaumarchais was de zoon van een horlogemaker. Beaumarchais was the son of a watchmaker. **339** Wie zag hem daar wandelen? Who saw him walking there? **340** Wat meende deze de toneeldichter te kunnen geven? What did this man think he could give the playwright? **341** Wat zei hij daarom tegen hem? What did he therefore say to him? **342** Wat meende Beaumarchais van tevoren te moeten zeggen? What did Beaumarchais think he had to say beforehand? **343** Een hoveling zag hem daar wandelen. A courtier saw him walking there. **344** Hij meende de toneeldichter een gevoelige les te kunnen geven. He thought he could give the playwright a lesson he would really feel. **345** Hij zei tegen hem: “Mijn horloge is geheel van streek; wees zo goed er even naar te kijken.” He said to him: “My watch is quite out of order; be so good as to take a quick look at it.” **346** Beaumarchais meende vooraf te moeten zeggen dat hij zeer onhandig was. Beaumarchais thought he had to say beforehand that he was very clumsy. **347** Wat deed Beaumarchais, toen de hoveling bleef aandringen? What did Beaumarchais do when the courtier kept insisting? **348** Hoe verontschuldigde zich Beaumarchais? How did Beaumarchais excuse himself? **349** Wat deed Beaumarchais daarna? What did Beaumarchais do afterward? **350** Toen de hoveling bleef aandringen, nam hij het horloge en liet het vallen. When the courtier kept insisting, he took the watch and dropped it. **351** Hij zei: “Ik had u toch gewaarschuwd, u wilde het echter niet anders.” He said: “I did warn you, after all, but you would have it no other way.” **352** Hij verwijderde zich en liet de hoveling zeer verlegen staan. He withdrew and left the courtier standing there quite embarrassed. ## Lesson 17: exercise 33 **353** Mijn boek. My book. **354** Uw dochter. Your daughter. **355** Ons huis. Our house. **356** Uw koning. Your king. **357** Zijn landhuizen. His country-houses. **358** Welk brood? Which loaf? **359** Wat voor een man is zijn broer? Which man is his brother? **360** Welke moeder zou dat doen? What mother would do this? **361** Wie ziet u? Whom do you see? **362** Aan wie hebt u het gezegd? [To] whom have you said it? **363** Wie was er hier? Who was here? **364** Wiens huis is dit? Whose house is this? **365** Wiens boeken zijn er verloren? Whose books have been lost? **366** Mijn huis en het uwe. My house and yours. **367** Mijn honden en die van hem. My dogs and his. **368** Waarover spreekt hij? Of what is he speaking (tr. speaks he)? **369** Hebt u elkaar gezien? Have you seen each other? **370** Hij denkt altijd aan zijn familie. He always thinks of his family. **371** Het boek van mijn broer of dat van u is verloren. The book of my brother or that of yours is lost. **372** Zijn familie houdt van hem. His family loves him. **373** Het kind heeft zijn geld verloren, het is bedroefd. The child has lost its money, it is sad. **374** Hebt u uw huis verkocht? Have you sold (verkocht) your house? **375** Welk huis? Which house? **376** Daar vindt u uw gelijken. There you find your equals. **377** Wij hebben het voor hem gedaan. We have done it for his sake. **378** In welke tuin bevond zich zijn schat? In which garden was his treasure? **379** Wiens boek is dit? Whose book is this? **380** Het is van mijn broer of van Jan. My brother's or John's (tr. it is of my brother or of John). ## Lesson 18: Demonstrative pronouns: an overview (and 1 more) ### Words that point Dutch has a small set of demonstratives: words for this, that, the same, the one and self. Deze means this. Die means that. Both work before a noun or on their own. Dezelfde and diezelfde mean the same. Degene means the one, and it stands on its own only. Zelf means self. De can also point. It then has the same forms as the article de. ### This and that follow the noun's article Deze and die never change for their job in a sentence. The noun's article and number decide the form. For a de-word, use deze or die. For a het-word, use dit or dat. Deze stoel, die tafel. Dit huis, dat boek. The plural is the same for both articles: deze for this, die for that. Ik ken deze mensen, maar die ken ik niet. To show who owns something, use van: het huis van deze vrouw. **381** Deze auto is nieuw, die is oud. This car is new, that one is old. **382** Degene die het eerst komt, mag kiezen. The one who comes first may choose. **383** deze stoel, die tafel this chair, that table **384** dit huis, dat boek this house, that book **385** Ik ken deze mensen, maar die ken ik niet. I know these people, but I don't know those. ``` Demonstrative pronouns: an overview The demonstrative pronouns are: de (the article, used demonstratively before a noun); deze this, die that (used both before a noun and on their own); dezelfde, diezelfde the same; degene the one, used on its own only; zelf self. De as a demonstrative takes the same forms as the article de. ``` ``` Deze and die: not declined Deze and die do not change form for their function in the sentence. Deze is used before or in place of a de-word, dit before or in place of a het-word, both in the singular; the plural for both genders is deze. Die is used before or in place of a de-word, dat before or in place of a het-word, both in the singular; the plural for both genders is die. Possession is expressed with van: het huis van deze vrouw. ``` ``` Gene and gindsch; pronominal adverbs for dit and dat Gene ('that, yonder') and gindse belong to formal or literary writing, and survive chiefly in the fixed phrase aan gene zijde van (on the other side of). Everyday Dutch points at a distant thing with die/dat plus daar: dat huis daar, die man daar. A preposition before dit or dat used on its own is replaced by a pronominal adverb: hierdoor (instead of door dit), daarin (instead of in dat), daarmee (instead of met dat), hiervoor, and so on. ``` ``` Dezelfde, hetzelfde: not declined Dezelfde and hetzelfde do not change for case. Dezelfde stands before or in place of a de-word, hetzelfde before or in place of a het-word; dezelfden is used for the plural when it refers to people. Diegene and diezelfde have dropped out of the language; degene and dezelfde/hetzelfde cover the same ground. ``` ``` Degene, datgene Degene has one form for all functions: degene die iets doet is the subject, aan degene die iets doet is the object, with no change to degene itself. The plural is degenen. Datgene serves the neuter singular: datgene wat hij zei. ``` ``` Zelf Zelf is placed after a noun or a personal pronoun for emphasis, and it never changes form: ik zelf, wij zelf, hem zelf, de man zelf. ``` ``` A personal pronoun for a demonstrative A personal pronoun sometimes stands in for a demonstrative: Ken je die officier? Nee, hem niet, wel de andere. Note: Je sleutel? Die is niet hier. Je boek? Dat heb ik niet. ``` ``` Correlative pronouns A demonstrative paired with a relative pronoun forms a correlative pair: degene die, wie... die, dat/wat, hij/zij die. Degene is te beklagen die geen vriend heeft. Wie geen vriend heeft, is te beklagen. Hij (zij) die geen vriend heeft, enzovoort. Wee hem wiens leven onnuttig besteed is. Wat ik bedoel, zal ik u zeggen; wat hij weet, zegt hij ook; aan wat ik zeg (aan hetgeen ik zeg), hoef je niet te twijfelen. ``` ``` Relative pronouns: die, dat and wie The relative pronoun for a de-word is die, for a het-word dat: de man die daar staat, het huis dat hij kocht. Wie is used without an antecedent, for a general 'whoever': wie waagt, die wint. After a preposition referring to a person, wie is used: de man met wie ik sprak, de vrouw aan wie ik het gaf. Wiens (masculine and neuter) and wier (feminine and plural) are the relative possessive, 'whose'. ``` ``` Wat after het, alles, dat Wat as a relative pronoun follows het, alles, dat and datgene: alles wat wij gekocht hebben, was goedkoop. ``` ``` Wiens, wier and waarvan Wiens and wier refer to persons only. For a thing, and often for a person as well, waarvan is used instead. For a het-word's genitive or dative, waarvan, waaruit, waarin, waardoor and the like replace uit wat, in wat, door wat. ``` ``` Welke: not declined Welke does not change for case; it stands before a de-word's relative clause (de stad, welke hij bezocht) and hetwelk before a het-word's (het huis, hetwelk hij kocht), though die and dat are the plainer choice in both. Used before a noun to ask a question, welk/welke means 'which': welk boek, welke stad. ``` ``` Indefinite pronouns: an overview Some indefinite pronouns stand on their own only: men one, they, people; iemand somebody, anybody, someone; niemand nobody; iets something, anything; niets nothing; iedereen or een ieder everybody, everyone; elkaar each other, one another. Ieder and elk stand on their own or before a noun: every one, each. Zeker stands before a noun only: a certain. ``` ``` Men, iets, niets: invariable Men, iets and niets never change form. Men zegt, people say; als men ziek is, when one is ill; men heeft hem geroepen, he has been called. Heb je iets gezien? Nee, ik heb niets gezien. ``` ``` Iemand, niemand: genitive -s Iemand and niemand take -s for the genitive; the dative and accusative are unchanged: iemands boek, someone's book; ik heb niemand gezien, I have seen no one. ``` ``` Iedereen, elkeen, ieder, elk Iedereen and elkeen never change form. Een ieder, ieder and elk have no plural, and take -s for the genitive when they stand on their own: ieders mening, everyone's opinion. ``` ``` Ieder, elk: not declined Ieder and elk do not change for case. Elke and iedere stand before a de-word, ieder and elk before a het-word: iedere/elke man, iedere/elke soldaat, iedere/elke vogel, elk kind, elk boek. ``` ``` Zeker Zeker takes ordinary adjective agreement: -e before a de-word or a plural, no ending before a het-word with no article. Een zekere man, a certain man; zekere lieden, certain people. ``` ``` Elkander and elkaar Elkaar (formal elkander) may take -s for the genitive; the other cases are unchanged: elkaars boeken, each other's books; zij helpen elkaar, they help each other. ``` ``` Het, een and wat as indefinite pronouns Het serves as the subject of an impersonal verb: het regent, it is raining; het is laat, it is late. Wat means something, some, a little: wat moois, something beautiful; wat brood, some bread. ``` ``` Verbs of this lesson, with their principal parts helpen to help ik help, ik hielp, ik heb geholpen ``` ## Lesson 18: Gene and gindsch; pronominal adverbs for dit and dat (and 2 more) ### Pointing at things far away Gene means that, over there. It belongs to formal or literary writing. It survives mainly in the fixed phrase aan gene zijde van. Everyday Dutch adds daar to die or dat: dat huis daar, die man daar. ### Dit and dat after a preposition When dit or dat stands on its own, without a noun, a preposition does not go before it. Dutch uses a pronominal adverb instead. A pronominal adverb is one word made of hier or daar and the preposition. Door dit becomes hierdoor. In dat becomes daarin. Met dat becomes daarmee. Daarmee ben ik het niet eens means I don't agree with that. ### The same Dezelfde and hetzelfde mean the same. They do not change for the job they do in a sentence. Use dezelfde before or in place of a de-word. Use hetzelfde before or in place of a het-word. Zij droegen dezelfde jas. Wij wonen in hetzelfde huis. For people in the plural, dezelfden is used. Diegene and diezelfde have dropped out of the language. Degene and dezelfde or hetzelfde cover the same ground. ### The one who Degene means the one. Degene die het weet, mag het zeggen. It has one form for every job. In degene die iets doet, it is the subject. In aan degene die iets doet, it is the object. The word itself stays the same. The plural is degenen. Ik dank degenen die geholpen hebben. Datgene is the form for a het-word in the singular: datgene wat hij zei. **386** aan gene zijde van de rivier on the other side of the river **387** dat huis daar that house over there **388** Daarmee ben ik het niet eens. I don't agree with that. **389** Wij wonen in hetzelfde huis. We live in the same house. **390** Zij droegen dezelfde jas. They wore the same coat. **391** Degene die het weet, mag het zeggen. The one who knows it may say it. **392** Ik dank degenen die geholpen hebben. I thank those who helped. ## Lesson 18: Zelf (and 2 more) ### Zelf adds emphasis Zelf comes after a noun or a personal pronoun. It gives that word emphasis. It never changes form. Ik zelf. Wij zelf. Hem zelf. De man zelf. Ik heb het zelf gedaan means I did it myself. De koning zelf was er means the king himself was there. ### A pronoun can replace a pointing word Sometimes a personal pronoun does the work of a demonstrative. The question points at a person with die. The answer names the same person with a pronoun. Ken je die vrouw? Ja, haar ken ik goed. Haar stands for die vrouw. In these two answers die and dat stand on their own: Je sleutel? Die is niet hier. Je boek? Dat heb ik niet. ### Pronouns in pairs A relative pronoun starts a clause that describes a person or thing. Die, dat and wie are relative pronouns. A correlative pair joins a demonstrative with a relative pronoun. Degene die means the one who. Hij die and zij die mean he who and she who. Wie waagt, die wint. Here wie means whoever, and die answers it. The same idea can take either form. Degene is te beklagen die geen vriend heeft. Wie geen vriend heeft, is te beklagen. Wat can open the pair too. Wat ik bedoel, zal ik u zeggen. **393** Ik heb het zelf gedaan. I did it myself. **394** De koning zelf was er. The king himself was there. **395** Ken je die vrouw? Ja, haar ken ik goed. Do you know that woman? Yes, I know her well. **396** Wie waagt, die wint. Fortune favours the bold (literally: who dares, wins). **397** Degene die het laatst lacht, lacht het best. He who laughs last, laughs best. ## Lesson 18: Relative pronouns: die, dat and wie (and 1 more) ### Who and that A relative pronoun refers back to a word, called its antecedent. In de man die daar staat, the antecedent is man. The relative pronoun matches the antecedent. Use die after a de-word. Use dat after a het-word. De man die daar staat. Het huis dat hij kocht. Wie has no antecedent. It means whoever. Wie waagt, die wint. ### After a preposition, and whose After a preposition that refers to a person, use wie. De man met wie ik sprak. De vrouw aan wie ik het gaf. Wiens means whose. It refers back to a masculine or neuter word. Wier refers back to a feminine word or a plural. ### Wat for things After het, alles, dat and datgene, the relative pronoun is wat. Alles wat wij gekocht hebben, was goedkoop. Alles means everything. Wat joins it to the clause. Dit is niet wat ik bedoelde. **398** De man die daar staat, is mijn neef. The man who stands there is my nephew. **399** Het boek dat ik lees, is spannend. The book that I am reading is exciting. **400** De vrouw met wie ik sprak, was aardig. The woman with whom I spoke was nice. **401** Wie waagt, die wint. Fortune favours the bold. **402** Alles wat wij gekocht hebben, was goedkoop. Everything we bought was cheap. **403** Dit is niet wat ik bedoelde. This is not what I meant. ## Lesson 18: Wiens, wier and waarvan (and 1 more) ### Whose, for people and for things Wiens and wier refer to people only. De schrijver wiens boek ik las, is beroemd. For a thing, use waarvan. Often waarvan is used for a person too. Het boek waarvan ik de titel vergeten ben. With other prepositions the pattern is the same: waaruit, waarin, waardoor. They replace uit wat, in wat and door wat. De stad waarin ik woon. ### Which, and the formal relative Welke does not change for its job in a sentence. It can start a clause after a de-word: de stad, welke hij bezocht. Hetwelk does the same after a het-word. Die and dat are plainer in both cases. Welk or welke before a noun asks a question. It means which. Welk boek lees je? Welke stad? **404** De schrijver wiens boek ik las, is beroemd. The writer whose book I read is famous. **405** Het boek waarvan ik de titel vergeten ben. The book of which I have forgotten the title. **406** De stad waarin ik woon. The city in which I live. **407** Welk boek lees je? Which book are you reading? **408** De stad, welke wij bezochten, was mooi. The city we visited was beautiful. ## Lesson 18: Indefinite pronouns: an overview (and 2 more) ### Pronouns for no one in particular An indefinite pronoun names a person or thing without saying which one. Someone, nothing, everybody. Some stand on their own only. Men means one or they. Iemand means somebody. Niemand means nobody. Iets means something. Niets means nothing. Iedereen means everybody. Ieder and elk stand on their own or before a noun. They mean every or each. Zeker stands before a noun only. It means a certain. Elkaar means each other. ### Three words that never change Men, iets and niets keep one form in every sentence. Men zegt means people say. Men moet niet te veel praten means one should not talk too much. Heb je iets gezien? Nee, ik heb niets gezien. ### Someone's and no one's Iemand and niemand add s to show who owns something. Iemands boek means someone's book. In other jobs they stay the same. Ik heb niemand gezien. Ik heb het aan niemand verteld. **409** Men zegt dat het gaat regenen. They say it is going to rain. **410** Iedereen weet het. Everyone knows it. **411** Zij helpen elkaar. They help each other. **412** Men moet niet te veel praten. One should not talk too much. **413** Heb je iets nodig? Do you need anything? **414** Dit zijn iemands sleutels. These are somebody's keys. **415** Ik heb het aan niemand verteld. I have told no one. ## Lesson 18: Iedereen, elkeen, ieder, elk (and 3 more) ### Everyone and each Iedereen and elkeen never change form. Een ieder, ieder and elk have no plural. When they stand on their own, they add s to show ownership. Ieders mening means everyone's opinion. Ieders mening telt. ### Every and each before a noun Ieder and elk do not change for the job they do in a sentence. The noun's article decides the form. Before a de-word, use iedere or elke. Iedere leerling. Elke man. Before a het-word, use ieder or elk. Elk kind mag kiezen. Elk boek. ### Zeker as an adjective Zeker before a noun means a certain. It follows the ordinary adjective pattern. Before a de-word or a plural, it takes e. Een zekere man. Zekere lieden. Zekere mensen geloven dat niet. Before a het-word with no article, it takes no ending. ### Each other Elkaar means each other. Elkander is the formal form. Both can add s to show ownership. Elkaars boeken means each other's books. In other jobs they stay the same. Zij helpen elkaar. Wij zien elkaar morgen. **416** Ieders mening telt. Everyone's opinion counts. **417** Iedere leerling kreeg een boek. Every pupil got a book. **418** Elk kind mag kiezen. Every child may choose. **419** Een zekere meneer De Vries belde. A certain Mr. De Vries called. **420** Zekere mensen geloven dat niet. Certain people don't believe that. **421** Zij kennen elkaars familie. They know each other's family. **422** Wij zien elkaar morgen. We'll see each other tomorrow. ## Lesson 18: Het, een and wat as indefinite pronouns ### Het for the weather and the time Het is the subject of an impersonal verb. Het regent means it is raining. Het is laat means it is late. Het sneeuwt means it is snowing. ### Wat for a small amount Wat means something, some or a little. Before a noun it means some. Wat brood means some bread. Geef me wat water. Wat moois means something beautiful. Wat lekkers means something tasty. **423** Het sneeuwt. It is snowing. **424** Wat lekkers! Something tasty! **425** Geef me wat water. Give me some water. ## Proza of poëzie **426** Proza of poëzie Prose or poetry **427** De heer Jourdain wil een dame een briefje schrijven en verzoekt zijn meester hem daaraan te helpen. Mr. Jourdain wants to write a lady a short note and asks his teacher to help him with it. **428** Deze vraagt hem: Wilt u haar verzen schrijven? He asks him: Do you want to write her verses? **429** Poëzie? Poetry? **430** De heer J. Neen, neen, geen verzen. Mr. J. No, no, no verses. **431** M. Dus proza? M. So prose? **432** J. Neen, noch proza, noch poëzie. J. No, neither prose nor poetry. **433** M. Het moet toch een van beide zijn. M. It must be one of the two, though. **434** J. Waarom dat? J. Why is that? **435** M. Wel, mijnheer J., omdat wij slechts op twee manieren onze gedachten kunnen uitdrukken, in proza of in poëzie. M. Well, Mr. J., because we can express our thoughts in only two ways: in prose or in poetry. **436** J. Er is dus niets anders dan proza of poëzie? J. So there is nothing besides prose or poetry? **437** M. Al wat geen proza is, is poëzie; en al wat geen poëzie is, heet proza. M. Everything that is not prose is poetry, and everything that is not poetry is called prose. **438** J. En wat men nu zo gewoonlijk spreekt, wat is dat dan? J. And what one usually speaks now, what is that, then? **439** M. Wel, dat is proza. M. Well, that is prose. **440** J. Wat: als ik bijvoorbeeld zeg: Jan, breng me mijn pantoffels en geef mij mijn slaapmuts, is dat dan proza? J. What: if I say, for instance: Jan, bring me my slippers and give me my nightcap, is that prose, then? **441** M. Zeker, mijnheer J. M. Certainly, Mr. J. **442** J. Mijn hemel! Dan heb ik al meer dan veertig jaar proza gesproken, zonder het zelf te weten, en ik ben u zeer verplicht dat u mij dat geleerd hebt. J. Good heavens! Then I have been speaking prose for more than forty years without knowing it myself, and I am very much obliged to you for having taught me that. | word | gloss | |---|---| | Proza | prose | | poëzie | poetry | | dame | lady, woman | | briefje | note, short letter | | meester | teacher (in everyday speech, meester/schoolmeester is often used for a primary-school teacher; a teacher at a public secondary school (H.B.S.) or a gymnasium is called leraar, a university professor is called professor or hoogleraar) | | daaraan | with that, in that | | gedachten | thoughts | | uitdrukken | to express | | dan | more than (meer dan) | | gewoonlijk | generally, usually | | bijvoorbeeld | for instance | | Jan | John (formerly the general name for a manservant or a waiter; a servant is now called by their own name, and a waiter is called ober) | | slaapmuts | nightcap | | hemel | heaven, sky | | hemel | good heavens! (mijn hemel!) | ## Lesson 18: conversation **443** Wat wil de heer Jourdain doen en wat verzoekt hij zijn meester? What does Mr. Jourdain want to do, and what does he ask his teacher? **444** Wat vraagt deze hem? What does he (the teacher) ask him? **445** Wat wilde de heer Jourdain schrijven? What did Mr. Jourdain want to write? **446** Waarom moest het proza of poëzie zijn? Why did it have to be prose or poetry? **447** De heer Jourdain wil een dame een briefje schrijven en hij verzoekt zijn meester hem daarbij te helpen. Mr. Jourdain wants to write a lady a short note, and he asks his teacher to help him with it. **448** Deze vraagt hem of hij haar verzen wil schrijven, poëzie. He asks him whether he wants to write her verses, poetry. **449** Hij wilde geen verzen en ook geen proza schrijven; hij zei dat hij noch het een noch het ander wilde. He did not want to write verses, nor prose either; he said he wanted neither the one nor the other. **450** Het moest proza of poëzie zijn omdat wij onze gedachten slechts op twee manieren kunnen uitdrukken: in proza of in poëzie. It had to be prose or poetry because we can express our thoughts in only two ways: in prose or in poetry. **451** Is er niets anders dan proza of poëzie? Is there nothing besides prose or poetry? **452** Wat is dat, wat men zo gewoonlijk spreekt? What is that which one usually speaks? **453** Wat noemde de heer Jourdain als voorbeeld? What did Mr. Jourdain give as an example? **454** Wat had de heer Jourdain meer dan veertig jaren gedaan? What had Mr. Jourdain been doing for more than forty years? **455** Nee, al wat geen proza is, is poëzie, en al wat geen poëzie is, heet proza. No, everything that is not prose is poetry, and everything that is not poetry is called prose. **456** Dat wat men zo gewoonlijk spreekt, is proza. That which one usually speaks is prose. **457** Hij noemde als voorbeeld: “Jan, breng me mijn pantoffels en geef mij mijn slaapmuts.” He gave as an example: “Jan, bring me my slippers and give me my nightcap.” **458** Hij had al meer dan veertig jaar proza gesproken, zonder het zelf te weten. He had been speaking prose for more than forty years without knowing it himself. ## Lesson 18: exercise 34 **459** Men zegt het. They say so. **460** Waarover spreekt u? Of what do you speak? **461** Ieder weet het. Every one knows it. **462** Iedereen heeft het gezien. Everybody has seen it. **463** Van wie hebt u het gehoord? Of whom have you heard it? **464** Een zekere meneer B. was hier. A certain Mr. B. was here. **465** Zeg mij met wie u verkeert en ik zeg u wie u bent. Tell me with whom you converse (verkeeren), and I shall tell you who you are. **466** Wie dat zegt, weet er niets van. He who says so (tr. that), knows nothing about it (tr. of it). **467** Wij beklagen hem die geen vriend heeft. We pity him who has no friend. **468** Iedereen heeft ervan gehoord. Everyone has heard of it. **469** Niemand wil er iets van weten. Nobody will know anything of it. **470** Hier zijn twee boeken, dit is van u, dat van uw broeder. Here are two books, this [one] belongs [to] you, that [one] belongs [to] your brother. **471** Hij weet niet wat hij zegt. He does not know what he says. **472** Ik heb deze man zeer dikwijls gezien. I have seen this man [here] very often. **473** Kent u die man? Do you know that man [there]? **474** Een van zijn vrienden is hier geweest, maar hij weet niet wie. A friend of his has been here, but he does not know which. **475** Zij ontmoeten elkaar dikwijls. They meet each other often. **476** In welke straat? In which street? **477** Zijn die huizen van u? Are those houses yours? **478** Nee, maar deze zijn van mij. No, but these are mine. **479** Altijd helpen zij elkaar. They always help each other. **480** Ik heb iemands laarzen gevonden. I have found somebody's boots. **481** Ik heb het aan niemand verteld. I have told it nobody. **482** Niemands boeken zijn gevonden. Nobody's books have been found. **483** Welke weg moet ik nemen? Which way [weg, m.] must I take? **484** Deze. This [one]. **485** Geef hem wat vlees. Give him some meat. **486** Hebt u een stukje brood? Have you a little bit of bread? **487** Heeft hij iets goeds gedaan? Has he done anything good? **488** Dit is alles wat ik van hem gelezen heb. This is all that I have read about (tr. of) him. **489** Wat zegt men van de oorlog? What do people say about the war (oorlog, m.)? **490** Iedere hond kan zwemmen. Every dog can swim. **491** Elke soldaat zou op dezelfde manier handelen. Every soldier would act (handelen) in this way (tr. in this way act). ## Lesson 18: exercise 35 **492** hun their **493** de laatste the latter **494** de eerste the former **495** er nog enkele some left **496** Wat What **497** Wat voor What sort of **498** wiens whose **499** wie whom (1st) **500** wie whom (2nd) **501** van hem of him **502** Hij He **503** hem him **504** van hen of those **505** niets nothing (1st) **506** niets nothing (2nd) **507** iets something **508** Allen All **509** iedereen every one **510** Velen Many **511** weinigen few **512** ieder everybody **513** wiens whose **514** aan wie from whom **515** goedendag good **516** welke which **517** waarvan of which **518** beiden both **519** anderen others **520** wie whom (3rd) ## Lesson 18: exercise 36 **521** hij die he who (1st) **522** hij die he who (2nd) **523** ons us **524** Wie Whom **525** die him **526** Wiens whose (1st) **527** diens whose (2nd) **528** waarvan of which (1st) **529** die which **530** waarvan of which (2nd) **531** hij die he who **532** wat that which **533** die those **534** wie whom **535** hij die he who (2nd) **536** hen them **537** hij he **538** uw familie your family **539** iemand anybody **540** zoiets such a thing **541** Jullie You **542** jullie your **543** zijns his **544** weinigen few **545** Iedereen Everyone **546** het jouwe yours **547** dat van mij mine **548** over mij upon me (genitive) **549** zelf himself **550** Zelfs Even **551** elkaar each other (1st) **552** elkaar each other (2nd) **553** elkaar each other (3rd)