# Dutch Conversation-Grammar, Lessons 34 to 36 Use of the Parts of Speech, and Word-Formation Van Amsterdam naar Batavia. (Vervolg.); Van Amsterdam naar Batavia. (Vervolg.); Van Amsterdam naar Batavia. (Slot.) Source: https://1732studios.com/courses/nl/9. Data: https://1732studios.com/courses/nl/9.json. ## Lesson 34: The Present Tense: uses and exceptions ### The present tense for a future event Dutch uses the present tense more widely than English. After a word like als or totdat, English needs a future. Dutch keeps the present: Ik vertel hem alles als hij hier is. The same holds after verbs of hoping and fearing. Ik hoop dat hij spoedig terugkomt means I hope he will soon come back. Dutch also uses the present for a time that has not ended. Wij wonen al drie jaar in deze straat means we have lived in this street these three years. **1** Ik vertel hem alles als hij hier is. I shall tell him everything when he is here. **2** Wij wachten totdat de trein aankomt. We shall wait till the train comes. **3** Ik hoop dat hij spoedig terugkomt. I hope he will soon come back. **4** Ik vrees dat hij vandaag niet terugkomt. I fear he will not be back today. **5** Hoe lang ben je al in Saksen? How long have you been in Saxony? **6** Wij wonen al drie jaar in deze straat. We have lived in this street these three years. ``` The Present Tense: uses and exceptions The Present Tense as a rule is used in the same way as in English. Exceptions: It is often used, where in English the Future must be used, so in principal sentences followed by adverbial clauses after when, before, till, after, etc.; also after such verbs as to believe, to expect, to fear, to hope. It is used instead of the Engl. Perfect Tense when referring to a time not separated from the present. ``` ``` The Past Tense with a lingering relation to the present The Past Tense is sometimes used even when there is some relation to a past time. Hij kwam vanmorgen aan = he arrived this morning. Hij is vanmorgen aangekomen = he has arrived this morning. Hoe lang was je al van huis, toen de brand uitbrak how long had you been from home when the fire broke out? Hoe lang was je vader al dood toen je moeder stierf how long had your father been dead when your mother died? Note. Ik wenste = I wish: ik wenste dat het altijd zomer was I wish it were always summer. ``` ``` The Dutch Perfect Tense for the English Past The Dutch Perfect Tense is sometimes used for the English Past. De Fransen hebben veel oorlogen gevoerd the French waged many wars. Ben je gisteren naar de komedie geweest were you at the play last night? Hij is geboren aan het einde van de vorige eeuw he was born at the end of the last century. ``` ``` The Pluperfect Tense, and 'after' with a Past Infinitive The Pluperfect Tense is employed as in English; the conjunction after, which in Dutch is usually followed by this tense or a Past Infinitive, may in English precede a Past Tense or the Gerund. Nadat ik alle brieven gelezen had, / Na alle brieven gelezen te hebben, ging ik uit. After reading all the letters, I went out. ``` ``` The Subjunctive Mood in wishes and unintroduced dependent clauses The Subjunctive Mood is limited to a handful of fixed exclamations expressing a wish or a grant. Lang leve de Koningin long live the queen! Uw wens zij ingewilligd may your wish be granted! Outside such set phrases, a wish or an uncertainty is expressed with the plain indicative, often helped by a word like misschien or by mogen. Men gelooft het of niet, het is toch waar people may believe it or not, yet it is true. Hoe koud het ook is, ze gaan uit however cold it may be, they go out. ``` ``` Dependent sentences of wish, fear, purpose or condition In dependent sentences expressing a wish, a fear or a possibility, the plain indicative is used. Wij hopen dat hij slaagt we hope he may succeed. Sta me toe dat ik u dat zeg permit me to tell you. Het is beter dat hij alleen gaat it is better that he should go alone. In dependent sentences beginning with the conjunctions opdat, dat, ten einde and expressing a purpose, the indicative is likewise used. Hij werkt ijverig, opdat hij je inhaalt he works diligently that he may overtake you. Ik riep de hond, dat hij je niet zou bijten I called the dog that he might not bite you. In conditional sentences, in which the condition is expressed as a wish, the indicative is used as well. Hij kan bij ons blijven als hij zich beter gedraagt he may stay with us if he behaves better. ``` ``` Past and pluperfect subjunctive for past or present-contrary-to-fact A supposition contrary to fact, whether about the past or the present, is expressed with the plain past or pluperfect, not a separate subjunctive form. Al kwam hij nu ook, het zou toch te laat zijn even if he came now it would be too late. Al was hij rijk, hij zou je toch niet helpen though he were rich he would not help you. In adverbial comparative sentences, beginning with the conjunctions alsof, als, the same plain past is used. Hij leeft alsof hij een rijk man was he lives as if he were a rich man. ``` ``` When the conditional zoude is not used The conditional can be paraphrased with zou, except: in the conditional and comparative sentences just mentioned, where the plain past or pluperfect is used instead. In dependent sentences, when the past tense of the main clause expresses a wish contrary to fact. Ik wou dat hij gekomen was I wish he had come. ``` ``` Zou(de) obligatory for a strongly expressed doubt Zou(de) must always be used in dependent sentences, in which a doubt or an uncertainty is strongly expressed. Ik weet niet of hij wel zou toegeven I do not know if he feels inclined to yield. Geloof je dat het lukken zou do you believe it will succeed? Note. Also if the principal sentence is omitted: Zou hij het doen would he do it? Zou hij terugkomen will he return? ``` ``` Mogen + Infinitive for a wish about the future To denote a wish or a supposition relating to the future, mogen + infinitive is used. Moge God geven would to God. Hij mag zeggen wat hij wil he may say whatever he likes. ``` ``` Laten + Infinitive for a wish or supposition Laten + infinitive is used to express a wish or a supposition. Laat ik niet te veel zeggen. Laat hij komen, als hij kan. ``` ``` Verbs followed by a Nominative The following verbs have a predicate (a noun or a pronoun) in the Nominative after them: blijven to remain, heten (= genoemd worden) to be called, schijnen to appear, worden to become, zijn to be. Alexander was een groot veldheer. Hij wordt de meest beroemde letterkundige van Europa he is becoming the most celebrated author in Europe. ``` ``` Verbs governing a double Accusative Verbs governing a double Accusative, as: heten, noemen to call, schelden to call names, titureren to title, are used with two Nominatives in the passive voice. Ze noemden (scholden) deze man een bedrieger. Deze man werd een bedrieger genoemd (gescholden). ``` ``` Benoemen, verkiezen, maken with tot; verklaren, houden with voor Hij werd bevorderd tot luitenant. Hij werd tot koning gekozen. Note. The verbs: to declare verklaren, to consider or to think houden, require the prep. voor in Dutch: Hij werd voor een dief verklaard he was declared a thief. De minister werd voor een deskundige gehouden the minister was considered an expert. Ik houd dit voor verloren moeite I consider this labour lost. ``` ``` Verbs that once governed the Genitive Zich aantrekken van iemand to take care of someone, zich bekommeren om iemand to concern oneself for someone, zich erbarmen/ontfermen over iemand to have mercy on someone, zich iemand herinneren to remember someone, zich schamen over iets to be ashamed of something, iemand gedenken to remember someone. ``` ``` These verbs today: transitive or with a preposition Some of the verbs which formerly governed a Genitive have become transitive; but most of them are used, as in English, with a preposition. Ik kan me zijn naam niet herinneren I cannot remember his name. Zich schamen over; zich ontfermen (erbarmen) over; zich beroemen op to boast of etc. ``` ``` Verbs with a Dative person and an Accusative thing As in English many transitive verbs require the person in the Dative having an Accusative of the thing. Iemand iets geven, zeggen, tonen, bevelen, verbieden, zenden etc. ``` ``` Reflexive verbs with the pronoun in the Dative The following verbs have the reflexive pronoun in the Dative: zich verbeelden to imagine, to fancy, zich voornemen to intend, zich voorstellen to imagine, to think, zich aanmatigen to arrogate to oneself, zich getroosten to put up with, zich herinneren to remember, zich ontzien to fear, to be careful of. Note 1. Zich ontzien has always the pronoun in the Dative, if the object (Acc.) is an Inf. with te: Hij ontziet zich niet iedereen lastig te vallen om geld. Note 2. Zich herinneren must not be confounded with the transitive verb herinneren: Ik herinner me die zaak zeer goed. Herinner hen aan hun belofte remind them of their promise. ``` ``` The principal verbs which govern a Dative The principal verbs that take an unmarked dative-like object are: behagen to please, behoren or toebehoren to belong, bekomen to do (good or harm), berouwen to repent, bevallen to please, blijken to be evident, danken to thank, dunken to seem, falen to fail, gehoorzamen to obey, gelukken to succeed, heugen to remember, invallen to occur to (the mind), lusten to like, mankeren to ail, to fail, mishagen to displease, mislukken to miscarry, ontbreken to be wanting, passen to fit, to suit, schaden to damage, to hurt, schelen to care for, schijnen or toeschijnen to appear, to seem, smaken to taste, to like, spijten to grieve, to be sorry, staan to fit, to suit, voegen to suit, voorkomen to appear, walgen to loathe. A good number of these now more usually take a preposition instead: gelijken op to resemble, slachten naar to take after. ``` ``` Examples for §507: the impersonal verbs, and verbs with ont-, tegen- Examples. Het behaagt me dit te doen I am pleased to do it. Dit bekomt me goed (slecht) this does me good (harm). Bier bekomt hun slecht beer does not agree with them. Het berouwt hun they repent of it. Het ontbreekt hun aan alles they are in want of everything. Het kan hun niet schelen they don't care for it. Het smaakt hun niet they do not like it. Het smart me in mijn ziel it grieves me to the very heart. Dit eten walgt me this meat turns my stomach. The impersonal verbs, as: ik heb honger I am hungry, ik heb dorst I am thirsty. Many verbs with the prefixes ont, tegen, as: ontgaan to forget, ontlopen to run away, ontvluchten to escape, ontvlieden to flee from, tegenkomen to meet, tegenlopen to miscarry, tegenvallen to disappoint etc. ``` ``` A dativus commodi in standing phrases A dativus commodi occurs only in fixed phrases, as: iemand te hulp komen (snellen) to run to the assistance of one. Te pas komen to be of use, to come in handy. Ter ore komen to come to one's ears. Te staan komen to come to, to cost. Ten deel vallen / te beurt vallen to fall to one's share. Ter zijde staan to assist. Te doen staan: wat staat me nu te doen? what am I to do now? Iemand goed (slecht) staan to suit well (ill). ``` ``` The Dative instead of a possessive, and in figurative phrases Sometimes the Dative is used with verbs which do not govern the Dative as a rule: instead of a possessive pronoun. Hij sloeg deze man de arm stuk (= zijn arm) he bruised this man's arm. Hij drukte me de hand (= mijn hand) he shook hands with me. In phrases with a figurative sense, as: iemand de pols voelen to sound a man. Iemand aan de tand voelen to put to the test, to examine. ``` ``` An ethical Dative in colloquial speech An ethical Dative me and je is often used in conversational language to give a more vivid description to a communication. Dat is me daar een leventje what a pleasant life there! Daar zitten je de bengels, alsof ze geen drie kunnen tellen these naughty boys are looking as if butter wouldn't melt in their mouths. ``` ``` Verbs with the Accusative, including the cognate object As in English all transitive verbs may be followed by an object in the Accusative. In some phrases intransitive verbs or impersonal verbs (used in a figurative sense) may be followed also by an Accusative (a cognate object). De slaap van de rechtvaardige slapen to sleep the sleep of the righteous. Een ellendige dood sterven to die a miserable death. Iemand zijn gang laten gaan to let any one go his own way. Het hagelde pijlen en stenen a shower of arrows and stones fell down. ``` ``` Verbs with an Accusative and a noun in the same case The following verbs have besides the object in the Accusative a noun in the same case, cf. Zich (be)tonen to show, to prove oneself, zich tekenen to sign, achten to count, heten or noemen to call, dopen to baptize, aanstellen to appoint, rekenen to count, schatten to esteem, vinden to find. Hij toont zich een grote kenner van muziek he shows himself a judge of music. Deze soldaat heeft zich een flinke vent getoond this soldier has shown himself a gallant man (fellow). Wij vinden, achten, rekenen die jongen een grote gek we think that boy a great fool. Men heet, noemt hem een geleerde he is called a learned man. ``` ## Lesson 34: The Past Tense with a lingering relation to the present (and 2 more) ### The past tense for an event that bears on now Dutch sometimes uses the past tense for an event that still has a tie to the present. Hij kwam vanmorgen aan means he arrived this morning. The perfect tense is also right: Hij is vanmorgen aangekomen, he has arrived this morning. The past tense also asks how long something had lasted. Hoe lang was je al van huis, toen de brand uitbrak? English says how long had you been. ### The perfect tense where English uses the past Dutch sometimes uses the perfect tense where English uses the simple past. De Fransen hebben veel oorlogen gevoerd means the French waged many wars. A question about last night can use it too. Ben je gisteren naar de komedie geweest? English asks were you. Hij is geboren aan het einde van de vorige eeuw. English says he was born. ### Two ways to say after Dutch says after in two ways. Nadat opens a clause, and the verb in that clause is in the pluperfect: Nadat ik alle brieven gelezen had, ging ik uit. Na takes the participle and te hebben: Na alle brieven gelezen te hebben, ging ik uit. English often says after reading. Both Dutch forms put the reading before the going out. **7** Hij kwam vanmorgen aan. He arrived this morning. **8** Hoe lang was je al van huis, toen de brand uitbrak? How long had you been from home when the fire broke out? **9** De Fransen hebben veel oorlogen gevoerd. The French waged many wars. **10** Ben je gisteren naar de komedie geweest? Were you at the play last night? **11** Hij is geboren aan het einde van de vorige eeuw. He was born at the end of the last century. **12** Nadat ik alle brieven gelezen had, ging ik uit. After I had read all the letters, I went out. **13** Na alle brieven gelezen te hebben, ging ik uit. After reading all the letters, I went out. ## Lesson 34: The Subjunctive Mood in wishes and unintroduced dependent clauses (and 2 more) ### Set phrases of wish The subjunctive survives in a handful of fixed exclamations. Lang leve de Koningin! Uw wens zij ingewilligd! Each one expresses a wish or a grant. Outside these phrases Dutch uses the ordinary verb. A word like misschien or the verb mogen carries the doubt. Look at Men gelooft het of niet, het is toch waar. The verb gelooft is a plain present. Nothing in its form marks the possibility. ### The plain verb after a wish, a fear or a purpose In a dependent clause of wish, fear or possibility, Dutch uses the ordinary verb form. Wij hopen dat hij slaagt. The verb slaagt is a plain present. A clause of purpose opens with opdat, dat or ten einde, and its verb is also plain. Ik riep de hond, dat hij je niet zou bijten. A condition put as a wish is plain as well. Hij kan bij ons blijven als hij zich beter gedraagt. The verb gedraagt is a present. ### The plain past for what is not true A supposition that is not true is expressed with the plain past or pluperfect. Al kwam hij nu ook, het zou toch te laat zijn. Dutch has no separate form for this. The verb kwam is an ordinary past. After alsof or als, Dutch also uses the plain past. Hij leeft alsof hij een rijk man was. The man is not rich. **14** Lang leve de koningin! Long live the queen! **15** Men gelooft het of niet, het is toch waar. People may believe it or not, yet it is true. **16** Wij hopen dat hij slaagt. We hope he will succeed. **17** Ik riep de hond, dat hij je niet zou bijten. I called the dog so that he would not bite you. **18** Hij kan bij ons blijven als hij zich beter gedraagt. He may stay with us if he behaves better. **19** Al kwam hij nu ook, het zou toch te laat zijn. Even if he came now, it would be too late. **20** Hij leeft alsof hij een rijk man was. He lives as if he were a rich man. ## Lesson 34: When the conditional zoude is not used (and 3 more) ### When zou is left out The conditional can be said with zou. Two cases do without it. The first is a conditional or comparison clause that uses the plain past. The second is a dependent clause after a past main verb that wishes for what is not true. Ik wou dat hij gekomen was means I wish he had come. The pluperfect gekomen was carries the unreal wish. Zou is not used here. ### Zou in a strong doubt A dependent clause that strongly expresses a doubt must use zou. Ik weet niet of hij wel zou toegeven. The same holds in a question about belief. Geloof je dat het lukken zou? A question can also begin with zou when the main clause is left out. Zou hij terugkomen? means will he return? ### Mogen for a wish about the future Mogen with an infinitive expresses a wish or a supposition about the future. Moge God geven means would to God. Hij mag zeggen wat hij wil means he may say whatever he likes. ### Laten for a wish Laten with an infinitive expresses a wish or a supposition. Laat hij komen, als hij kan. The verb comes first, and the subject follows it. English says let him come. The same pattern speaks of oneself. Laat ik niet te veel zeggen means let me not say too much. **21** Ik wou dat hij gekomen was. I wish he had come. **22** Ik weet niet of hij wel zou toegeven. I do not know if he feels inclined to yield. **23** Zou hij terugkomen? Will he return? **24** Moge God geven. Would to God. **25** Hij mag zeggen wat hij wil. He may say whatever he likes. **26** Laat ik niet te veel zeggen. Let me not say too much. **27** Laat hij komen, als hij kan. Let him come if he can. ## Lesson 34: Verbs followed by a Nominative (and 2 more) ### Verbs that join two equal nouns The nominative is the form of a noun or pronoun that does the verb. A noun after zijn is in the same form, because it names the subject again. Five verbs work this way: blijven, heten, schijnen, worden and zijn. Alexander was een groot veldheer. The words after the verb describe the subject. They do not receive its action. ### Two names in the passive Some verbs take an object and a second noun that says what the object is. Ze noemden deze man een bedrieger. In the passive, the object becomes the subject. The second noun stays beside the verb. Deze man werd een bedrieger genoemd. Both nouns now stand in the nominative. The verbs are heten, noemen and schelden. ### Tot and voor before a title Benoemen, verkiezen and maken give someone a rank or an office. Dutch puts tot before that rank. Hij werd tot koning gekozen means he was elected king. Verklaren and houden put voor before the second noun. Hij werd voor een dief verklaard means he was declared a thief. English has no word in either place. Learn each verb with its preposition. **28** Alexander was een groot veldheer. Alexander was a great general. **29** Hij wordt de meest beroemde letterkundige van Europa. He is becoming the most celebrated author in Europe. **30** Ze noemden deze man een bedrieger. They called this man a swindler. **31** Deze man werd een bedrieger genoemd. This man was called a swindler. **32** Hij werd bevorderd tot luitenant. He was promoted to lieutenant. **33** Hij werd tot koning gekozen. He was elected king. **34** Ik houd dit voor verloren moeite. I consider this labour lost. ## Lesson 34: Verbs that once governed the Genitive (and 2 more) ### Verbs that once took the genitive These verbs once took the genitive. They no longer do. Each takes a preposition instead. The verbs include zich aantrekken, zich bekommeren, zich erbarmen, zich herinneren and zich schamen. Look at Uit medelijden bekommerde ik me om je. The verb is followed by om, and the person follows. ### Transitive or with a preposition Some of these verbs now take a direct object. Ik kan me zijn naam niet herinneren. Most still use a preposition, as in English. Zich schamen over, zich ontfermen over, zich beroemen op. The small word belongs to the verb. Learn the two together. ### A person and a thing Many verbs take two objects: a person who receives, and a thing. The person is in the dative and the thing in the accusative. Ik geef hem een boek. English does the same: I give him a book. The verbs of this kind include geven, zeggen, tonen, bevelen, verbieden and zenden. **35** Wellicht komen ze van tijd tot tijd terug om aan je te denken. Perhaps they will come back now and then to remember you. **36** Misschien herinnerde hij zich mij nog. Perhaps he still remembered me. **37** Uit medelijden bekommerde ik me om je. Out of pity I took care of you. **38** Ik kan me zijn naam niet herinneren. I cannot remember his name. **39** Hij beroemt zich op zijn kennis. He boasts of his knowledge. **40** Ik geef hem een boek. I give him a book. **41** Ze verbood hem dat te zeggen. She forbade him to say that. ## Lesson 34: Reflexive verbs with the pronoun in the Dative (and 1 more) ### Reflexive pronouns in the dative In these verbs the reflexive pronoun me, je or zich is in the dative. Ik kan me dat niet voorstellen. The verbs include zich verbeelden, zich voornemen, zich voorstellen and zich herinneren. Zich herinneren means to remember. Herinneren without zich means to remind. Ik herinner me die zaak zeer goed. Herinner hen aan hun belofte. ### A long list of verbs with a dative Verbs in this list take a person in the dative, with no preposition. Dat bevalt me niet means that does not please me. Read an entry as the verb, then its English meaning. Bevallen to please. Spijten to grieve. Several now more usually take a preposition. Gelijken op means to resemble. **42** Ik kan me dat niet voorstellen. I cannot imagine that. **43** Ik herinner me die zaak zeer goed. I remember that matter very well. **44** Herinner hen aan hun belofte. Remind them of their promise. **45** Dat bevalt me niet. That does not please me. **46** Hij lijkt op zijn vader. He resembles his father. **47** Het spijt me. I am sorry. ## Lesson 34: Examples for §507: the impersonal verbs, and verbs with ont-, tegen- (and 1 more) ### The dative with impersonal and prefix verbs These examples show the dative with the verbs of the list. Many have het as the subject. Het ontbreekt hun aan alles means they are in want of everything. Ik heb honger and ik heb dorst belong here too. Dutch says I have hunger. English says I am hungry. Many verbs with ont or tegen also take a dative. Ontgaan, ontlopen and tegenkomen are examples. Dat viel me tegen. ### Fixed phrases with a dative A dative of benefit occurs only in fixed phrases. The person who gains is named without a preposition. Examples are iemand te hulp komen and te pas komen. Hij kwam mij te hulp means he came to my assistance. These phrases are learned whole. **48** Het ontbreekt hun aan alles. They are in want of everything. **49** Ik heb honger. I am hungry. **50** Dat viel me tegen. That disappointed me. **51** Hij kwam mij te hulp. He came to my assistance. **52** Dat komt goed te pas. That comes in handy. **53** Wat staat me nu te doen? What am I to do now? ## Lesson 34: The Dative instead of a possessive, and in figurative phrases (and 2 more) ### A dative in place of a possessive Some verbs that do not usually take a dative take one in place of a possessive. Hij drukte me de hand. English says he shook my hand. Dutch says he shook me the hand. Some figurative phrases do the same. Iemand aan de tand voelen means to put someone to the test. ### The dative of feeling In speech, me and je can be added to make a statement more vivid. Dat is me daar een leventje! The word me does not name a person who receives anything. English has no matching form, so the translation leaves it out. ### An object that repeats the verb A transitive verb takes an object in the accusative. In some phrases an intransitive verb takes one too. Hij stierf een ellendige dood. A cognate object repeats the idea of its verb. English has the same thing: to die a miserable death. Laat hem zijn gang gaan means let him go his own way. **54** Hij drukte me de hand. He shook hands with me. **55** Iemand aan de tand voelen. To put someone to the test. **56** Dat is me daar een leventje! What a life that is! **57** Daar zitten je de bengels, alsof ze geen drie kunnen tellen. There sit the rascals, as if butter wouldn't melt in their mouths. **58** Hij stierf een ellendige dood. He died a miserable death. **59** Laat hem zijn gang gaan. Let him go his own way. ## Lesson 34: Verbs with an Accusative and a noun in the same case ### A second noun in the accusative Some verbs take an object and a second noun that names it. The two nouns are in the same case. The verbs include noemen, vinden, achten, rekenen and zich tonen. Wij vinden die jongen een grote gek. Die jongen is the object, and een grote gek names him. **60** Hij toont zich een grote kenner van muziek. He shows himself a judge of music. **61** Wij vinden die jongen een grote gek. We think that boy a great fool. ## Van Amsterdam naar Batavia. (Vervolg.) **62** Van Amsterdam naar Batavia. (Vervolg.) From Amsterdam to Batavia (continued) **63** De volgende dag, 25 oktober, van Port-Saïd vertrokken, voeren wij langs de hoge, zandige oevers van het kanaal, kwamen toen in het meer Timsah uit, waarin het zoetwaterkanaal uitmondt dat, bij Caïro beginnend, de verbinding onderhoudt tussen de Nijl en het zeekanaal. The next day, the 25th of October, having left Port Said, we sailed along the high, sandy banks of the canal, and then came out into Lake Timsah, into which flows the fresh-water canal that, beginning at Cairo, keeps up the connection between the Nile and the sea canal. **64** Na de Bittere Meren zijn wij doorgestoomd, kwam de boot op de 26e voor Suez aan. We steamed on past the Bitter Lakes, and the boat arrived off Suez on the 26th. **65** Een hele bende pakjesdragers en fellahs schoot toe naar de kade. A whole crowd of porters and fellahs rushed to the quay. **66** Een tiental bootjes staken van wal en kwamen de Hollandia tegemoet. About ten small boats put off from the shore and came out to meet the Hollandia. **67** Omdat zij te Suez slechts zou stilliggen om de nodige kolen in te nemen, had zij geen gelegenheid de stad te bezichtigen. Since she would only lie at Suez long enough to take on the necessary coal, she had no chance to see the town. **68** Nog kort tevoren een armoedig gehucht, heeft zich thans verbazend ontwikkeld en alles voorspelt dat Suez een grote toekomst tegemoet gaat. Only a short time before a poor hamlet, it has now developed astonishingly, and everything predicts that Suez is heading toward a great future. **69** Het stoomschip verliet die dag nog de haven en omdat de vuren goed werden opgestookt, vlogen wij met volle kracht over de Rode Zee om de afstand tussen Suez en Aden, namelijk precies 1310 mijl, af te leggen, een afstand die de boot in ongeveer 150 uur doorloopt. The steamship left port that same day still, and since the fires had been well stoked, we flew at full speed across the Red Sea to cover the distance between Suez and Aden, namely exactly 1,310 miles, a distance the boat covers in about 150 hours. **70** De meeste reizigers hadden Batavia tot bestemming; andere begaven zich naar Samarang, nog andere naar Soerabaja. Most travelers were bound for Batavia; others were going to Samarang, still others to Soerabaja. **71** Onder hen telde men verschillende burgerlijke ambtenaren en officieren, allen hoog gesalarieerd. Among them were counted various civil officials and officers, all highly salaried. **72** Er werd dus goed van geleefd aan boord van de Hollandia in die kring van ambtenaren, waarbij zich ook enige jonge Hollanders aansloten, die in de Oost handelskantoren gingen oprichten. So people lived well off it aboard the Hollandia in that circle of officials, which some young Dutchmen also joined, who were on their way to set up trading offices in the East Indies. **73** De hofmeester had alles op grote schaal ingericht. The steward had arranged everything on a grand scale. **74** 's Morgens bij het ontbijt, om twee uur bij het koffiedrinken, om half zes bij het diner en om acht uur bij het souper bezweken de tafels onder de schotels vers vlees en de tussengerechten door de slachterij en de voorraadskamers van de mailboot geleverd. In the morning at breakfast, at two o'clock over coffee, at half past five at dinner, and at eight o'clock at supper, the tables groaned under the dishes of fresh meat and the side courses supplied by the butchery and storerooms of the mail boat. **75** De dames verwisselden tweemaal per dag van toilet. The ladies changed their dress twice a day. **76** Er werd gemusiceerd, gedanst zelfs, als de zee dat toeliet. There was music-making, even dancing, when the sea allowed it. ## Lesson 34: conversation **77** Beste vriend, waar ben je gisteren geweest? Ik heb je de hele dag niet gezien. Dear friend, where were you yesterday? I did not see you all day. **78** Hoe jammer dat ik dit niet geweten heb, ik was gaarne meegegaan. What a pity that I did not know this, I would gladly have come along. **79** Ik heb gisteren een pleziertochtje meegemaakt naar het eiland Marken. Yesterday I went on a pleasure trip to the island of Marken. **80** Het spijt me dat ik geen gelegenheid had je een boodschap te zenden, het plan kwam onverwacht bij me op. I am sorry that I had no chance to send you word; the plan occurred to me unexpectedly. **81** En hoe heeft het je bevallen op Marken? And how did you like it on Marken? **82** En de mensen dan, zijn die allemaal zoals de weinigen die we zo nu en dan in Amsterdam zien? And the people, then, are they all like the few we see now and then in Amsterdam? **83** Zodra de gelegenheid zich weer voordoet, zal ik niet verzuimen ook eens een kijkje te gaan nemen. As soon as the chance comes again, I will not fail to go and take a look myself. **84** Het eiland ziet er zeer merkwaardig uit met zijn gebouwen op palen. The island looks very remarkable, with its buildings on piles. **85** Ja, bijna zonder uitzondering reusachtige mensen; de kinderen gelijken veel op oude mannetjes en oude vrouwtjes. Yes, almost without exception huge people; the children look very much like little old men and little old women. **86** Die gelegenheid heb je in de zomer iedere zondag; zorg echter dat je op tijd op de boot bent, er zijn altijd veel plezierreizigers op zondag. You have that chance every Sunday in summer; but be sure to be on the boat in good time, there are always many pleasure-trippers on Sundays. ## Lesson 34: exercise 84 **87** Daniel de Foe was een geboren Londenaar, zoon van een slager in St. Giles, met de naam James Foe; Daniel nam als eerste het voorvoegsel 'de' aan. Daniel de Foe was a native of London, a butcher's son in St. Giles, James Foe; Daniel first assuming the prefix de. **88** Hij werd in 1661 geboren en was bestemd om Presbyteriaans geestelijke te worden; maar hij ging de handel in. He was born in 1661 and was intended to be a Presbyterian clergyman; but he entered into trade. **89** Hij nam deel aan de opstand van de hertog van Monmouth, maar had het geluk er zonder kleerscheuren van af te komen. He joined the insurrection of the Duke of Monmouth, but succeeded in coming out of it scot-free. **90** Hij werd achtereenvolgens kousenfabrikant, pannenbakker en wolhandelaar, maar zonder enig succes. He was successively a hosier, a tile-maker and a wool-dealer, but without any success. **91** Als schrijver deed hij in het jaar 1699 een gelukkige greep. As an author he made a lucky venture in the year 1699. **92** Zijn 'True born Englishman', een dichterlijke satire op de buitenlanders en een verdediging van Willem III en de Hollanders, had een ongeëvenaarde verkoop. His "True born Englishman", a poetical satire on the foreigners, and a defence of William III. and the Dutch, had an unparalleled sale. **93** In het jaar 1719 verscheen zijn roman 'The adventures of Robinson Crusoe', die al in 1720 in het Duits en binnen enkele jaren daarna in verscheidene andere Europese talen werd vertaald. In the year 1719 appeared his novel, "The adventures of Robinson Crusoe", which was already translated into German in 1720 and into many other European languages a few years afterwards. **94** Het buitengewone succes van dit werk bracht hem ertoe allerlei andere verzonnen verhalen te schrijven. The extraordinary success of this work induced him to write a variety of other fictitious narratives. **95** Het bewogen leven van deze hoogst opmerkelijke man eindigde in april 1731. The troubled life of this highly remarkable man came to a close in April 1731. ## Lesson 34: exercise 85 **96** Heb je gisteravond mijn vriend Willem gezien? Did you see my friend William last night? **97** Hoe gaat het met hem? How is he? **98** Ik hoop dat hij beter wordt. I hope he is improving. **99** Ik schreef hem enkele dagen geleden een heel lange brief. I wrote a very long letter to him some days ago. **100** Hoe lang was hij onderweg, voor hij ziek werd? How long had he been travelling, when he became ill? **101** Ik vergat je gisteren te vertellen waar en wanneer de voorstelling zal plaatshebben. Yesterday I forgot to tell you, when and where the representation will come off. **102** Een van zijn schepen, ik weet niet meer welk, is met man en muis vergaan. One of his ships, I forget now which, has gone down with all hands on board. **103** Als het advies goed is, komt het er niet op aan wie het gegeven heeft. If the advice be good, it is no matter who has given it. **104** Hertogin Louise bewees haar echtgenoot Karel August van Saksen-Weimar een ware en edele vriendschap; en hij was die vriendschap waard, hoe zwaar zij zijn vreemde karakter, in menig opzicht van het hare verschillend, ook op de proef mag hebben gesteld. Duchess Louise showed a real and noble friendship for Charles August (of Saxony-Weimar), her consort; and he was worthy of that friendship, however greatly she may have tried his strange nature, opposite to hers in many respects. **105** Hoe omvangrijk het boek ook is, toch zoekt men er tevergeefs naar menige interessante bijzonderheid. However voluminous the book is, yet several interesting details are sought in it in vain. **106** Hij zal zich teleurgesteld voelen, tenzij hij zich tot het uiterste inspant. He will find himself disappointed, unless he exert himself to the utmost. **107** Zij bekende dat zij het nooit gedaan zou hebben, als haar moeder er niet op had aangedrongen. She avowed, that she would never have done it, if her mother had not insisted upon her doing it. **108** Sinds we in Heidelberg zijn, gaan we elke dag uit, hoe koud het ook is. As long as we have been at Heidelberg we go out every day, however cold it may be. **109** Zelfs als je vriend nu nog kwam, zou het toch te laat zijn, want de trein vertrekt om half drie. Even if your friend came now it would be too late, for the train starts at half past two. **110** Hij mag zeggen wat hij wil, ik geloof niet dat hij voor die tijd terug zal zijn. He may say whatever he likes, I do not believe that he will be back before that time. **111** Ik wou dat hij gekomen was voordat de trein vertrok. I wish he had come before the train started. **112** Eer je vader en je moeder, opdat je dagen verlengd mogen worden en het je goed moge gaan in het land dat de Heer je God je geeft. Honour thy father and thy mother, that thy days may be lengthened, and that it may go well with thee in the country that the Lord thy God gives to thee. ## Lesson 34: exercise 86 **113** Volgende week komen mijn broers uit Batavia terug. Next week my brothers will come back from Batavia. **114** Misschien herinner je ze je nog, want ik weet zeker dat ze je nog bezocht hebben voor ze het land verlieten. Perhaps you remember them, for I am sure they visited you before their leaving this country. **115** Ze vinden het jammer dat ze terug moeten komen, want dit klimaat bekomt hun niet. They are sorry that they must come back, for this climate does not agree with them. **116** Toch zullen ze erg blij zijn hun vrienden en oude bekenden weer te zien. Nevertheless they will be very pleased to see their friends and old acquaintances again. **117** Zien ze niet op tegen zo'n lange reis? Are they not afraid of the long voyage? **118** Nee, meneer, helemaal niet, het kan hun niets schelen, ik neem aan dat ze veel gereisd hebben toen ze op Java waren. No, Sir, not at all, they do not care for it, I suppose they travelled very much when they were in Java. **119** De overtocht zal hun veel kosten, omdat die zes weken duurt. The passage will cost them very much, as it lasts six weeks. **120** Ik weet niet precies hoeveel ze ervoor moeten betalen. I do not exactly know how much they have to pay for it. **121** Ga je met me mee naar Rotterdam om hun aankomst mee te maken? Are you going with me to Rotterdam to see them arrive? **122** Ik weet nog niet of ik er tijd voor zal hebben. I do not know yet if time will allow me. **123** Wanneer verwacht je hen? When do you expect them? **124** Ik denk aanstaande woensdag, maar ik kan je de dag van hun aankomst niet precies zeggen. I believe on Wednesday next but I cannot tell you exactly the day of their arrival. **125** Ik zal mijn vriend in Rotterdam schrijven. I shall write to my friend at Rotterdam. **126** Ik beschouw dat als verloren moeite, want je zult het gauw genoeg in de kranten zien. I consider this labour lost, for you will see it very soon in the newspapers. **127** Heb je ook aan onze vriend G. geschreven? Have you written to our friend G. too? **128** Nee, want ik ben er zeker van dat hij zich mijn broers niet herinnert, hij zag hen maar één keer voor hun vertrek. No, for I am sure he does not remember my brothers, he saw them but once before their departure. **129** Ik dank je zeer voor je vriendelijke uitnodiging en het zou me erg spijten als ik niet met je naar Rotterdam kon gaan. I thank you very much for your kind invitation and it would grieve me very much if I could not go with you to Rotterdam. **130** In dat geval vraag ik je hen ook namens mij te verwelkomen en hun te verzekeren dat ik hen zo snel mogelijk kom bezoeken. In this case I beg you to welcome them in my name also and to assure them that I shall come to visit them as soon as possible. ## Lesson 34: exercise 87 **131** Dordrecht, 3 mei 1912. Dordrecht, 3rd May, 1912. **132** Mijnheer, Sir, **133** Hiermee vervul ik de pijnlijke plicht u te melden dat op 1 mei mijn dierbare echtgenoot, Herman Willibrord, door de Heer uit zijn aardse loopbaan is weggerukt. Herewith I fulfil the painful duty of informing you that on the 1st of May my dear husband, Herman Willibrord, was called away by the Lord from his earthly career. **134** Wie de overledene van nabij gekend heeft of met hem in contact heeft gestaan, zal mijn verlies kunnen beseffen; zij zullen zijn nagedachtenis eren en mijn verdriet delen. Whoever was more closely acquainted or in correspondence with the deceased, will be able to appreciate the loss I have sustained; they will honour his memory and participate in my sorrow. **135** Om voor mijn nog minderjarige zoon de zaak van zijn vader te behouden, heb ik besloten die onveranderd voort te zetten. In order to preserve to my son under age the house of his father, I have resolved on continuing the business as heretofore. **136** Bij deze onderneming zal ik worden bijgestaan door de heer Petrus de Winter, die veertien jaar lang de trouwe medewerker van mijn man is geweest en aan wie ik procuratie heb gegeven. In this enterprise of mine I shall be aided by Mr. Petrus de Winter, who has been for fourteen years a zealous assistant to my husband, and whom I have entrusted with my procuration. **137** In al mijn handelingen zal ik me laten leiden door de beginselen van mijn overleden man, en ik hoop dus dat u de firma H. Willibrord hetzelfde vertrouwen als tot nu toe zult blijven schenken. In all my actions, I shall go by the principles of my late husband, and I hope, therefore, you will not withdraw from the firm of H. Willibrord the confidence with which you have honoured it hitherto. **138** Ik verzoek u kennis te nemen van de handtekeningen hieronder, en teken met de meeste hoogachting, Requesting you to take notice of the signatures noted here below, I am, Sir, with great esteem, **139** Uw dienstwillige, Anna Willibrord, geboren Verveen, die zal tekenen: H. Willibrord. Yours obediently, Anna Willibrord, née Verveen, who will sign: H. Willibrord. **140** De heer Petrus de Winter zal tekenen: pr. pro. H. Willibrord, P. de Winter. Mr. Petrus de Winter will sign: P. Proc. of H. Willibrord, P. de Winter. ## Lesson 35: Aan in elliptical sentences (and 1 more) ### Aan as a state Aan often stands alone at the end of a short sentence. It then names a state: on, lit, begun or arrived. De lamp is al aan. The lamp is on. De deur staat aan. The door stands ajar. For the post or a train, aan means arrived. Is de trein al aan? Has the train already arrived? Daar ligt het aan means that is the reason why. Learn it as one phrase. ### Achter as behind and slow Achter means behind. For a watch it means slow. Hij is ver ten achter. He is far behind. Mijn horloge loopt achter. My watch loses time. Daar schuilt iets achter means there is more to it than meets the eye. Learn it as one phrase. **141** De deur staat aan. The door stands ajar. **142** Is de trein al aan? Has the train already arrived? **143** De lamp is al aan. The lamp is on. **144** Daar ligt het aan. That is the reason why. **145** Hij is ver ten achter. He is far behind. **146** Mijn horloge loopt achter. My watch loses time. **147** Daar schuilt iets achter. There is more to it than meets the eye. ``` Aan in elliptical sentences Aan is often used in elliptical sentences. De deur staat aan the door stands ajar. Is de post (trein) al aan has the post (train) already arrived? De kerk is nog niet aan the service has not yet begun. Mijn sigaar (pijp) is aan my cigar (pipe) is lighted. De lamp is al aan the lamp is on. Is het vuur al aan? is the fire lit? Daar ligt het aan that is the reason why. ``` ``` Achter: behind, slow Achter = behind, slow. Hij is ver ten achter he is far behind. Mijn horloge loopt achter my watch loses. Mijn horloge is 5 minuten achter my watch is 5 minutes slow. Daar schuilt iets achter there is a snake in the grass. ``` ``` Af: from, of, off Af = from, of, off. Van jongs af aan from childhood. Van meet af aan from the beginning. Hun verloving is af their engagement is broken off. Ik ben er gelukkig van af I have fortunately got rid of it. Hij is er goed aan toe he is in luck. Hij is er slecht aan toe he is down in the world. Ik was doodop I was dead tired. Majoor S. af exit Major S. Het werk is af the work is done. Dat kan er bij mij niet af I can't afford it. ``` ``` Al: already; al te: too Al = already; al te = too. Hij is al gekomen he has come already. Hij is al te goed he is too good. Al schreeuwend kwam hij dichterbij he approached crying. Al lezend zag ik het when I was reading I saw it. Al doende leert men practice makes perfect. ``` ``` Beneden: down, downstairs Beneden = down, downstairs. Naar beneden vallen to fall down. Naar beneden komen to come downstairs. Beneden wonen to live on the ground floor. Hier beneden in this world. ``` ``` Bij: to, up Bij = to, up. Eindelijk kwam ze weer bij at length she came to. Men bracht haar weer bij they brought her to. Ik ben je gelukkig weer bij I have fortunately caught up with you. ``` ``` Bijna + a negative: hardly Bijna + a negative adverb or pronoun = hardly. Dit is bijna niet te geloven this is hardly credible. Bijna geen boeken zijn verbrand hardly any books are burnt. ``` ``` Binnen: inward, within Binnen = inward, within. Van binnen en van buiten inwardly and outwardly. Van binnen naar buiten from within into the open air. Kom binnen, alstublieft please, come in. Hij is binnen he is well-off. Te binnen komen (schieten) to recur to the mind. Zich te binnen brengen to remember, to recollect. ``` ``` Boven: upstairs, up Boven = upstairs, up. Naar boven gaan to go upstairs. Naar boven zien to look up. Als boven as stated above. Te boven komen to overcome. Te boven gaan to surpass, to exceed. ``` ``` Buiten: abroad, out of town Buiten = out of town, outdoors. Naar buiten gaan to go outdoors, to go into the country. Wij wonen buiten we live in the country. Deze deur gaat naar buiten open this door opens outward. Te buiten gaan to exceed. Zich te buiten gaan to be intemperate. Van buiten kennen, leren to know, to learn by heart. Laat mij erbuiten, als het kan leave me out of it, if possible. ``` ``` Door, compare aan Door, compare aan. De zaak is erdoor the thing is settled. Hij is ervandoor he has bolted. Ik ben geslaagd voor het Frans I have passed my French examination. ``` ``` Er: here, there Er = here, there. Is er iemand? is anybody here? Er zijn er velen die dat niet weten there are many who do not know that. ``` ``` Hoe: what; wat: how or what Hoe = what; wat = how or what. Hoe noem je dit in het Nederlands? what do you call this in Dutch? Hoe is uw naam? what is your name? Hoe, durf je dat te zeggen! what! dare you say this! Wat regent het! how fast it is raining! Wat is hij toch geleerd how learned he is! Wat belieft u? what do you want? or I beg your pardon, what did you say? Neem wat u belieft take your choice. ``` ``` Immers, translated in different ways Immers is translated in different ways. Uw broer is toch uitgegaan? your brother has gone out, has he not? Ik kan het toch niet helpen is it my fault then? Ik zou het toch niet gezegd hebben, als ik er niet zeker van was do you think I should have said it, if I was not sure of it? ``` ``` Juist: just, very, correctly Juist = just, very, correctly. Ik was juist een brief aan het schrijven I was just writing a letter. Dit is het juist wat we nodig hebben this is the very thing we want. Als ik me juist herinner dan is dit juist weergegeven if I remember rightly, this is rendered correctly. ``` ``` Nog: yet, still; nog + a negation: as yet Nog = yet, still; nog + a negation = as yet. Is je broer nog thuis? is your brother still at home? Is uw oom nog (or nog altijd) in L.? is your uncle still at L.? Hij is nog niet aangekomen he has not yet arrived. Ik heb vooralsnog mijn toestemming niet gegeven I have not given my consent as yet. Nog in het jaar 1870 as late as the year 1870. Is er nog thee? is there any tea left? Ja, er is nog yes, there is some left. Er is nog iemand hier geweest somebody else has been here. Nog heden gebeuren zulke dingen to this very day such things will happen. Geef me nog een kopje, alstublieft give me another cup, please. Note. Nog is not to be confounded with noch: noch de een noch de ander neither the one nor the other. ``` ``` Om: about, expired, turned Om = about, expired, turned. Om en bij de twintig about twenty. Om en om round about. Het verlof is om the furlough has expired. De tijd is om time is up. Dit is om, deze weg loopt om this is a roundabout way. Om de andere alternately, by turns. ``` ``` Onder(en): under, down, downstairs Onder(en) = under, down, downstairs. De zon gaat onder the sun sets. Onder in de kelder down in the cellar. Is hij boven of onder? is he upstairs or downstairs? Het was erop of eronder it was neck or nothing. Hij komt van onderen he comes from beneath. ``` ``` Ook: also, too, ever Ook = also, too, ever. Wij waren daar ook we were also there. De Duitsers en de Engelsen ook the Germans and the English too. Wie ook, wat ook whoever, whatever. Waar ook, wanneer ook wherever, whenever. Al is hij ook nog zo eerlijk, ik vertrouw hem niet may he be ever so honest I do not trust him. ``` ``` Op: up, upstairs Op = up, upstairs. Op en neer gaan to go up and down. Ik was op om acht uur I was up at eight. Hij ging de trap op he went upstairs. De zon gaat op the sun rises. Mijn geld is op my money is spent. Ik ben doodop I am quite knocked up. Ze zeggen dat hij op is they say it is all up with him. ``` ``` Over: over, left Over = over, left. Het gevaar is over the danger is over. Wanneer is hij voor het laatst over geweest? when did he come over last? Er zijn er drie over there are three left. Mijn kiespijn is over my toothache is better now. Een kamer over hebben to have a room to spare. ``` ``` Reeds, compare al (§516) Reeds, compare al. Wij zijn al 6 maanden hier we have been here these six months. Reeds de gedachte doet me ijzen the mere thought makes me shudder. Reeds (al) in de eerste eeuw as early as the first century. Reeds (al) bij de Egyptenaren even among the Egyptians. Reeds (al) bij het begin even at the outset. ``` ``` Toch: pray, do, still Toch = pray, do, still. Laat me toch gaan pray, let me go. Wees toch stil do be quiet. Ben je toch niet bang? surely you are not afraid? Waar zit hij toch? where can he be? Wat is het toch jammer! what a pity it is! Het is mogelijk, toch geloof ik het niet it is possible, yet I do not believe it. Ik heb het verboden, toch heeft hij het gedaan I have forbidden it, but he has done it nevertheless. ``` ``` Toe: shut, to Toe = shut, to. De deur is toe the door is shut. Hij gooide de deur dicht he flung the door to. Hij trok de deur achter zich dicht he pulled the door to after him. Op de koop toe into the bargain. ``` ``` Trouwens: besides, for the rest, indeed, nor Trouwens = besides, for the rest, indeed, nor. Ik heb geen zin om uit te gaan, het is trouwens ook te laat I have no mind to go out, besides it's too late. Het moet trouwens erkend worden dat hij een geleerd man is for the rest it must be confessed that he is a learned man. De koopman had hem trouwens altijd van oneerlijkheid verdacht the merchant, indeed, had always suspected him of dishonesty. N. is failliet gegaan; dit is trouwens niet te verwonderen, als we zijn levenswijze in aanmerking nemen N. has failed; nor is this wonderful, if we consider his manner of living. ``` ``` Uit: out, over Uit = out, over. Het vuur is uit the fire is out. Vader is uit father has gone out. De kerk gaat uit people are coming out of church. Is de school al uit? is school over yet? Het is tussen ons uit it's all over between us. Ik heb het boek uit I have finished the book. ``` ``` Voor: fast, in front Voor = fast, in front. Mijn horloge loopt 5 minuten voor my watch is 5 minutes fast. Mijn horloge loopt voor my watch gains. Voor in het rijtuig on the front seat. Laten we voor omgaan let us go round in front. Iemand voor zijn to have the start of a person. ``` ``` Wel, wel? (= is it not so?) Wel, wel? (= is it not so?). Dat dacht ik wel I thought so. Dat kan wel zijn that may be. Heb je wel gezien hoe hij rondkeek? did you notice how he looked about him? Ik blijf erbij dat ze wel komen I still say they do come. Geduld, de boeken zullen wel komen patience, the books will be brought yet. Daar zijn ze, en wel gauwer dan ik dacht here they are and even sooner than I thought. Ik zal het wel doen I will do it. Er waren wel 20 paarden there were as many as 20 horses. Het regent niet, wel? it does not rain, does it? Dat kan in een paar minuten gedaan worden, niet waar? it may be done in a few minutes, may it not? ``` ``` Weliswaar: it is true, to be sure Weliswaar = it is true, to be sure. Hij is weliswaar geen Napoleon geworden, maar hij leefde ook in een andere tijd to be sure, he has not turned out a N., but then he lived in another time. Je vriend heeft weliswaar zijn best gedaan, maar zijn werk is toch zeer onbeduidend it is true that your friend has done his best, but still his work is very insignificant. ``` ``` Some Dutch adverbs are expressed by verbs in English Some Dutch adverbs are expressed by verbs in English: Ik zou graag weten I should like to know. We waren toevallig in de stad we happened to be in town. Mocht ik hem toevallig zien if I should happen to see him. Je hebt het zeker (= hoogstwaarschijnlijk) verloren I dare say you have lost it. Het kind valt zeker (= zonder twijfel) in slaap the child is sure to go to sleep. Hij keek ons voortdurend aan he kept looking at us. Je mag de boeken gerust zolang houden als je wilt you are welcome to keep the books as long as you like. Zulke lui (= lieden) worden wel eens nijdig such people are apt to get angry. Hartstochtelijke lieden vervallen licht in overdrijving impassioned people are apt to exaggerate. Ik zou het dolgraag hebben I should like it of all things. Het beste zal zijn dat je naar huis gaat / Ga liever naar huis you had better go home. ``` ``` Als: as, like, for Als = as, like, for. Als + a noun denotes the identity of two persons; als + een + a noun denotes the similarity. Hij ging als toneelspeler naar A. he went to A. as an actor. Hij gedroeg zich als een toneelspeler he behaved like an actor. Als sometimes answers to for: Ze werd verbrand als een heks she was burnt for a witch. Hij koos mij als zijn vriend he chose me for his friend. Als = though or however: Rijk als hij was rich though he was; however rich he was. Als is often not used in English: Hij viel als een slachtoffer van zijn wraak he fell a victim to his revenge. Ze stierf als weduwe she died a widow. Compounds: alsdan or alstoen = then, at that time; alsmede = likewise, too, also; alsnog = still, even now; alsnu now; als het ware as it were; als wanneer at which time; alsook = as well as; alsof = as if. ``` ``` Daar: as; omdat: because Omdat is the plain word for because; daar in this causal sense is now formal and literary. Daar het regende, ging ik niet uit as it rained I did not go out. Ik ging niet uit, omdat het regende I did not go out because it rained. ``` ``` Dan: than, but Dan = than, but. Hij heeft meer dan zijn broer he has more than his brother. Ik heb geen ander woordenboek dan dit I have no other dictionary than this. De zuivere waarheid en niets dan de waarheid the whole truth and nothing but the truth. ``` ``` Dat: that; dat (toen): when; dat (opdat): lest Dat = that, dat (toen) = when; dat (opdat) = lest. Weet je dat hij het gedaan heeft? do you know that he has done it? Op een ogenblik dat het kind alleen was at a moment when the child was alone. Ik geloof dat hij komen zal I believe he will come. ``` ``` Dewijl (wijl): because; terwijl: while, whereas Dewijl (wijl) is a literary word for daar, omdat (because); it is not used in everyday speech. Terwijl = while, whereas, and can answer to whereas as daarentegen does. De ene broer werd rijk, terwijl de andere arm werd one brother grew rich, whereas the other became poor. Ik schreef brieven, terwijl mijn familie uit was I wrote letters while my family had gone out. ``` ``` Hetzij: either, whether Hetzij = either, whether. Hetzij vlees hetzij vis either meat or fish. Hetzij je eet hetzij je drinkt whether you eat or drink. ``` ``` Noch: neither, nor; noch ... noch: neither ... nor Noch = neither, nor; noch ... noch neither ... nor. Geld noch goed neither money nor goods. Hij noch ik / noch hij noch ik neither he nor I. ``` ``` Nu (conjunction): now that Nu (conjunction) = now that. Nu we alleen zijn, zal ik je eens alles vertellen now that we are alone, I'll tell you all about it. ``` ``` Of, of ... of: different meanings Of, of ... of may be used in different meanings: Zeg nu maar ja of nee say yes or no only. Vraag hem of hij komt ask him whether he comes. Ze lag of (alsof) ze dood was she was lying as if she were dead. Niemand is zo oud of hij kan nog wat leren nobody is so old but can still learn something. Hij was nauwelijks het huis uit, of het stortte in elkaar he had scarcely left the house, when it tumbled down. Wie weet of hij niet een bedrieger is who knows but he may be an impostor? Er zijn weinig boeken of er zit altijd iets goeds in there are few books but have something good. Het duurde niet lang of ze begonnen te vechten it was not long before they began to fight. Nauwelijks was hij vertrokken, of het huis werd verkocht no sooner had he started than the house was sold. ``` ## Lesson 35: Af: from, of, off (and 1 more) ### Af as off or done Af means from, of or off. At the end of a sentence it often means finished or removed. Het werk is af. The work is done. Ik ben er gelukkig van af. I have fortunately got rid of it. Van jongs af aan means from childhood. Van meet af aan means from the beginning. Dat kan er bij mij niet af means I cannot afford that. Learn these phrases whole. ### Al as already and al te as too Al means already. Hij is al gekomen. He has already come. Al te before an adjective means too. Hij is al te goed. He is too good. Al before a verb in -end tells what happens at the same time. Al lezend zag ik het. When I was reading I saw it. Al doende leert men means practice makes perfect. **148** Van jongs af aan. From childhood. **149** Ik ben er gelukkig van af. I have fortunately got rid of it. **150** Het werk is af. The work is done. **151** Dat kan er bij mij niet af. I can't afford that. **152** Hij is al gekomen. He has already come. **153** Hij is al te goed. He is too good. **154** Al doende leert men. Practice makes perfect. ## Lesson 35: Beneden: down, downstairs (and 2 more) ### Beneden as down and downstairs Beneden marks a lower place. It means down or downstairs. Naar beneden vallen means to fall down. Beneden wonen means to live on the ground floor. Hier beneden is a fixed phrase. It means in this world. ### Bij as to and up After a verb, bij can mean to or up. Eindelijk kwam ze weer bij. At length she came to. Men bracht haar weer bij. They brought her to. Ik ben je gelukkig weer bij. I have fortunately caught up with you. ### Bijna with a negative Bijna means almost. Before a negative word, bijna makes the sentence mean hardly. Dit is bijna niet te geloven. This is hardly credible. Bijna geen boeken zijn verbrand. Hardly any books are burnt. **155** Naar beneden vallen. To fall down. **156** Beneden wonen. To live on the ground floor. **157** Eindelijk kwam ze weer bij. At length she came to. **158** Men bracht haar weer bij. They brought her to. **159** Dit is bijna niet te geloven. This is hardly credible. **160** Bijna geen boeken zijn verbrand. Hardly any books are burnt. ## Lesson 35: Binnen: inward, within (and 2 more) ### Binnen as inside Binnen means inside, within or in. Kom binnen, alstublieft. Please, come in. Van binnen en van buiten means inwardly and outwardly. Van binnen naar buiten means from within into the open air. Te binnen komen means to come back to the mind. Hij is binnen means he is well-off. These two are fixed phrases. ### Boven as upstairs Boven means up or upstairs. Naar boven gaan means to go upstairs. Naar boven zien means to look up. Te boven komen means to overcome. Te boven gaan means to surpass or to exceed. Learn these as whole phrases. ### Buiten as outside Buiten means outside. It also means in the country, away from town. Wij wonen buiten. We live in the country. Naar buiten gaan means to go outdoors. Van buiten kennen means to know by heart. Te buiten gaan means to exceed. Learn these as whole phrases. Laat mij erbuiten, als het kan. Leave me out of it, if possible. **161** Kom binnen, alstublieft. Please, come in. **162** Dat schiet me weer te binnen. That comes back to me. **163** Naar boven gaan. To go upstairs. **164** Dat gaat te boven wat ik kan. That exceeds what I can do. **165** Wij wonen buiten. We live in the country. **166** Ik ken dit gedicht van buiten. I know this poem by heart. **167** Laat mij erbuiten, als het kan. Leave me out of it, if possible. ## Lesson 35: Door, compare aan (and 1 more) ### Door and ervandoor Door can end a sentence when it joins with er. The result is one word. De zaak is erdoor. The matter is settled. Hij is ervandoor. He has bolted. In both sentences the meaning belongs to the whole word, not to its parts. Learn erdoor and ervandoor as they stand. Ik ben geslaagd voor het Frans means I have passed my French examination. ### Er as here and there Er means here or there. Is er iemand? Is anybody here? Er zijn er velen die dat niet weten. There are many who do not know that. **168** De zaak is erdoor. The matter is settled. **169** Hij is ervandoor. He has bolted. **170** Ik ben geslaagd voor het Frans. I have passed my French examination. **171** Is er iemand? Is anybody here? **172** Er zijn er velen die dat niet weten. There are many who do not know that. ## Lesson 35: Hoe: what; wat: how or what (and 2 more) ### Hoe and wat in questions and exclamations Hoe asks how or what. Hoe is uw naam? What is your name? Wat can mean what. Wat belieft u? What do you want? It can also be a polite way to ask someone to repeat: I beg your pardon, what did you say? An exclamation with wat shows how much. Wat regent het! How hard it is raining! Wat is hij toch geleerd! How learned he is! ### A word with no single English match Immers has no single English word. The English depends on the sentence. The sentences here use toch in this way. Uw broer is toch uitgegaan? Your brother has gone out, has he not? Ik kan het toch niet helpen. Is it my fault, then? ### Juist as just, very and correctly Juist has three senses: just, very and correctly. The sentence shows which sense is meant. Ik was juist een brief aan het schrijven. I was just writing a letter. Juist weergegeven means rendered correctly. Als ik me juist herinner means if I remember rightly. **173** Hoe noem je dit in het Nederlands? What do you call this in Dutch? **174** Wat regent het! How hard it is raining! **175** Wat belieft u? I beg your pardon, what did you say? **176** Uw broer is toch uitgegaan? Your brother has gone out, has he not? **177** Ik kan het toch niet helpen. Is it my fault, then? **178** Ik was juist een brief aan het schrijven. I was just writing a letter. **179** Dit is het juist wat we nodig hebben. This is the very thing we need. ## Lesson 35: Nog: yet, still; nog + a negation: as yet (and 1 more) ### Nog as still and yet Nog means still or yet. Is je broer nog thuis? Is your brother still at home? With a negative, nog means not yet. Hij is nog niet aangekomen. He has not yet arrived. Nog can also mean more or left. Is er nog thee? Is there any tea left? Geef me nog een kopje, alstublieft. Give me another cup, please. Nog is a different word from noch. Noch de een noch de ander means neither the one nor the other. ### Om as about and over Om has several senses: about, expired and turned. Om en bij de twintig means about twenty. De tijd is om. Time is up. Het verlof is om means the furlough has expired. Om de andere dag means every other day. **180** Is er nog thee? Is there any tea left? **181** Hij is nog niet aangekomen. He has not yet arrived. **182** Noch de een noch de ander. Neither the one nor the other. **183** Om en bij de twintig. About twenty. **184** De tijd is om. Time is up. **185** Om de andere dag. Every other day. ## Lesson 35: Onder(en): under, down, downstairs (and 2 more) ### Onder as down and downstairs Onder means under or down. It is the opposite of boven. De zon gaat onder. The sun sets. Is hij boven of onder? Is he upstairs or downstairs? Onder in de kelder means down in the cellar. Hij komt van onderen means he comes from beneath. Het was erop of eronder means it was neck or nothing. Learn it as one phrase. ### Ook as also and ever Ook means also or too. Wij waren daar ook. We were also there. After wie, wat, waar or wanneer, ook means ever. Wie ook, wat ook means whoever, whatever. Waar ook, wanneer ook means wherever, whenever. ### Op as up and used up Op means up or upstairs. It also means used up. De zon gaat op. The sun rises. Ik was op om acht uur. I was up at eight. Mijn geld is op. My money is spent. Op en neer gaan means to go up and down. **186** De zon gaat onder. The sun sets. **187** Is hij boven of onder? Is he upstairs or downstairs? **188** Wie ook, wat ook. Whoever, whatever. **189** Al is hij ook nog zo eerlijk, ik vertrouw hem niet. However honest he may be, I do not trust him. **190** De zon gaat op. The sun rises. **191** Mijn geld is op. My money is spent. ## Lesson 35: Over: over, left (and 2 more) ### Over as over and left Over means over. It also means left over. Het gevaar is over. The danger is over. Er zijn er drie over. There are three left. Een kamer over hebben means to have a room to spare. ### Reeds beside al Reeds is a second word for already, beside al. In some phrases either word is used. Reeds in de eerste eeuw and al in de eerste eeuw both mean as early as the first century. Reeds de gedachte doet me ijzen. The mere thought makes me shudder. Wij zijn al 6 maanden hier. We have been here these six months. ### Toch in commands and contrasts Toch means pray, do or still. The English depends on the sentence. In a command it asks with force. Wees toch stil. Do be quiet. Laat me toch gaan. Pray, let me go. In a question or exclamation the English often has no single word for it. Wat is het toch jammer! What a pity it is! Between two clauses it means yet. Het is mogelijk, toch geloof ik het niet. It is possible, yet I do not believe it. **192** Het gevaar is over. The danger is over. **193** Er zijn er drie over. There are three left. **194** Reeds de gedachte doet me ijzen. The mere thought makes me shudder. **195** Al in de eerste eeuw. As early as the first century. **196** Wees toch stil. Do be quiet. **197** Waar zit hij toch? Wherever can he be? **198** Wat is het toch jammer! What a pity it is! ## Lesson 35: Toe: shut, to (and 2 more) ### Toe as shut Toe means shut. De deur is toe. The door is shut. Op de koop toe means into the bargain. Learn it as one phrase. ### Trouwens as besides Trouwens adds a further point to what was said. It means besides, for the rest or indeed. Ik heb geen zin om uit te gaan, het is trouwens ook te laat. I have no mind to go out, besides it is too late. After a negative, trouwens can mean nor. Dit is trouwens niet te verwonderen. Nor is this to be wondered at. ### Uit as out and over Uit means out. It also means over or finished. Het vuur is uit. The fire is out. Vader is uit. Father has gone out. Is de school al uit? Is school over yet? Ik heb het boek uit. I have finished the book. **199** De deur is toe. The door is shut. **200** Op de koop toe. Into the bargain. **201** Het is trouwens ook te laat. Besides, it's too late too. **202** Dit is trouwens niet te verwonderen. Nor is this to be wondered at. **203** Het vuur is uit. The fire is out. **204** Ik heb het boek uit. I have finished the book. ## Lesson 35: Voor: fast, in front (and 2 more) ### Voor as fast and in front Voor means in front. For a clock it means fast. It is the opposite of achter. Mijn horloge loopt 5 minuten voor. My watch is 5 minutes fast. Iemand voor zijn means to have the start of a person. Voor in het rijtuig means on the front seat. ### Wel and the question wel? Wel has no single English match. The English depends on the sentence. Dat dacht ik wel. I thought so. Dat kan wel zijn. That may be. Wel can mean as many as. Er waren wel 20 paarden. There were as many as 20 horses. At the end of a negative sentence, wel? asks is it not so. Het regent niet, wel? It does not rain, does it? ### Weliswaar as to be sure Weliswaar grants a point before a but. It means it is true or to be sure. Hij is weliswaar geen Napoleon geworden, maar hij leefde ook in een andere tijd. To be sure, he has not turned out a Napoleon, but he lived in another time. The sentence has two halves. The first half concedes something. The half with maar says what still holds. **205** Mijn horloge loopt 5 minuten voor. My watch is 5 minutes fast. **206** Iemand voor zijn. To have the start of a person. **207** Dat dacht ik wel. I thought so. **208** Ik blijf erbij dat ze wel komen. I still say they will come. **209** Het regent niet, wel? It is not raining, is it? **210** Hij is weliswaar geen Napoleon geworden. To be sure, he has not turned out a Napoleon. ## Lesson 35: Some Dutch adverbs are expressed by verbs in English (and 1 more) ### Adverbs that English says with verbs Some Dutch adverbs carry a meaning that English says with a verb. Ik zou graag weten. I should like to know. We waren toevallig in de stad. We happened to be in town. Hij keek ons voortdurend aan. He kept looking at us. Ga liever naar huis. You had better go home. ### Als in several senses Als before a noun says what someone is. Hij ging als toneelspeler naar A. He went to A. as an actor. Als een before a noun says what someone is like. Hij gedroeg zich als een toneelspeler. He behaved like an actor. Als can mean for. Hij koos mij als zijn vriend. He chose me for his friend. English often leaves it out. Ze stierf als weduwe. She died a widow. ### Compounds of als Als joins other words to make longer words. Alsmede means likewise. Alsook means as well as. Alsof means as if. Als het ware means as it were. Alsdan and alstoen mean then. Learn each as a whole word. **211** Ik zou graag weten. I should like to know. **212** We waren toevallig in de stad. We happened to be in town. **213** Ga liever naar huis. You had better go home. **214** Hij ging als toneelspeler naar A. He went to A. as an actor. **215** Hij koos mij als zijn vriend. He chose me for his friend. **216** Ze stierf als weduwe. She died a widow. ## Lesson 35: Daar: as; omdat: because (and 2 more) ### Omdat and daar for because Omdat is the plain word for because. Ik ging niet uit, omdat het regende. I did not go out because it rained. Daar can also give a reason. It then means as. Daar het regende, ging ik niet uit. As it rained, I did not go out. This use of daar is now formal and literary. Use omdat in speech. ### Dan as than and but Dan after a comparison means than. Hij heeft meer dan zijn broer. He has more than his brother. Dan after a negative word means but, in the sense of except. Niets dan de waarheid. Nothing but the truth. Ik heb geen ander woordenboek dan dit. I have no other dictionary than this. ### Dat as that and when Dat opens a clause and means that. Weet je dat hij het gedaan heeft? Do you know that he has done it? Dat can stand for toen. It then means when. Op een ogenblik dat het kind alleen was. At a moment when the child was alone. Dat can also stand for opdat. It then means lest. **217** Daar het regende, ging ik niet uit. As it rained, I did not go out. **218** Ik ging niet uit, omdat het regende. I did not go out because it rained. **219** Hij heeft meer dan zijn broer. He has more than his brother. **220** Niets dan de waarheid. Nothing but the truth. **221** Weet je dat hij het gedaan heeft? Do you know that he has done it? **222** Op een ogenblik dat het kind alleen was. At a moment when the child was alone. ## Lesson 35: Dewijl (wijl): because; terwijl: while, whereas (and 3 more) ### Dewijl and terwijl Dewijl and wijl are literary words for because. They are not used in everyday speech. Terwijl means while or whereas. Ik schreef brieven, terwijl mijn familie uit was. I wrote letters while my family had gone out. As whereas, terwijl sets two facts side by side. De ene broer werd rijk, terwijl de andere arm werd. One brother grew rich, whereas the other became poor. ### Hetzij as either and whether Hetzij comes twice in a sentence. It offers a choice between two things. Hetzij vlees hetzij vis. Either meat or fish. Before a clause it means whether. Hetzij je eet hetzij je drinkt. Whether you eat or drink. ### Noch as neither and nor Noch is a word for neither or nor. It rejects two things at once. Geld noch goed. Neither money nor goods. Noch can also come twice. Noch hij noch ik. Neither he nor I. Noch is a different word from nog. ### Nu as now that Nu can join two clauses. It then means now that. Nu we alleen zijn, zal ik je eens alles vertellen. Now that we are alone, I will tell you all about it. **223** De ene broer werd rijk, terwijl de andere arm werd. One brother grew rich, whereas the other became poor. **224** Ik schreef brieven, terwijl mijn familie uit was. I wrote letters while my family was out. **225** Hetzij vlees hetzij vis. Either meat or fish. **226** Geld noch goed. Neither money nor goods. **227** Noch hij noch ik. Neither he nor I. **228** Nu we alleen zijn, zal ik je alles vertellen. Now that we are alone, I will tell you everything. ## Lesson 35: Of, of ... of: different meanings ### Of in many senses Of means or. Zeg nu maar ja of nee. Say yes or no only. Of also means whether. Vraag hem of hij komt. Ask him whether he comes. Of can mean as if. Ze lag of ze dood was. She was lying as if she were dead. ### Of after niemand, weinig or nauwelijks After words like niemand, weinig or nauwelijks, of joins a second clause. English then says but, when, before or than. Niemand is zo oud of hij kan nog wat leren. Nobody is so old that he cannot still learn something. Nauwelijks was hij vertrokken, of het huis werd verkocht. No sooner had he left than the house was sold. Het duurde niet lang of ze begonnen te vechten. It was not long before they began to fight. **229** Vraag hem of hij komt. Ask him whether he is coming. **230** Niemand is zo oud of hij kan nog wat leren. Nobody is so old that he cannot still learn something. **231** Nauwelijks was hij vertrokken, of het huis werd verkocht. No sooner had he left than the house was sold. ## Van Amsterdam naar Batavia. (Vervolg.) **232** Van Amsterdam naar Batavia. (Vervolg.) From Amsterdam to Batavia (continued) **233** Maar de Rode Zee is zeer grillig en kan er geducht op spoken, zoals in al zulke smalle en lange golven. But the Red Sea is very capricious and can play real tricks, as in all such narrow, long waves. **234** Wanneer de wind, hetzij van de Aziatische, hetzij van de Afrikaanse kust woei, dan slingerde de Hollandia, van terzijde aangevallen, op een vreselijke wijze. When the wind blew, whether from the Asian or from the African coast, the Hollandia, struck from the side, rolled in a dreadful way. **235** Dan verdwenen de dames, zwegen de piano's, en zang en dans hielden tegelijk op. Then the ladies would vanish, the pianos fell silent, and the singing and dancing stopped at the same time. **236** En toch, ondanks de rukwind, ondanks de deining, liep de mailboot zonder toeven naar de straat van Bab-el-Mandeb. And yet, despite the squall, despite the swell, the mail boat pressed on without delay toward the Strait of Bab-el-Mandeb. **237** Gelukkig had ik de zeeziekte geen vat op mij. Fortunately seasickness had no grip on me. **238** Ik at als een hongerige wolf, het gevolg van de zeelucht, zonder dat ooit het slingeren of het stampen mijn uitstekend werkende eetmachine van streek kon brengen. I ate like a hungry wolf, the effect of the sea air, without the rolling or the pitching ever being able to throw my excellently working eating machine off course. **239** Waar ik vreselijk van te lijden had, dat was de ondraaglijke hitte. What I suffered terribly from was the unbearable heat. **240** Niets is dan ook minder zeldzaam dan dat die arme, flauwgevallen stoker, voor de gloeiende haarden van de machine, op het dek wordt gedragen. So nothing is less rare than that poor stoker, having fainted before the glowing furnaces of the engine, being carried onto the deck. **241** Men gooit hem een emmer water over het lichaam, en langzamerhand komt hij weer bij. They throw a bucket of water over his body, and gradually he comes to again. **242** Intussen kwam de boot snel vooruit. Meanwhile the boat moved forward quickly. **243** Op de 30e kregen we Mokka in het gezicht, dat te midden van zijn tot puin gevallen ringmuur, waarboven enige groenende dadelbomen uitstaken, verrees. On the 30th we sighted Mocha, which rose in the midst of its walls fallen to ruin, above which a few greening date palms stuck out. **244** In de verte strekten zich in het gebergte uitgebreide koffietuinen uit. In the distance, extensive coffee gardens stretched out into the mountains. ## Lesson 35: conversation **245** Waarmee kan ik u van dienst zijn, mijnheer? How can I be of service to you, sir? **246** Die zijn op dit ogenblik niet voorradig, maar ik kan ze onmiddellijk voor u bestellen. Those are not in stock at the moment, but I can order them for you right away. **247** Ik wenste de gedichten van Vondel en Bilderdijk. I would like the poems of Vondel and Bilderdijk. **248** Wanneer kan ik ze dan hebben? Ze zijn bedoeld als verjaardagscadeau. When can I have them, then? They are meant as a birthday present. **249** Op zijn langst zal het drie dagen duren. Verschillende andere werken kunt u onmiddellijk krijgen. At most it will take three days. You can get various other works right away. **250** Die rode bandjes zijn de werken van Van Lennep. Hier zijn ook de gedichten van Beets en van De Genestet in prachtband. Those red volumes are the works of Van Lennep. Here are also the poems of Beets and of De Genestet in a deluxe binding. **251** Mag ik die prachtbanden daar links in de hoek eens zien? Zijn het romans of gedichten? May I take a look at those deluxe-bound volumes there on the left in the corner? Are they novels or poems? **252** Stuur me maar eens enkele prachtbandjes ter inzage; ik zal dan morgen een keuze daaruit maken en het niet gewenste terugsturen. Please send me a few deluxe-bound volumes on approval; I will make a choice from them tomorrow and send back what is not wanted. **253** Heeft u dit nieuwe werk over Oost-Indië al gezien? Have you seen this new work on the East Indies yet? **254** Ik zal eens kijken. Mag ik u ook enkele geschiedkundige romans ter kennismaking toesturen? I will have a look. May I also send you some historical novels to get acquainted with? **255** Dit heb ik reeds. Hebt u nog andere nieuwe uitgaven? I already have this one. Do you have any other new editions? **256** Ik dank u, dan wordt de keuze al te moeilijk; wees zo goed mij deze werken vandaag nog te sturen. Thank you, then the choice becomes too difficult; be so kind as to send me these works still today. ## Lesson 35: exercise 88 **257** Aan de officieren van Frederik de Grote van Pruisen werd de eis gesteld dat zij, zolang zij zich in het veld bevonden, matigheid en zelfverloochening in acht zouden nemen. The officers of Fredrick the Great of Prussia were expected as long as they were in the field to practise abstinence and self-denial. **258** Van hoe hoge geboorte zij ook waren, welke hoge rang zij ook in het leger bekleedden, het was hun verboden bij hun maaltijd enig tafelgereedschap te gebruiken van kostbaarder metaal dan tin. However high their birth was, however high their rank in the army, they were not permitted to eat out of anything better than tin. **259** Het werd zelfs een graaf en veldmaarschalk als een zwaar vergrijp aangerekend, als hij onder zijn bagage een enkele zilveren lepel had. It was even a grievous fault in a count and field-marshal to have a single silver spoon among his luggage. **260** Nog in de zeventiende eeuw werd voor het smelten van erts alleen hout gebruikt, en de roekeloze verkwisting van hout wekte de bezorgdheid van de regering. As late as the seventeenth century only wood was used for melting ore, and the reckless waste of wood began to excite the anxiety of the government. **261** Al tijdens de regering van koningin Elisabeth werden luide klachten vernomen dat hele bossen werden geveld om de smeltovens van de nodige brandstof te voorzien; en het parlement was tussenbeide gekomen en had de fabrikanten verboden timmerhout als brandstof te gebruiken. Already in the reign of Queen Elisabeth loud complaints had been heard, that whole woods were hewn down for the purpose of feeding the melting-furnaces; and Parliament had interfered and forbidden the manufacturers to burn timber. **262** Deze geschriften zullen waarschijnlijk gelezen worden, zolang de Franse taal nog ergens ter wereld gesproken wordt. These writings will probably be read, as long as the French language continues to be spoken in any part of the world. **263** Je kunt beter een rijtuig nemen, als je het kunt betalen; mocht je beurs dit niet toelaten, dan weet je dat je vrij over de mijne kunt beschikken! You had better take a cab, if you can afford it; besides if your own purse will not reach so far, you are welcome to dispose of mine, you know! **264** Het plan zal ongetwijfeld mislukken, als je geen betere maatregelen neemt om het geheim te houden; je schijnt te denken dat nooit iemand op zo'n idee zal komen en dat de hele wereld al eeuwenlang op je gewacht heeft om het te verwezenlijken. The plan will certainly fall to the ground, if you take no better measures of keeping it a secret; you think very likely, that nobody ever hit on such an idea, and that the world for centuries past has been waiting for you to realise it. **265** Als ik je compagnon in Londen mocht ontmoeten, zal ik hem zeker vertellen hoe zeer je jullie gezamenlijke belangen behartigt. If I should chance to meet your partner in London, I shall not fail to tell him, how you take your joint interests to heart. ## Lesson 35: exercise 89 **266** Ik weet heel goed wat er allemaal nodig is voor een huisgezin, en ik zeg dat het onmogelijk voor hen is om overeenkomstig hun rang te leven zonder in schulden te vervallen. I know pretty well, what there is wanted in a family, and I say that it is impossible for them, to live according to their rank without running into debt. **267** Ze geraken echt in schuld, dat verzeker ik je. They do run into debt, I assure you. **268** Weet je hoeveel ze de melkboer schuldig zijn? Do you know, how much they owe the milkman? **269** Vijfentwintig gulden, en veertig aan de slager. Five-and-twenty guilders and forty to the butcher. **270** Heb je ooit! Ik heb nooit geweten dat die mensen zoveel krediet gaven. You don't mean to say so! I never knew that those people gave so much credit. **271** Wel, dat hangt ervan af; al betaal je nog zo onregelmatig, als je maar op grote voet leeft, denken sommige winkeliers dat ze je klandizie tot elke prijs moeten behouden. Why, that depends; though you pay ever so irregularly if only you ride the high horse, some shopkeepers think, that they must try to retain your custom at any price. **272** Nu, laat dat zo zijn zoals het is, ik was altijd van mening, en ik blijf erbij, dat het een van onze eerste plichten is de tering naar de nering te zetten, en dat we onze stand alleen ophouden als we onze schuldeisers eerlijk betalen en iedereen met opgeheven hoofd in de ogen kunnen zien. Well, let that be as it is. I was always of opinion and I am so still, that it is one of our first duties to cut our coat according to our cloth, and that we keep up our station only, when we pay our creditors honestly and may look every one boldly in the face. **273** Overigens hoef ik hier niet langer op door te gaan, want ik weet dat je het op dit punt geheel met me eens bent. For the rest I need not dwell any longer upon this, for I know that you quite agree with me on this point. **274** In onze tijd is het ongetwijfeld moeilijk om ieder het zijne te geven, maar dat neemt niet weg dat we toch onze plicht moeten doen. In our days it is difficult to be sure to give every one his due, but that does not exempt us from doing our duty. **275** Dat is ook jouw mening; is het niet? It is your opinion too; is it not? ## Lesson 35: exercise 90 **276** Willem van Oranje, koning van Engeland, was een man van grote verdraagzaamheid, die je meer moest waarderen naarmate ze in die tijd zeldzamer was. William of Orange, King of England, showed a spirit of indulgence, the more respectable, as it was so rarely found at that time. **277** Sinds de letterkunde een beroep in Engeland werd, is zij nooit minder winstgevend geweest dan in de tijd dat Samuel Johnson zich in Londen vestigde. Since the time that literature had become a profession in England, it had never been a less lucrative calling than at the time when Samuel Johnson took up his residence in London. **278** Gedurende de daaropvolgende dertig jaren was zijn leven een harde strijd tegen de armoede. During the thirty years which followed, his life was a hard struggle with poverty. **279** Het schijnt enige tijd geduurd te hebben, voordat het hem lukte een letterkundige connectie aan te knopen, die hem uitzicht gaf op meer dan brood voor de dag die hij beleefde. Some time appears to have elapsed, before he was able to form some literary connection, from which he could expect more than bread for the day that was passing over him. **280** David Garrick, de beroemde toneelspeler, en Samuel Johnson bleven vrienden, totdat zij door de dood gescheiden werden. David Garrick the celebrated actor and Samuel Johnson remained friends, till they were parted by death. **281** Het is onmogelijk geen levendige belangstelling te voelen voor een man, zo dapper en edelmoedig als Essex; voor een man die zich tegenover zijn soeverein zo moedig gedroeg als geen ander van zijn onderdanen, en tegelijk tegenover zijn ondergeschikten een kiesheid aan de dag legde die zelden bij een andere heer is aangetroffen. It is impossible not to be deeply interested in a man, who was so brave and so generous as Essex; in a man who, while he behaved towards his sovereign with a boldness, as great as was not to be found in any other subject, at the same time behaved towards his dependents with a delicacy as was very seldom met with in any other patron. **282** Na zijn terugkeer uit Indië werd Alexander, terwijl hij de beker ledigde aan een feestmaal te Babel, plotseling ziek en stierf. After his return from India, Alexander while drinking at a banquet in Babylon, fell suddenly ill and died. **283** De Grieken hadden zowel hun liefde voor de vrijheid verloren, als hun andere deugden, die vroeger het karakter van dit heldhaftige volk kenmerkten. The Greeks had entirely lost their love of freedom, as well as the other virtues, which had formerly characterized this heroic people. **284** Het Huis der Gemeenten dwong Karel vrede te sluiten met de Republiek der Verenigde Nederlanden en noodzaakte hem bijna de oorlog aan Frankrijk te verklaren. The house of Commons had forced Charles to make peace with the Republic of the United Netherlands, and all but forced him to declare war against France. ## Lesson 35: exercise 91 **285** Philippus, de koning van Macedonië, was even eerzuchtig als oorlogszuchtig. Philippus, King of Macedon, was ambitious as well as bellicose. **286** Nauwelijks had hij zijn leger Griekenland laten binnenrukken, of hij besloot zich meester te maken van de heerschappij over het hele land. Scarcely had he marched his army into Greece, when he resolved to make himself ruler of the whole country. **287** De man die Philippus meer dan wie ook dwarsboomde, was Demosthenes, een Athener. The man who gave Philippus more trouble than anybody else, was Demosthenes, an Athenian. **288** Hij was een van de grootste redenaars die ooit geleefd hebben, en hij hield zulke vurige redevoeringen tegen Philippus, dat de Atheners zich gordden om hem gewapenderhand te weerstaan. He was one of the greatest orators that ever lived, and he held such fervent orations against Philippus, that the Athenians were incited to resist him arms in hand. **289** Naar deze redevoeringen tegen de Macedoniër zijn sindsdien bijtende schimpredenen Philippica's genoemd. From these orations against the Macedonian king, violent diatribes have been called Philippicae since that time. **290** Tresham, een van de medeplichtigen aan het buskruitverraad, verklaarde er vast van overtuigd te zijn dat zij allen verloren waren, tenzij zij zich door een onmiddellijke vlucht uit de voeten maakten. Tresham, one of the conspirators at the Gunpowder Plot, said that to his certain knowledge, they were all lost men, unless they should save themselves by an immediate flight. **291** Maar deze verblinde lieden wilden niet vluchten, evenmin als Tresham zelf vluchtte of ergens een toevlucht zocht. But these infatuated men would not flee, nor did Tresham flee himself, neither did he seek any shelter. **292** Mijn algemene indruk van deze vertaling is zeer gunstig; wel zou ik een aantal kleine fouten kunnen aanwijzen, maar die zouden gemakkelijk te verbeteren zijn, wanneer het werk ooit de eer van een herdruk waardig gekeurd zou worden. My general impression of this translation is very favourable; not but that I could point out a number of minor faults, which however may easily be expunged, should the work at any time be judged worthy of the honour of a reprint. **293** Men bleef grote vrees koesteren dat de dijken niet bestand zouden blijken tegen de geweldige kracht van de onstuimige elementen. Great fears were entertained, that the dykes would prove to be not strong enough to resist the fierce impetus of the boisterous elements. **294** Wie staat, zie toe dat hij niet valt. He who stands, let him take heed lest he fall. **295** Men moet het ijzer smeden als het heet is. When the iron is hot, it is time to strike it. ## Lesson 35: exercise 92 **296** Ik ben expres gekomen, beste vriend, om de merkwaardigste gebouwen in deze stad te bezien. I have come on purpose, my dear, to see the most remarkable buildings in this town. **297** Wil je zo goed zijn mijn gids te zijn? Will you kindly be my guide? **298** Ik neem aan dat jij juist de man bent die ik daarvoor nodig heb. I suppose you will be the very man I want for this. **299** Wel, het zal me een waar genoegen zijn je van dienst te zijn, ouwe jongen. Well, I shall be glad to help you, old boy. **300** Maar laat me je van tevoren zeggen dat er hier maar weinig zogenaamde bezienswaardigheden te zien zijn. But let me tell you beforehand that there are only few "sights to see" here. **301** Voor mijn vertrek deelde men me mee dat vooral het stadhuis en het gerechtsgebouw de moeite van het bezichtigen waard waren. Previous to my departure I was told that the Town-Hall and the Tribunal were worth seeing above all things. **302** Je hebt gelijk. Ik zal je er meteen heen brengen. You are right. I shall at once take you there. **303** Kijk eens! Dit is nu ons beroemde stadhuis. Look here! This is our famous Town-Hall. **304** Bekijk eerst de voorgevel van het gebouw, vanuit een bouwkundig en historisch oogpunt bekeken is het zeer belangwekkend, het herinnert je aan de middeleeuwen. First observe the front of the building, from an architectural and historical point of view it is very interesting, it will remind you of the Middle-Ages. **305** Kom nu mee om het interieur te bezien. Come along now to see the inside. **306** Je zult verbaasd staan over de schilderijen en standbeelden. You will be astonished at the fine pictures and statues. **307** Inderdaad, ze zijn mooi. Ik word het nooit moe zulke meesterstukken te bekijken. Indeed, they are beautiful. I never get tired of looking at such masterpieces. **308** Het is een lust voor het oog. Ik ben het geheel met je eens, beste vriend. They are the delight of my eyes. I heartily concur with you, dear friend. ## Lesson 36: Aan: at, by, from, in, near, of, on, to (and 1 more) ### Aan has many English meanings One Dutch preposition can stand for many English ones. Aan can mean at, by, from, in, near, of, on or to. Aan de deur kloppen means to knock at the door. Ik zie het aan zijn gezicht means I can tell by his face. Aan land gaan means to go ashore. The English word depends on the phrase. Learn each phrase as one unit. ### Achter means behind or after Achter most often means behind: zijn bediende reed achter hem. It also means after, when one thing follows another: de een achter de ander. Some phrases have their own meaning. Achter de waarheid komen means to discover the truth. Learn such phrases whole. **309** Aan de deur kloppen. To knock at the door. **310** Ik zie het aan zijn gezicht. I can tell by his face. **311** Aan land gaan. To go ashore. **312** Aan de drank. Addicted to drink. **313** De een achter de ander. One after the other. **314** Achter de waarheid komen. To discover the truth. ``` Aan: at, by, from, in, near, of, on, to Aan = at, by, from, in, near, of, on, to. See also Lesson 27. II. Aan de deur kloppen to knock at the door. Aan het hoofd van het leger at the head of the army. Aan zijn zijde by his side. Ik zie het aan zijn gezicht I can tell by his face. Ik herken hem aan zijn gang I recognize him by his gait. Aan hoofdpijn lijden to suffer from headache. Aan het hoofd gewond wounded in the head. Tien gulden aan klein geld ten florins in change. Aan de hemel in the sky. Aan de waterkant at the water's edge. De slag aan de Boyne the battle of the Boyne. Londen ligt aan de Theems London is situated on the Thames. Aan land gaan to go on shore. Aan boord van een schip on board ship. Aan de drank addicted to drink. ``` ``` Achter: after, behind Achter = after, behind. De een achter de ander one after the other. Zijn bediende reed achter hem his servant was riding behind him. Achter de waarheid komen to discover the truth. Achter het fijne zijn to know the thing. ``` ``` Bij: about, at, by, in, near, of, on, to, with Bij = about, at, by, in, near, of, on, to, with. Geld bij zich hebben to have money about one. Bij deze woorden at these words. Bij het afscheid at parting. Bij zijn dood at his death. Bij nacht in the night. Ik ontmoette hem bij meneer N. I met him at Mr. N's. Ik heb bij mijn oom gegeten I have dined at my uncle's. Dicht bij mijn huis close to my house. Bij wijze van by way of. Bij toeval by chance. Ga bij mij zitten sit down by me. Bij kaarslicht by candlelight. Bij zijn naam noemen to call by one's name. Bij dag, bij nacht in the day-time, in the night. Bij slecht weer in bad weather. Bij zijn leven in his lifetime. Bij iemand staan to stand near a person. Bij de kerk wonen to live near the church. Inlichting vragen bij to inquire of. De slag bij Leipzig the battle of Leipzig. Zijn opwachting maken bij to attend on, wait on (upon). Bij deze gelegenheid on this occasion. Het is bij zessen it is close on six o'clock. Hij is bij de dertig he is close on thirty. Kom eens bij me just come to me. Ik zweer het bij mijn ziel I swear it upon my soul. Ik was bij hem I was with him. Bij iemand wonen to live with one. Bij het baden while bathing. Je bent erbij, mijn jongen you will catch it, my boy! ``` ``` Buiten: beyond, out of, outside Buiten = beyond, out of, outside. Dat is buiten ons bereik that is beyond our reach. Buiten de orders gaan to go beyond orders. Buiten kijf beyond all question. Het is buiten twijfel there is no doubt of it. Buiten zichzelf zijn van woede to be beside oneself with rage. Buiten en behalve zijn salaris besides his salary. Buiten adem zijn to be out of breath. Iemand de kamer uit brengen to lead a man out of the room. Buiten de stad outside the town. Buiten de waard rekenen to reckon without one's host. Het gebeurde buiten hem om it was done without him. Buiten mijn weten without my knowing of it. Buitenshuis out of doors. ``` ``` Door: by, out, through Door = by, out, through. Door een Engelsman geschreven written by an Englishman. Geruïneerd door de oorlog ruined by the war. Door voortdurend roeien by dint of rowing. Door het venster kijken to look out of the window. Door de stad marcheren to march through the town. Door heel Engeland throughout England. Het hele jaar door throughout the year, all the year round. Ik heb het via de gezant gekregen I have got it through the ambassador. Door ongeluk wijs worden to become wise through misfortune. Zijn hele leven door through life. Dwars door het kreupelhout athwart the thicket. Door de vingers zien to connive, to look through the fingers. Door de bank commonly, generally. Door elkaar one with another, on an average. ``` ``` In: in, into, at, by, of, to, on In = in, into, at, by, of, to, on. In de hoop u te zien in the hope of seeing you. In het geheim in secret. In ijs veranderen to turn into ice. In vrede leven to live at peace. In het klein verkopen to sell by retail. Op geen enkele manier by no means. In de veertig zijn to be turned forty. In stukken scheuren to tear to pieces. Integendeel on the contrary. In het groot verkopen to sell wholesale. In de twintig twenty and odd. ``` ``` Met: with, at, by, in, of, on Met = with, at, by, in, of, on. Met genoegen, met vreugde with pleasure, with joy. Met een griffel schrijven to write with a slate-pencil. Met het krieken van de dag at early dawn. Met één klap at a blow. Zijn voordeel doen met to profit by. Met de post versturen to send by post. Met de trein gaan to go by train. Met geweld nemen to take by force. Met dat al for all this. Met een schip uitzeilen to sail in a vessel. Met grote troepen in great troops. Bezig zijn met lezen to be engaged in reading. Wij waren met zijn tienen there were ten of us. Met voorbedachten rade / Met opzet on purpose. Geluk wensen met to congratulate on, upon. Zijn middagmaal doen met to dine on, off. Overeenkomst (gelijkenis) met resemblance to. Een aanvang maken met to enter upon. Het is uit met hem he is done for. Hoe gaat het met je broer? how is your brother? Met het zwaard in de hand sword in hand. Laat mij met rust let me alone. Met leien gedekt slated. Hij is goed bekend met het Nederlands the Dutch language is familiar to him. ``` ``` Na: after (time), and occasionally rank Na (originally = naar) is generally used now to denote time; in a few expressions it also denotes rank. Na het ontbijt, het middagmaal after breakfast, dinner. Na de paasvakantie after the Easter holidays. Na dezen in future, afterwards. Hij kwam na jou he came after you. De laatste op één na the last but one. Op twee na all but two. Op weinig na within a trifle. Dit uitgezonderd is alles juist this excepted, all is right. ``` ``` Naar: direction; also = volgens, according to Naar generally denotes direction; it is often used instead of volgens = according to. Naar de Indiën reizen to go to the Indies. Naar Londen gaan to go to London. Naar bed gaan to go to bed. Naar hartenlust to one's heart's content. Alles werd naar beider genoegen geregeld all was arranged to their mutual satisfaction. Naar oud gebruik according to ancient custom. Naar zijn wil beloond worden to be rewarded according to one's will. Naar verdienste beloond worden to be rewarded according to one's merits. Naar een model gemaakt made after a model. Ze werd Marie genoemd naar haar tante she was called Mary after her aunt. Naar iemands gezondheid vragen to inquire after a person's health. Iemand een steen naar het hoofd gooien to throw a stone at a person's head. Naar roem dorsten to thirst for glory. Vurig verlangen naar to have an ardent desire for. Naar Italië vertrekken to set out for Italy. Naar de schijn oordelen to judge from appearances. Naar het uiterlijk te oordelen judging from his exterior. Naar de natuur schilderen to paint from nature. Naar zijn gevoel in his opinion. Naar buiten gaan to go into the country. Naar deze kant towards this side. Iemand de weg vragen to ask one's way of a person. Dat hangt ervan af that depends. ``` ``` Naast: place and occasionally rank Naast denotes place and occasionally rank. Ik zat naast je zus I sat beside your sister. A. woont naast ons A. lives next door to us. Naast God ben ik alles aan mijn ouders verschuldigd next to God, I owe all to my parents. Note. Naast is also an adjective: de naaste bloedverwanten the nearest relations. De naaste prijs the nearest price. ``` ``` Om: about, at, for, on, round Om = about, at, for, on, round. De arme vrouw had haar kinderen om zich the poor woman had her children about her. Boos zijn om iets to be angry about (at) a thing. Om Pasen about Easter. Om en bij de zestig about sixty. Om twaalf uur at twelve o'clock. Om iemand lachen to laugh at someone. Iets laten om de moeite to leave a thing because of the trouble. Thuis blijven om het slechte weer to stay at home because of the bad weather. Om iets treuren to mourn for a thing. Om geld spelen to play for money. Voor de lol spelen to play for love. Half om niet for nothing. Om de wille van for the sake of. Om mijnentwil for my sake. Ik doe het alleen om jou I do it for your sake only. Om zijn deugden geacht esteemed for his virtues. Om de dokter sturen to send for the doctor. Ik zou dit souvenir voor geen goud graag verliezen I would not lose this keepsake on any account. Om het grote gewicht on account of the high importance. Om de hoek van deze straat round the corner of this street. Om ons heen round about us. Een doek om het hoofd a wrapper round his head. Een reis om de wereld a voyage round the world. Het gaat om mijn eer my honour is at stake. Ik wed honderd gulden I will bet you a hundred guilders. Eens in de drie weken once in three weeks. Om de andere dag every other day. Elk uur, elke maand every hour, every month. Om het hardst lopen to vie with another in running. ``` ``` Examples for §562: killing and dying Om het leven brengen to kill. Om het leven komen to be killed. ``` ``` Onder: under, amidst, among, between, during, in, on, over Onder = under, amidst, among, between, during, in, on, over. Hij ging onder een boom zitten he sat down under a tree. Onder dak zijn to be under cover. Onder een zware last under a heavy load. Onder de schijn van under pretence of. Een roos onder brandnetels a rose amidst nettles. Je bent onder vijanden you are amidst enemies. Je bent onder vrienden you are among friends. De grootste onder de levende schrijvers the greatest among living authors. Wij zijn onder andere (o.a.) in het museum geweest amongst other places we visited the museum. Onderaan de brief at the foot of the letter. Onder in de boekenkast at the bottom of the bookcase. Onder het eten at dinner. Onder ons gezegd blijft onder ons this remains between us. Onder de preek during the sermon. Onder de kerktijd during the church-hour. Iets onder handen hebben to have a thing in hand. Iets onder zich hebben to have a thing in one's keeping. Onder de blote hemel slapen to sleep in the open air. Onder het woeden van de storm in the midst of the storm. Onder de regering van Karel V in the reign of Charles V. Onder vier ogen in private. Onder voorwaarde on condition. Onder ede beloven to promise on oath. Het is onderweg it is on the way. De troepen zijn onderweg the troops are on the way. Onder zeil gaan to set sail; to fall asleep. Onder de voet lopen to be trodden down. Alles lag door elkaar all lay pell-mell. Onder de 100 pond sterling short of 100 pounds sterling. Tijdens het lezen van de brief while reading the letter. Wij zitten hier onder ons vieren we are here four together. ``` ``` Op: after, at, for, in, into, on, to, towards, upon Op = after, at, for, in, into, on, to, towards, upon. Op zijn Frans after the French fashion. Zijn oom is op zee his uncle is at sea. Op een bal, concert at a ball, concert. Op zijn aanstoken at his instigation. Op zijn verzoek at his request. Op school at school. Het feest staat voor de deur the feast is near at hand. Op deze woorden werd hij boos at these words he grew angry. Er zijn er op zijn best vijf there are five at most. Een blik werpen op to glance at. Op sterven liggen to be on the point of death. Op studie liggen to be at the university. Op vrije voeten at liberty. Op zo'n uur at such an hour. Op het laatst at last. Op eens at once. Op zevenjarige leeftijd at seven years of age. Op mijn horloge by my watch. Op alles voorbereid zijn to be prepared for everything. Op het land wonen to live in the country. Op een eiland wonen to live on an island. Op straat spelen to play in the street. Op het marktplein spelen to play in the market-place. Op zijn kamer zitten to sit in one's room. Op de akker werken to work in the field. Op de duur in the long run. Op zijn Engels in the English way. Op deze manier in this manner (way). Op hoop leven to live in good hope. Op de koop toe into the bargain. Het boek ligt op tafel the book lies on the table. Hij gooide het op tafel he threw it on the table. Alles viel op de grond all things fell on the ground. Zij kampeerden op de vlakte they encamped on the plain. Is hij op weg? is he on his way? Hij is op reis he is on a journey. Hoelang ben je op de been geweest? how long have you been on your legs? Dit dier leeft op het land this animal lives on (the) land. Op een eiland landen to land on an island. Op verzoek on demand. Op het punt staan om te vertrekken to be on the point of departing. Op zijn hoge poten in a fit of indignation. Op zondag on Sunday. Op de proef stellen to put to the test. Een jongen naar school sturen to put a boy to school. Een uitzondering op de regel an exception to the rule. Aanspraak hebben op to be entitled to. Tegen de avond towards the evening. Op zijn laatst towards the end. Hij gooide de bal op het dak he threw the ball upon the roof. De jongens klimmen op het dak the boys climb upon the roof. Hij is op jacht he is out hunting. Een ambacht leren to learn a trade. Op welke dag ga je? what day are you going? Op een zondagavond one Sunday evening. Op een avond one evening. Naar het einde toe lopen to approach the end. Op zijn best hardly, at best. Op zijn mooist the finest. ``` ## Lesson 36: Bij: about, at, by, in, near, of, on, to, with (and 1 more) ### Bij means near or with Bij often places a person or thing near another: dicht bij mijn huis, bij de kerk wonen. It also means at a person's house or with a person. Ik heb bij mijn oom gegeten. Ik was bij hem. It can mark a moment: bij zijn dood. Many phrases are fixed. Bij toeval means by chance. Bij nacht means in the night. Learn each as one unit. ### Buiten means outside Buiten places something outside a limit: buiten de stad means outside the town. The limit need not be a place. Dat is buiten ons bereik means that is beyond our reach. Buiten adem zijn means to be out of breath. Buitenshuis is one word. It means out of doors. **315** Geld bij zich hebben. To have money about one. **316** Bij toeval. By chance. **317** Het is bij zessen. It is close on six o'clock. **318** Je bent erbij, mijn jongen. You will catch it, my boy. **319** Dat is buiten ons bereik. That is beyond our reach. **320** Buiten adem zijn. To be out of breath. **321** Buiten mijn weten. Without my knowing it. ## Lesson 36: Door: by, out, through (and 1 more) ### Door means through or by Door has two main uses. It means through a space: door de stad marcheren. It also names who did the action: door een Engelsman geschreven means written by an Englishman. In het hele jaar door and zijn hele leven door, door comes after the noun. Both phrases mean through a whole span of time. ### In and its fixed phrases In means in or into: in ijs veranderen means to turn into ice. In many phrases the English word is different. In vrede leven means to live at peace. In stukken scheuren means to tear to pieces. Learn these phrases whole. The English word does not predict the Dutch. **322** Door het venster kijken. To look out of the window. **323** Het hele jaar door. All the year round. **324** Door de vingers zien. To turn a blind eye. **325** In het geheim. In secret. **326** In vrede leven. To live at peace. **327** In stukken scheuren. To tear to pieces. ## Lesson 36: Met: with, at, by, in, of, on (and 1 more) ### Met means with Met means with. It also names the means of travel or sending: met de trein gaan, met de post versturen. It names the feeling that goes with an act: met genoegen means with pleasure. Some verbs take met where English takes another word. Geluk wensen met means to congratulate on. ### Na means after Na is used for time: na het ontbijt means after breakfast. Hij kwam na jou means he came after you. In a few phrases it marks rank instead. De laatste op één na means the last but one. Op twee na means all but two. **328** Met genoegen. With pleasure. **329** Met de trein gaan. To go by train. **330** Hoe gaat het met je broer? How is your brother? **331** Laat mij met rust. Leave me alone. **332** Na het ontbijt. After breakfast. **333** De laatste op één na. The last but one. **334** Op twee na. All but two. ## Lesson 36: Naar: direction; also = volgens, according to (and 1 more) ### Naar means toward Naar names a direction or a goal: naar Londen gaan, naar bed gaan. It is often used in place of volgens, according to: naar oud gebruik means according to ancient custom. Some phrases use it in other senses. Naar hartenlust means to one's heart's content. Learn each as one unit. ### Naast means beside Naast means beside or next to: ik zat naast je zus. In a few phrases it marks rank. Naast God means next to God. Naast is also an adjective. De naaste bloedverwanten means the nearest relations. **335** Naar bed gaan. To go to bed. **336** Naar hartenlust. To one's heart's content. **337** Naar zijn gevoel. In his opinion. **338** Dat hangt ervan af. That depends. **339** A. woont naast ons. A. lives next door to us. **340** De naaste bloedverwanten. The nearest relations. ## Lesson 36: Om: about, at, for, on, round (and 1 more) ### Om means around Om often means round: om de hoek van deze straat, om ons heen. It also marks a time and a reason. Om twaalf uur means at twelve o'clock. Thuis blijven om het slechte weer means to stay at home because of the bad weather. Om de andere dag means every other day. Learn the fixed phrases whole. ### Two fixed phrases with om Om het leven brengen means to kill. Om het leven komen means to be killed. The two phrases differ only in the verb. With brengen the subject kills another. With komen the subject is the one killed. **341** Om Pasen. About Easter. **342** Om geld spelen. To play for money. **343** Om ons heen. Around us. **344** Om de andere dag. Every other day. **345** Om het leven brengen. To kill. **346** Om het leven komen. To be killed. ## Lesson 36: Onder: under, amidst, among, between, during, in, on, over ### Onder means under Onder means under: hij ging onder een boom zitten. It also means among a group: onder vrienden. It means during an event: onder de preek. Some phrases are fixed. Onder vier ogen means in private. Het is onderweg means it is on the way. **347** Onder dak zijn. To be under cover. **348** Onder vier ogen. In private. **349** Het is onderweg. It is on the way. **350** Alles lag door elkaar. Everything lay pell-mell. ## Lesson 36: Op: after, at, for, in, into, on, to, towards, upon ### Op means on Op means on or upon: het boek ligt op tafel. It is also used for a place where you do something: op school, op straat spelen. English says at or in there. Time uses op too: op zondag means on Sunday. ### Op in fixed phrases The list for op is the longest. Most items are fixed phrases whose English word cannot be predicted. Op zijn Frans means after the French fashion. Op eens means at once. Op zijn best means at best. Learn each phrase as one unit. **351** Op school. At school. **352** Op eens. At once. **353** Op straat spelen. To play in the street. **354** Op zijn Engels. In the English way. **355** Hij is op reis. He is on a journey. **356** Op zondag. On Sunday. **357** Een uitzondering op de regel. An exception to the rule. **358** Op zijn best. At best. ## Van Amsterdam naar Batavia. (Slot.) **359** Van Amsterdam naar Batavia. (Slot.) From Amsterdam to Batavia (concluded) **360** De volgende nacht stoomde de Hollandia de straat van Bab-el-Mandeb door, welke Arabische naam de Poort der Tranen betekent, en de volgende dag, de 31e, deden we Steamer Point aan, ten noordwesten van de rede van Aden; daar moest ze nieuwe voorraad van brandstof opdoen. The following night the Hollandia steamed through the Strait of Bab-el-Mandeb, whose Arabic name means the Gate of Tears, and the next day, the 31st, we called at Steamer Point, northwest of the Aden roadstead; there she had to take on a new supply of fuel. **361** Dat is een ernstige en gewichtige zaak, die voeding van de vuurhaard van de mailboten op zulke afstanden van de centra van voortbrenging. That is a serious and weighty matter, the feeding of the mail boats' furnaces at such distances from the centers of production. **362** Men heeft in verscheidene havens voorraadschuren moeten vestigen en in die verre zeeën komt de steenkool op 40 gulden de ton. Depots have had to be set up in various harbors, and in those distant seas coal costs 40 guilders a ton. **363** 's Avonds om zes uur zweepte de stoomboot met de vinnen van haar schroef de wateren van Adens rede en liep spoedig daarna de Indische Zee in. At six in the evening the steamboat lashed the waters of Aden's roadstead with the blades of its propeller and soon after entered the Indian Ocean. **364** Deze was ons gunstig; de wind bleef noordwest en de zeilen kwamen de stoom te hulp. It was favorable to us; the wind stayed northwest, and the sails came to the aid of the steam. **365** Het schip, dat nu vaster lag, slingerde minder. The ship, which now lay steadier, rolled less. **366** De dames verschenen weer in luchtige kleedjes op het dek en 's avonds vingen zang en dans weer aan, zodat de reis verder in de beste omstandigheden werd volbracht. The ladies reappeared on deck in light dresses, and in the evening singing and dancing began again, so that the voyage was completed under the best conditions. **367** Op 16 november kwamen we op de rede van Batavia aan. On the 16th of November we arrived in the Batavia roadstead. **368** Doch hier moet ik eindigen; in mijn volgende brief meer. But here I must end; more in my next letter. **369** Doe mijn beleefde groeten aan uw vader en moeder en vele complimenten aan uw overige huisgenoten. Give my polite regards to your father and mother, and many compliments to the rest of your household. **370** Geloof mij steeds uw toegenegen vriend, N. Believe me always your affectionate friend, N. ## Lesson 36: conversation **371** Heb je nog niet aan onze vriend N. geschreven? Haven't you written to our friend N. yet? **372** Vergeet niet hem te vragen wanneer hij komt logeren, en of hij de hele vakantie bij ons blijft. Don't forget to ask him when he is coming to stay, and whether he will stay with us the whole vacation. **373** Hoe jammer! Het spijt me dat niet eerder geweten te hebben. What a pity! I am sorry not to have known that sooner. **374** Nee, ik heb nog geen tijd gehad, maar ik ga het nu doen. No, I haven't had time yet, but I will do it now. **375** Hij zal waarschijnlijk niet bij ons komen logeren, ik geloof dat hij deze vakantie bij zijn oom in X. doorbrengt. He will probably not come to stay with us; I believe he is spending this vacation at his uncle's in X. **376** Nu ja, weten doe ik het ook niet, maar ik vermoed het. Well, I don't know it for certain either, but I suspect it. **377** Vraag hem dan of hij in de zomervakantie komt en of hij dan zijn jongste broertje wil meebrengen. Ask him then whether he is coming in the summer vacation and whether he wants to bring his youngest little brother along. **378** Dat is een zorg voor later! Wie dan leeft, dan zorgt! Schrijf maar! That is a worry for later! Whoever lives then will worry then! Just write! **379** Ik heb hier ook nog een postpakket voor N., dat zou je tegelijk kunnen verzenden. I also have a parcel here for N., which you could send at the same time. **380** Is er nog meer naar hem te sturen? Ik geloof dat hier alles bij elkaar gepakt is. Is there anything more to send to him? I believe everything is packed together here. **381** En waar wil je hem onderbrengen, we hebben nu al te weinig ruimte, sinds Willem in de logeerkamer slaapt. And where do you want to put him up? We already have too little room, since Willem sleeps in the guest room. **382** Mij best, als het u goed is; later komt alles wel in orde. Fine by me, if it's fine by you; later everything will work out. **383** Ik loop even naar het kantoor om pen en inkt te halen, dan zijn we snel klaar. I'll just go to the office to get pen and ink, then we'll soon be done. **384** Er zal weinig aan ontbreken; mocht er nog iets zijn, dan sturen we het later. Little will be missing; should there be anything else, we'll send it later. ## Lesson 36: exercise 93 **385** Op zekere dag dwaalde ik rond in de bossen en om me heen kijkend, zag ik een grote havik in de lucht zweven. One day I was out in the woods, and as I was looking around I saw a large hawk hovering in the air. **386** De havik had twee kleine vogels gezien, die op de grond rondsprongen, en maakte zich gereed om op hen neer te schieten. The hawk had seen two little birds hopping about on the ground, and it made ready to pounce on them. **387** Na enige tijd zag ik hem zijn vleugels uitspreiden, zijn kop naar beneden buigen, en daarop wegschieten door de lucht. After some time, I saw it spread its wings, bend down its head, and then dart away through the air. **388** Ach, de arme vogeltjes! Oh, the poor little birds! **389** Maar ze hadden hem in het oog gekregen, voordat hij hen bereikte. But they had caught sight of it before it reached them. **390** Zie je hoe ze al schreeuwend wegvliegen naar de bossen, om zich te verbergen? Do you see them as they fly screaming away to the woods, to hide themselves? **391** Ik was blij dat de havik ze niet kreeg! I was glad that the hawk did not get them! **392** Maar ze moeten een hevige schrik op het lijf gekregen hebben, en ik durf te wedden dat ze zich die dag niet meer buiten gewaagd hebben. But they must have got a sad fright, and I dare say they did not venture out again that day. **393** De havik is een roofvogel. The hawk is a bird of prey. **394** Hij heeft een gekromde snavel en scherpe klauwen, waarmee hij vogels en in het veld muizen grijpt. It has a hooked bill and sharp claws, and with these it catches birds and mice in the fields. **395** Wanneer hij op jacht is, verheft hij zich in de lucht, rondspiedend of hij iets op de grond ziet bewegen. When it is hunting, it flies up in the air, looking about to see if anything is moving on the ground. **396** Ziet hij een kleine vogel of een muis, dan zweeft hij boven de plaats, tot hij gereed is naar beneden te schieten en zich op zijn prooi te werpen. If it sees a little bird, or a mouse, it hovers over the place, till it is ready to dart down and pounce on its prey. **397** Kun je mij de naam van een andere roofvogel noemen? Can you tell me the name of another bird of prey? **398** Ja; de adelaar. Yes; the eagle. **399** Deze is de koning der vogels, zoals de leeuw de koning is onder de dieren. It is king among birds, as the lion is the king of animals. ## Lesson 36: exercise 94 **400** Een arme oude soldaat placht iedere avond op zijn viool te spelen in de openbare tuinen van een grote stad. A poor old soldier used to play on the violin every evening in the public gardens of a great city. **401** Naast hem zat zijn trouwe hond, met de hoed van zijn baas in zijn bek om er de koperstukken van de voorbijgangers in op te vangen. Beside him sat his faithful dog, holding in his mouth his master's cap, for the coppers of the passers-by. **402** Op zekere avond was de arme man, die gebogen ging onder de last der jaren, diep bedroefd. One evening the poor man, who was bowed down with age, was sadly grieved. **403** Niemand was blijven stilstaan om naar zijn muziek te luisteren. No one had stopped to listen to his music. **404** Er bevond zich geen enkel muntstuk in zijn hoed. There was not a single coin in his cap. **405** Hij ging op een steen zitten en bedekte zijn gelaat met zijn handen. He sat down on a stone and covered his face with his hands. **406** Op datzelfde moment kwam een heer naar hem toegelopen, kreeg medelijden met de arme oude man en zei: 'Laat mij eens een poosje op uw viool spelen.' Just then a gentleman came up to him, and taking pity on the poor old man, he said: "Let me play on your violin a little while." **407** Daarop stemde hij haar met grote zorg en vervolgde: 'Terwijl ik speel, moet u het geld in ontvangst nemen.' He then tuned it with great care, and added, "While I play, you will take the money." **408** En hij speelde! Een menigte van gretig luisterende mensen verzamelde zich weldra om de speler. And he did play! A crowd of eager listeners soon gathered around the player. **409** Niet alleen koper, maar ook zilver stroomde in de hoed van de oude soldaat. Not copper only, but silver also was freely dropped into the old soldier's cap. **410** Zelfs begon de hond te brommen, zo zwaar als de hoed werd. Indeed, the dog began to growl at its great weight. **411** 'Wie is dat?' werd door iedereen gevraagd. "Who is he?" was asked by every one. **412** Het was een van de beroemdste vioolspelers ter wereld, die zo zijn kunst gebruikte om een arme oude soldaat te helpen. He was one of the most famous violin-players in the world, who was thus using his skill to help a poor old soldier. **413** Zodra dit bekend werd, juichte de menigte de vioolspeler toe. When this became known, the crowd cheered the violin-player. **414** De oude man keek verwonderd op en riep Gods zegen af over zijn edele vriend. The old man looked up in wonder, and asked for God's blessing on his kind friend. **415** Ik zou niet durven zeggen wie die avond de gelukkigste is geweest: de oude soldaat, voor menige dag gevrijwaard tegen gebrek, of de grote vioolspeler, die zich bewust was een goede daad te hebben gedaan. It would be hard to say who was the happier that night, the old soldier, placed for many a day above the reach of want, or the great violin-player, who felt in his heart the joy of having done a good deed. ## Lesson 36: exercise 95 **416** Kampen, 9 april 1912. Kampen, 9th April, 1912. **417** De heer P. Wessels, Zaandam. Mr. P. Wessels, Zaandam. **418** Mijnheer, Sir, **419** Bij mijn circulaire van de 1e dezer heb ik u kennis gegeven van de oprichting van mijn sigarenfabriek, en ik neem hierbij de vrijheid u nogmaals te verzoeken mij in uw welwillendheid te laten delen. I have informed you, by my circular of the 1st inst., of the establishment of my Cigar-Manufactory, and the purpose of the present is to request you once more to favour me with your confidence. **420** In mijn fabriek is alles ingericht volgens de nieuwste methoden, zodat ik in staat ben om alle bestellingen tot volle tevredenheid uit te voeren. In my factory I have made arrangements suitable to the newest manufacturing methods, and affording the possibility of meeting all the expectations of my customers. **421** Voordelige inkopen in ruwe tabak en goedkope arbeidskrachten maken het mij mogelijk aan mijn klanten een met zorg bewerkte waar van de beste kwaliteit te leveren tegen zeer billijke prijzen, en het zou me bijzonder aangenaam zijn als u me door een kleine proefbestelling de gelegenheid gaf u daarvan te overtuigen. Cheap hands and advantageous purchases in raw tobaccoes enable me to supply my customers at very fair prices with first rate merchandise carefully manufactured; and I should be happy if, by a small order on trial, you gave me the opportunity of convincing you of the exact truth of my assertions. **422** Ik zou een verbinding met uw geachte firma zeer op prijs stellen, en bij grotere orders zou ik u zulke voorwaarden kunnen bieden als u van geen enkele andere zijde zullen worden aangeboden. I should attach a very great value to a connection with your respected house, and for all the orders of some importance, be able to propose you such conditions as none of my competitors will grant you. **423** In de aangename hoop zeer spoedig met een bestelling van u vereerd te worden, blijf ik, met alle achting, In hopes of being very soon favoured with an order from you, I remain, Sir, with great respect and esteem, **424** Uw dienstwillige, B. Loodsman. Yours obediently, B. Loodsman.