Lessons 14 to 18

Lesson 14: Impersonal verbs: operations of nature (§ 231-232) (and 1 more)

1. 1
   Het regent.

   It is raining.

   Hetit; the

   regent.Regent
2. 2
   Het heeft gevroren.

   It has frozen.

3. 3
   Het waait hard.

   The wind is blowing hard.

Impersonal verbs: operations of nature (§ 231-232)

Impersonal verbs are used in the third person singular only, with het as a grammatical subject.

Impersonal are: all verbs denoting the operations of nature: bliksemen, to lighten, het bliksemt; broeien, to brew (of weather), er broeit een onweer, a thunderstorm is gathering; donderen, to thunder, het dondert; dooien, to thaw, het dooit; hagelen, to hail, het hagelt; ijzelen, het ijzelt, there is freezing rain; lichten, to lighten, het licht; misten, to be misty, het mist; nevelen, to be hazy, het nevelt; regenen, to rain, het regent; rijpen, het rijpt, there is hoarfrost; schemeren, to grow dusky, het schemert; sneeuwen, to snow, het sneeuwt; stofregenen, to drizzle, het stofregent; vriezen, to freeze, het vriest; waaien, to blow, to be windy, het waait, the wind blows; weerlichten, to lighten (sheet lightning), het weerlicht.

Weather and time expressions with het (§ 232)

Periphrastic expressions describing weather, time, or an action without naming the doer: het is winderig, nevelig, koud, warm, zacht, zwoel (zoel), drukkend, gloeiend heet, buiig, ongestadig, onstuimig, it is windy, hazy, cold, warm, mild, sultry, close, broiling, showery, unsettled, stormy. Het is laat, vroeg, avond, half zes, it is late, early, evening, half past five. Het slaat, schijnt, houdt op, it strikes, seems, ceases. Er wordt gezegd, it is said. Er werd veel gezongen en gesprongen, there was much singing and dancing.

Impersonal verbs of feeling (§ 232)

Some verbs express a feeling or an impression of the mind (een gevoelsaandoening): het bedroeft mij, het smart mij, het verdriet mij, I am sorry; het berouwt mij, I regret it; het doet mij leed, I am sorry for it; het grieft mij, it grieves me; het past mij, it suits me; het spijt mij, I am sorry, it vexes me; het verheugt mij, het verblijdt mij, I am glad; het verveelt mij, it bores me; het walgt mij, it disgusts me. I am thirsty is ik heb dorst; I am hungry is ik heb honger.

General expressions with het (§ 232)

General expressions such as het gebeurt, it occurs, het geschiedt, it happens, het past, het voegt, het betaamt, it is proper, and the great number of expressions with het is: het is billijk, rechtvaardig, it is just; het is duidelijk, it is plain; het is helder, klaar, it is clear; het is natuurlijk, it is natural; het is waar, zeker, it is true, certain.

Dat zijn, het zijn (§ 233)

In English there are sentences such as: those were happy days; these are my books; they are my brothers. In Dutch they are rendered by: dat waren gelukkige dagen; dat zijn mijn boeken; het zijn mijn broers.

Er is, er zijn: there is, there are (§ 234)

Er is, er zijn (or daar is, daar zijn) are translated by there is, there are: er zijn slechte mensen! There are bad men! Wat voor nieuws is er? What news? Er zijn er weinig die dat weten! There are but few who know that!

Conjugation of an impersonal verb (§ 235)

Conjugation of an impersonal verb:
Infinitive: sneeuwen, to snow; past infinitive: gesneeuwd hebben, to have snowed.

Conjugation of an impersonal verb:
Infinitive: sneeuwen, to snow; past infinitive: gesneeuwd hebben, to have snowed.
Participles: sneeuwend, snowing; gesneeuwd, snowed.
Present: het sneeuwt, it snows.
Past (imperfect): het sneeuwde, it snowed.
Present perfect: het heeft gesneeuwd, it has snowed.
Pluperfect: het had gesneeuwd, it had snowed.
Future: het zal sneeuwen, it will snow.
Future perfect: het zal gesneeuwd hebben, it will have snowed.
Present conditional: het zou sneeuwen, it would snow.
Past conditional: het zou gesneeuwd hebben, it would have snowed.
Multatuli, writing in the 1860s, uses forms like het sneeuwe, het hebbe gesneeuwd and het zoude sneeuwen as living subjunctives, forms that survive only in a handful of fixed phrases, such as leve de koning, long live the king.

Weak and strong impersonal verbs (§ 236)

The impersonal verbs denoting an operation of nature are weak, except vriezen, which is strong: het vriest, it freezes; het vroor, it froze; het heeft gevroren, it has frozen.

Accusative and dative with impersonal verbs (§ 237)

Most verbs used impersonally to denote a feeling or an impression of the mind govern the accusative, a few the dative. With the accusative, present: het verheugt mij, hem, ons, u, hen, it gladdens me, him, us, you, them. Imperfect: het verheugde mij, hem, ons, u, hen. With the dative, present: het doet mij, hem, ons, u, hun leed, it grieves me, him, us, you, them. Imperfect: het deed mij, hem, ons, u, hun leed. The written convention keeps hen for the direct object and hun for the indirect.

1. 4
   Het is koud.

   It is cold.

2. 5
   Het is al laat.

   It is already late.

3. 6
   Er wordt gezegd dat het gaat sneeuwen.

   It is said that it is going to snow.

Lesson 14: Impersonal verbs of feeling (§ 232) (and 1 more)

1. 7
   Het spijt mij.

   I am sorry.

2. 8
   Het doet mij leed.

   I am sorry about it.

3. 9
   Ik heb dorst.

   I am thirsty.

1. 10
   Ik heb honger.

   I am hungry.

2. 11
   Het gebeurt niet vaak.

   It does not happen often.

3. 12
   Het is duidelijk.

   It is plain.

4. 13
   Het is waar.

   It is true.

Lesson 14: Dat zijn, het zijn (§ 233) (and 1 more)

1. 14
   Dat waren gelukkige dagen.

   Those were happy days.

2. 15
   Dat zijn mijn boeken.

   These are my books.

3. 16
   Het zijn mijn broers.

   They are my brothers.

1. 17
   Er zijn slechte mensen.

   There are bad people.

2. 18
   Wat voor nieuws is er?

   What news is there?

3. 19
   Er zijn er weinig die dat weten.

   There are few who know that.

Lesson 14: Conjugation of an impersonal verb (§ 235) (and 1 more)

1. 20
   Het sneeuwt.

   It is snowing.

2. 21
   Het heeft gesneeuwd.

   It has snowed.

3. 22
   Het zou sneeuwen.

   It would snow.

4. 23
   Leve de koning!

   Long live the king!

1. 24
   Het vriest.

   It is freezing.

2. 25
   Het vroor gisteren.

   It froze yesterday.

3. 26
   Het heeft gevroren.

   It has frozen.

Lesson 14: Accusative and dative with impersonal verbs (§ 237)

1. 27
   Het verheugt mij.

   It gladdens me.

2. 28
   Het doet hun leed.

   It grieves them.

3. 29
   Het verheugde ons zeer.

   It gladdened us greatly.

De twaalf maanden van het jaar

1. 30
   De twaalf maanden van het jaar

   The twelve months of the year

2. 31
   De maanden van het jaar zijn: januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november en december.

   The months of the year are: January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November and December.

3. 32
   Januari, maart, mei, juli, augustus, oktober en december hebben eenendertig dagen.

   January, March, May, July, August, October and December have thirty-one days.

jaar

year

eenendertig

thirty-one

1. 33
   April, juni, september en november hebben dertig dagen.

   April, June, September and November have thirty days.

2. 34
   Februari heeft in een gewoon jaar achtentwintig, in een schrikkeljaar negenentwintig dagen.

   February has twenty-eight days in a common year, twenty-nine days in a leap year.

3. 35
   December, januari en februari zijn de wintermaanden; maart, april en mei de lentemaanden; juni, juli en augustus de zomermaanden; september, oktober en november de herfstmaanden.

   December, January and February are the winter months; March, April and May the spring months; June, July and August the summer months; September, October and November the autumn months.

4. 36
   Iedere maand heeft haar eigenaardige bekoorlijkheden, maar toch zal menigeen aan de meimaand met haar prachtige bloemen en aan de oktobermaand met haar heerlijke vruchten de voorkeur geven; terwijl de kinderen vooral december als een van de prettigste maanden zullen beschouwen.

   Every month has its own particular charms, but many will still prefer the month of May with its splendid flowers and the month of October with its delicious fruits, while the children will consider December in particular one of the merriest months.

maand

month

schrikkeljaar

leap year

aan

to prefer ... to (de voorkeur geven aan)

gewoon

ordinary, common

dertig

thirty

achtentwintig

twenty-eight

negenentwintig

twenty-nine

Lesson 14: conversation

1. 37
   Hoe heten de maanden van het jaar?

   What are the months of the year called?

2. 38
   Welke maanden hebben dertig en welke hebben eenendertig dagen?

   Which months have thirty and which have thirty-one days?

3. 39
   Hoeveel dagen heeft februari?

   How many days does February have?

4. 40
   Welke zijn de lente- en zomermaanden?

   Which are the spring and summer months?

5. 41
   De maanden van het jaar zijn januari, februari, maart, april, mei, juni, juli, augustus, september, oktober, november en december.

   The months of the year are January, February, March, April, May, June, July, August, September, October, November and December.

6. 42
   Januari, maart, mei, juli, augustus, oktober en december hebben eenendertig dagen; april, juni, september en november hebben dertig dagen.

   January, March, May, July, August, October and December have thirty-one days; April, June, September and November have thirty days.

7. 43
   Februari heeft in een gewoon jaar achtentwintig dagen, in een schrikkeljaar negenentwintig dagen.

   February has twenty-eight days in a common year, twenty-nine days in a leap year.

8. 44
   Maart, april en mei zijn de lentemaanden; juni, juli en augustus zijn de zomermaanden.

   March, April and May are the spring months; June, July and August are the summer months.

1. 45
   Welke de herfst- en wintermaanden?

   Which are the autumn and winter months?

2. 46
   Welke maanden worden door velen voor de schoonste gehouden?

   Which months are held by many to be the most beautiful?

3. 47
   September, oktober en november zijn de herfstmaanden; december, januari en februari zijn de wintermaanden.

   September, October and November are the autumn months; December, January and February are the winter months.

4. 48
   Velen geven de voorkeur aan de meimaand en aan de oktobermaand.

   Many prefer the month of May and the month of October.

1. 49
   In welke maand vieren vooral de kinderen feest?

   In which month do the children especially celebrate?

2. 50
   Op welke dag?

   On which day?

3. 51
   De kinderen vieren vooral in december feest.

   The children especially celebrate in December.

4. 52
   Op de vijfde december, Sint-Nicolaasavond.

   On the fifth of December, St Nicholas's Eve.

Lesson 14: exercise 29

1. 53
   In januari en december is het koud.

   In January and in December it is cold.

2. 54
   In februari sneeuwt het dikwijls.

   In February it often snows.

3. 55
   In maart stormt het dikwijls.

   In March it is often stormy.

4. 56
   In mei is het nog niet warm.

   In May it is not yet warm.

5. 57
   In de zomer is het meestal te warm.

   In (the) summer it is generally too warm.

1. 58
   Het donderde en bliksemde gisteren.

   It thundered and lightened yesterday.

2. 59
   Het was vanmorgen erg nevelig.

   It was very foggy this morning.

3. 60
   Het is thans warm genoeg.

   It is warm enough now.

1. 61
   Het doet mij genoegen, dat het niet geregend heeft.

   I am glad, that it has not rained.

2. 62
   Het is natuurlijk, dat het in december vriest.

   It is natural, that it freezes in December.

3. 63
   In welke maand vriest het het meest?

   In which month does it freeze most (tr. the most)?

1. 64
   In april is het weer onbestendig, nu regent, hagelt of sneeuwt het, dan weer is het zacht.

   In April the weather is unsettled, now it rains or hails or snows, now it is mild.

2. 65
   In maart begint de lente, in juni de zomer, in september de herfst en in december de winter.

   Spring begins in March, summer in June, autumn in September and winter in December.

3. 66
   Er zijn tal van mensen, die dit niet weten.

   There are many people, who do not know this.

4. 67
   In welke maand worden de appels rijp?

   In which month are the apples ripe?

1. 68
   Zijn er dit jaar veel appels en peren?

   Are there many apples and pears this year?

2. 69
   Waren er vele slechte mensen in zijn gezelschap?

   Were there many bad men in his company (gezelschap)?

3. 70
   Dooit het thans?

   Does it thaw now?

4. 71
   Nee, het vriest weer.

   No, it freezes again.

5. 72
   Het spijt mij zeer, dat hij ons verlaat.

   I am very sorry that he leaves (verlaat) us.

6. 73
   Het verheugt mij zeer, dat het weer vriest.

   I am very glad that it freezes again (weer).

7. 74
   Het is al erg laat.

   It is very late already.

1. 75
   Er werd druk gezongen en gedanst in het dorp.

   There was much singing and dancing in the village.

2. 76
   Hoe laat is het?

   What o'clock is it?

3. 77
   Het is half zes.

   It is half past five.

Lesson 15: The passive voice: forming with worden (and 1 more)

1. 78
   Het huis wordt gebouwd.

   The house is being built.

2. 79
   De brief wordt geschreven.

   The letter is being written.

3. 80
   Word niet gestoord!

   Do not be disturbed!

4. 81
   Het huis is gebouwd.

   The house has been built.

The passive voice: forming with worden

The passive voice is formed with the auxiliary verb worden and the past participle.

Infinitive: bemind worden, to be loved.
Participle: bemind wordende, being loved.

Present indicative: ik word, jij wordt or je wordt, u wordt, hij wordt, wij worden, jullie worden, zij worden (bemind), I am (being) loved.

Imperative: word bemind! be loved! to one person; wordt bemind! be loved! to several.

The passive perfect tenses: geworden drops out

The simple past keeps worden: ik werd bemind, I was loved.

In the perfect tenses the passive drops geworden and uses zijn with the past participle alone: present perfect ik ben bemind, I have been loved; pluperfect ik was bemind, I had been loved; future perfect ik zal bemind zijn, I shall have been loved; past conditional ik zou bemind zijn, I should have been loved.

Older written Dutch, and Multatuli, kept geworden through the perfect tenses of the passive: hij is bemind geworden, he has been loved.

The passive: future and present conditional

Future: ik zal bemind worden, jij zult or je zult bemind worden, wij zullen bemind worden, I shall be loved, etc.

Conditional: ik zou bemind worden, I should be loved, etc. Both keep worden, because neither is a perfect tense.

The impersonal worden: het wordt koud

Worden also means to become, and it conjugates the same way whether or not a participle follows it: het wordt koud, it is getting cold; het werd koud, it got cold; het is koud geworden, it has become cold; het was koud geworden, it had become cold; het zal koud worden, it will get cold; het zal koud geworden zijn, it will have become cold; het zou koud worden, it would get cold; het zou koud geworden zijn, it would have become cold.

Here geworden is worden's own past participle, not a passive marker, so it stays in every perfect tense.

Reflexive verbs

Reflexive verbs are always used with a reflexive pronoun: zich schamen (over) to be ashamed (of), zich beroemen (op) to pride oneself (on), zich ontfermen (over) to have mercy (upon). Compare zij wassen zich, they wash themselves, with zij wassen de kinderen, they wash the children.

Conjugating a reflexive verb: present, past and perfect

Conjugation of a reflexive verb: zich verheugen, to rejoice.

Infinitive: zich verheugen, to rejoice; zich verheugd hebben, to have rejoiced.
Participle: zich verheugende, rejoicing; zich verheugd hebbende, having rejoiced.

Present: ik verheug mij, jij verheugt je or je verheugt je, u verheugt u, hij verheugt zich, wij verheugen ons, jullie verheugen je, zij verheugen zich, I rejoice, etc.

Past: ik verheugde mij, I rejoiced, etc.

Present perfect: ik heb mij verheugd, I have rejoiced, etc.

Pluperfect: ik had mij verheugd, I had rejoiced, etc.

Reflexive verb: future, conditional, imperative and question forms

Future            ik zal mij verheugen, I shall rejoice, etc.
Future perfect    ik zal mij verheugd hebben, I shall have rejoiced, etc.
Conditional       ik zou mij verheugen, I should rejoice, etc.
Past conditional  ik zou mij verheugd hebben, I should have rejoiced, etc.

Imperative: verheug je! or verheug u! rejoice! to one person; verheugt u! or verheug je! rejoice! to several.

Question: verheug ik mij? do I rejoice? verheugde ik mij? did I rejoice?
Negative: ik verheug mij niet, I do not rejoice; ik verheugde mij niet, I did not rejoice.
Negative question: verheug ik mij niet? do I not rejoice? verheugde ik mij niet? did I not rejoice?

Verbs of this lesson, with their principal parts

schenken    to give   ik schenk, ik schonk, ik heb geschonken
uitblinken  to excel  ik blink uit, ik blonk uit, ik heb uitgeblonken

1. 82
   De brief was geschreven.

   The letter had been written.

2. 83
   Hij zal geprezen zijn.

   He will have been praised.

Lesson 15: The passive: future and present conditional (and 1 more)

1. 84
   Het huis zal gebouwd worden.

   The house will be built.

2. 85
   Ik zou geprezen worden.

   I would be praised.

3. 86
   Het wordt koud.

   It is getting cold.

4. 87
   Het is koud geworden.

   It has become cold.

5. 88
   Het zal koud worden.

   It will get cold.

Lesson 15: Reflexive verbs (and 1 more)

1. 89
   Ik schaam mij daarover.

   I am ashamed of that.

2. 90
   Hij beroemt zich op zijn kracht.

   He prides himself on his strength.

3. 91
   Zij wassen zich elke morgen.

   They wash themselves every morning.

4. 92
   Ik verheug mij.

   I am glad.

1. 93
   Wij hebben ons verheugd.

   We have rejoiced.

2. 94
   Hadden jullie je verheugd?

   Had you rejoiced?

Lesson 15: Reflexive verb: future, conditional, imperative and question forms

1. 95
   Ik zal mij verheugen.

   I shall rejoice.

2. 96
   Verheug je niet te vroeg.

   Do not rejoice too soon.

3. 97
   Verheugt u zich al?

   Are you glad already?

De eik

1. 98
   De eik

   The oak

2. 99
   Van alle bomen van ons vaderland onderscheidt de eik zich door zijn stevig, hard hout, zijn brede kruin en zijn knoestige stam.

   The oak is distinguished from all the trees of our native land by its solid, hard wood, its broad crown and its gnarled trunk.

3. 100
   Sedert overoude tijd is hij het zinnebeeld van mannelijke kracht, verheven rust en koninklijke waardigheid.

   Since very ancient times it has been the symbol of manly strength, sublime calm and royal dignity.

kruin

crown, top (of a tree)

stam

trunk, stem

zinnebeeld

symbol

kracht

strength

waardigheid

dignity

hout

made of wood (van hout gemaakt)

stevig

strong, solid

verheven

sublime, elevated

Sedert

since

zich

to distinguish oneself (zich onderscheiden)

1. 101
   Nog thans schenkt men een krans van fris eikenloof aan de man, die door burgerdeugd uitblinkt.

   Even now people give a wreath of fresh oak leaves to the man who excels through civic virtue.

2. 102
   Van zijn hout maakt men nuttige gereedschappen en gebruikt het tot de bouw van schepen en huizen.

   From its wood people make useful tools and use it for building ships and houses.

3. 103
   Na honderd en meer jaren is het vaak nog zo vast en sterk alsof het nieuw was.

   After a hundred years and more it is often still as solid and strong as if it were new.

krans

wreath

eikenloof

oak leaves

bouw

construction, building

vast

solid, firm

thans

even now, still today (nog thans)

1. 104
   De meubelmaker verwerkt het daarom tot mooie stoelen, tafels, kasten en schrijftafels.

   The joiner therefore works it into fine chairs, tables, cupboards and writing tables.

2. 105
   Behalve de vruchtbomen is er geen boom zo nuttig als de eik.

   Except for the fruit trees, no tree is as useful as the oak.

3. 106
   De den, de linde, evenals de beuk en de olm, hebben geringere waarde dan hij.

   The pine, the linden, together with the beech and the elm, are of lesser value than it.

4. 107
   De eik evenwel groeit slechts langzaam.

   The oak, however, grows only slowly.

5. 108
   Terwijl de populier binnen weinige jaren zeer hoog wordt, heeft hij eerst na zeer lange tijd zijn volle wasdom bereikt.

   While the poplar grows very tall within a few years, it has reached its full growth only after a very long time.

meubelmaker

joiner, cabinetmaker

waarde

value

nuttig

useful

weinige

a few

daarom

therefore

Behalve

except

geen

no, not a

evenals

together with, just like

evenwel

however

slechts

only

Lesson 15: conversation

1. 109
   Waardoor onderscheidt de eik zich van andere bomen?

   How is the oak distinguished from other trees?

2. 110
   Waarvan is hij sedert overoude tijd het zinnebeeld?

   Of what has it been the symbol since very ancient times?

3. 111
   Wat schenkt men nog thans aan de man, die door burgerdeugd uitblinkt?

   What does one still give today to the man who excels through civic virtue?

4. 112
   Wat maakt men van zijn hout?

   What do people make from its wood?

5. 113
   De eik onderscheidt zich door zijn stevig, hard hout, zijn brede kruin en zijn knoestige stam.

   The oak is distinguished by its solid, hard wood, its broad crown and its gnarled trunk.

6. 114
   Hij is sedert overoude tijd het zinnebeeld van mannelijke kracht, verheven rust en koninklijke waardigheid.

   It has been the symbol of manly strength, sublime calm and royal dignity since very ancient times.

7. 115
   Men schenkt hem een krans van fris eikenloof.

   One gives him a wreath of fresh oak leaves.

8. 116
   Men maakt er nuttige gereedschappen van en gebruikt het tot de bouw van schepen en huizen.

   People make useful tools from it and use it for building ships and houses.

1. 117
   Blijft het eikenhout lang vast en sterk?

   Does oak wood stay solid and strong for a long time?

2. 118
   Waartoe verwerkt de meubelmaker dit hout?

   What does the joiner work this wood into?

3. 119
   Welke bomen zijn even nuttig als de eik?

   Which trees are just as useful as the oak?

4. 120
   Welke bomen hebben geringere waarde?

   Which trees are of lesser value?

5. 121
   Ja, na honderd jaar en meer is het vaak nog zo vast en sterk alsof het nieuw was.

   Yes, after a hundred years and more it is often still as solid and strong as if it were new.

6. 122
   De meubelmaker verwerkt het tot mooie stoelen, tafels, kasten en schrijftafels.

   The joiner works it into fine chairs, tables, cupboards and writing tables.

7. 123
   Behalve de vruchtbomen is er geen boom zo nuttig als de eik.

   Except for the fruit trees, no tree is as useful as the oak.

8. 124
   De den, de linde, evenals de beuk en de olm, hebben geringere waarde dan de eik.

   The pine, the linden, together with the beech and the elm, are of lesser value than the oak.

1. 125
   Hoe groeit de eik?

   How does the oak grow?

2. 126
   Wanneer heeft hij zijn volle wasdom bereikt?

   When has it reached its full growth?

3. 127
   Groeit de populier ook langzaam?

   Does the poplar also grow slowly?

4. 128
   De eik groeit slechts langzaam.

   The oak grows only slowly.

5. 129
   Hij heeft eerst na zeer lange tijd zijn volle wasdom bereikt.

   It has reached its full growth only after a very long time.

6. 130
   Nee, de populier wordt binnen weinige jaren zeer hoog.

   No, the poplar grows very tall within a few years.

Lesson 15: exercise 30

1. 131

   ik word gestraft

   I am punished

Lesson 15: exercise 31

1. 132

   ik schaam mij

   I am ashamed

2. 133

   ik was mij

   I (pluperfect of to wash oneself)

Lesson 16: Cardinal numbers (and 1 more)

1. 134
   Ik heb vijfenzeventig euro.

   I have seventy-five euros.

2. 135
   Er wonen tweeduizend mensen in het dorp.

   Two thousand people live in the village.

3. 136
   Honderdduizend mensen zagen de wedstrijd.

   A hundred thousand people watched the match.

4. 137
   Ik heb geen tijd.

   I have no time.

Cardinal numbers

The cardinal numbers are: 1 een, 2 twee, 3 drie, 4 vier, 5 vijf, 6 zes, 7 zeven, 8 acht, 9 negen, 10 tien, 11 elf, 12 twaalf, 13 dertien, 14 veertien, 15 vijftien, 16 zestien, 17 zeventien, 18 achttien, 19 negentien, 20 twintig, 21 eenentwintig, 22 tweeëntwintig, and so on to 29 negenentwintig, 30 dertig, 40 veertig, 50 vijftig, 60 zestig, 70 zeventig, 80 tachtig, 90 negentig, 100 honderd, 101 honderdeen, up to 1000 duizend, 1001 duizendeen, 1100 elfhonderd, 1200 twaalfhonderd, 2000 tweeduizend, and on to 100,000 honderdduizend, 1,000,000 een miljoen, 10,000,000 tien miljoen. Every compound number from twenty-one up is written as a single word.

Declension of een, geen and beide

Een and the negation geen are not declined: een boek a book, geen tijd no time. Beide (both) is not declined either, but it keeps two forms according to how it is used: beide before a noun (beide boeken, both books) and beiden used on its own for people (beiden zagen het, both of them saw it).

Older written Dutch, and Multatuli, show the full case paradigm behind this: eens, eenen, eener as genitive and dative endings on een and geen, and der beide, den beiden on beide.

Miljoen and the plural of honderd, duizend

Miljoen, biljoen, triljoen and miljard are neuter nouns: plural miljoenen, and so on. The plural of the nouns honderd and duizend is formed regularly with -en: honderden, duizenden.

Cardinal numbers are indeclinable; telling the time

The cardinal numbers do not take endings, except: when used substantively, twee vieren two fours, vier negens four nines; and in expressions of time, when the word uren is left out: Hoe laat is het? What time is it? Het is zes uur it is six o'clock, het is half zes it is half past five, het is kwart (kwartier) voor zessen it is a quarter to six, het is kwart (kwartier) over zessen it is a quarter past six, het is vijf voor zessen it is five minutes to six, het is tien voor zessen it is ten minutes to six, het is bijna zessen it is nearly six o'clock, het is over zessen it is past six o'clock, ik ga om zes uur uit I go out at six o'clock.

Writing large numbers; the number 1120

The number 1120 may be read and written elfhonderdtwintig or duizendhonderdtwintig; as a date it is pronounced (in the year) elfhonderdtwintig. Note. A cardinal number is written solid with the number before it, however large: tweehonderd, driehonderd, vierhonderd, and in the same way tweeduizend, drieduizend, vierduizend.

Older written Dutch, and Multatuli, keep duizend as a separate word after a numeral (twee duizend, drie duizend).

Ordinal numbers

Ordinal numbers are formed from the cardinals by adding -de from 2 to 19, and -ste from 20 upwards. Irregular are eerste and achtste; instead of driede, the word derde is used. The 1st de eerste, the 2nd de tweede, the 3rd de derde, the 4th de vierde, the 5th de vijfde, the 6th de zesde, the 7th de zevende, the 8th de achtste, the 9th de negende, the 10th de tiende, the 11th de elfde, the 12th de twaalfde, the 13th de dertiende, and so on to the 19th de negentiende, the 20th de twintigste, the 21st de eenentwintigste, the 30th de dertigste, the 40th de veertigste, the 50th de vijftigste, the 60th de zestigste, the 70th de zeventigste, the 80th de tachtigste, the 90th de negentigste, the 100th de honderdste, the 500th de vijfhonderdste, the 1000th de duizendste, the 1,000,000th de miljoenste. They take the same endings as adjectives.

The former and the latter, when they refer to two people or things, are translated into Dutch by de eerste and de laatste.

The date

The date is expressed as follows: De hoeveelste is het vandaag? What day of the month is it today? Het is de tweeëntwintigste april It is the 22nd of April.

Older written Dutch, and Multatuli, also show the declined alternative: den hoeveelste hebben wij vandaag, wij hebben den tweeëntwintigsten april, built on the case endings of the definite article.

Distinctives with ten

Distinctives are formed from the ordinals with the word ten: ten eerste firstly, ten tweede secondly, ten derde thirdly, ten tiende tenthly, ten twintigste twentiethly, and so on.

Multiplicatives

Multiplicatives are formed by adding the syllable -voud to the cardinal numbers: eenvoud or enkelvoud (the more usual word) simple, tweevoud twofold, drievoud threefold, honderdvoud hundredfold; they are used only as nouns. An adjective or adverb is formed from them by adding -ig: eenvoudig or enkelvoudig, tweevoudig or dubbel, drievoudig, honderdvoudig.

Variative numerals

Variative numbers meaning of ... kinds are formed mainly with -erlei, added directly to the cardinal: enerlei of one kind, tweeërlei of two kinds, drieërlei, vijfderlei, dertigerlei, and so on; allerlei and allerhande, both meaning all kinds of, are the two words most commonly used this way.

Older written Dutch, and Multatuli, also built these with -erhande or -derhande after er or der: eenerhande, tweeërhande, vierderhande, honderderhande; only allerhande survives from that pattern in everyday modern Dutch.

Numbers of repetition

Numbers of repetition are adverbs formed by adding maal or keer to the cardinal numbers: eenmaal or eens once, tweemaal or twee keer twice, driemaal or drie keer three times, and so on. Keer is the form used in speech; maal is more common in writing.

Older written Dutch, and Multatuli, also used werf (driewerf, three times) and the suffix -reis (eenreis once, shortened to ereis).

Fractional numbers

Except for half, fractions have the same form as the ordinal numbers: 1/2 een half, 1/3 een derde, 1/4 een vierde or een kwart, 1/5 een vijfde, 0.1 een tiende, 0.01 een honderdste, 0.001 een duizendste, 0.000001 een miljoenste. If half is used as an adjective it goes after the article: een half uur half an hour, het halve jaar half the year, een halve dag half a day.

Anderhalf (one and a half) is the one indeclinable dimidiative numeral in ordinary use; for the others, modern Dutch simply says twee en een half two and a half, drie en een half three and a half, and so on. Older written Dutch, and Multatuli, also built derdehalf (two and a half), vierdehalf (three and a half), vijfdehalf (four and a half) on the same pattern as anderhalf; these are archaic.

Indefinite numbers

These are: weinige a few, enkele, ettelijke, enige, sommige some, verscheidene several, vele many, alle all, menig many a, de meeste most, de minste the least. Enig is also used as an adjective before a collective or abstract noun: enig geld some money, enig geduld some patience. Menig is used only in the singular: menig man, menige vrouw, menig kind; before a masculine name of a person it takes no ending at all: menig generaal.

Indefinite numbers used on their own, for people

Sommige, verscheidene and alle are used without the article; vele, weinige, enkele, enige and beide may be used with or without the article. Before a noun they take the same -e ending as an adjective: sommige, alle, vele, enige mensen.

Used on their own, without a following noun, and only for people, these words take an -en ending instead: sommigen, allen, velen, enigen, weinigen. Ik heb weinig mensen gezien I have seen few people. Binnen enkele minuten was hij klaar he was ready within a few minutes.

Older written Dutch, and Multatuli, built a genitive on this -en form with -er: sommiger, weiniger, where van sommigen, van weinigen is the form in use.

Verbs of this lesson, with their principal parts

zenden    to send        ik zend, ik zond, ik heb gezonden
verjagen  to drive away  ik verjaag, ik verjoeg, ik heb verjaagd

1. 138
   Beide boeken liggen op tafel.

   Both books are on the table.

2. 139
   Beiden zagen het ongeluk gebeuren.

   Both of them saw the accident happen.

Lesson 16: Miljoen and the plural of honderd, duizend (and 2 more)

1. 140
   Twee miljoen mensen wonen in de stad.

   Two million people live in the city.

2. 141
   Er waren honderden bezoekers.

   There were hundreds of visitors.

3. 142
   Het is kwart over zessen.

   It is a quarter past six.

1. 143
   Ik ga om zes uur uit.

   I go out at six o'clock.

2. 144
   Vier negens staan op het bord.

   Four nines are on the board.

3. 145
   Vierduizend mensen wonen hier.

   Four thousand people live here.

4. 146
   Hij werd geboren in elfhonderdtwintig.

   He was born in eleven hundred and twenty.

Lesson 16: Ordinal numbers (and 2 more)

1. 147
   Zij is de derde in de rij.

   She is the third in line.

2. 148
   Dit is de twintigste editie.

   This is the twentieth edition.

3. 149
   Hij won de eenentwintigste etappe.

   He won the twenty-first stage.

1. 150
   De hoeveelste is het vandaag?

   What day of the month is it today?

2. 151
   Het is de tweeëntwintigste april.

   It is the twenty-second of April.

3. 152
   Ten eerste ben ik het niet eens.

   Firstly, I do not agree.

4. 153
   Ten tweede heb ik geen tijd.

   Secondly, I have no time.

Lesson 16: Multiplicatives (and 2 more)

1. 154
   Dit is een tweevoudig probleem.

   This is a twofold problem.

2. 155
   Hij betaalde het drievoudige bedrag.

   He paid triple the amount.

3. 156
   Er zijn allerlei redenen voor.

   There are all sorts of reasons for it.

1. 157
   Zij spreken tweeërlei talen.

   They speak two kinds of languages.

2. 158
   Ik heb het driemaal gezegd.

   I have said it three times.

3. 159
   Bel me nog een keer.

   Call me one more time.

Lesson 16: Fractional numbers (and 2 more)

1. 160
   Een kwart van de appels is rot.

   A quarter of the apples is rotten.

2. 161
   Hij bleef anderhalf uur.

   He stayed an hour and a half.

3. 162
   Sommige mensen houden niet van reizen.

   Some people do not like travelling.

1. 163
   Ik heb enig geld gespaard.

   I have saved some money.

2. 164
   Sommigen zeggen dat het waar is.

   Some people say it is true.

3. 165
   Velen kwamen naar het feest.

   Many people came to the party.

Genève

1. 166
   Genève

   Geneva

2. 167
   Genève was de geboorte- of woonplaats van een aantal mannen, wier namen algemeen bekend zijn.

   Geneva was the birthplace or home of a number of men whose names are widely known.

3. 168
   Hier oefende Calvijn in zijn tijd een grote invloed uit; hier woonden en werkten, om maar enigen te noemen, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle, mevrouw de Staël.

   Here Calvin exerted great influence in his day; here lived and worked, to name only a few, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle and Madame de Staël.

Genève

Geneva

woonplaats

dwelling place

aantal

number

mevrouw

madam, Mrs.

namen

whose names (wier namen)

algemeen

generally, widely

bekend

known

enigen

some, a few (people)

tijd

a long time (lange tijd)

noemen

to call, to name

1. 169
   Bijna geen straat die niet een huis bevat, waarvan de bewoner naam in de wereld gemaakt heeft.

   There is hardly a street that does not contain a house whose occupant made a name for himself in the world.

2. 170
   Nog tegenwoordig is de stad op het gebied van de fijne industrie vermaard en houdt daarin meer dan vierduizend personen bezig.

   Even today the city is famous for its fine industry, and it keeps more than four thousand people busy in it.

3. 171
   Jaarlijks worden er minstens honderdduizend uurwerken gemaakt en naar het buitenland verzonden.

   Every year at least a hundred thousand watches are made and sent abroad.

naam

name

bewoner

inhabitant

wereld

world

industrie

the domain of industry (het gebied van de industrie)

buitenland

foreign country; abroad

bewoner

the inhabitant of which (waarvan de bewoner)

vermaard

celebrated, famed

vierduizend

four thousand

honderdduizend

a hundred thousand

tegenwoordig

nowadays, at present

Jaarlijks

annually

Jaarlijks

annual

Bijna

nearly; hardly any

minstens

at least

naam

to make a name for oneself (naam maken)

1. 172
   Een van de fraaiste plekjes te Genève is het eiland van Rousseau, dat met zijn bronzen standbeeld prijkt.

   One of the finest spots in Geneva is Rousseau's Island, which is adorned with his bronze statue.

2. 173
   Op 28 juni 1836 vierde de stad, die hem eenmaal uitgeworpen had, met veel plechtigheid het eeuwfeest van de geboorte van de wijsgeer.

   On the twenty-eighth of June 1836 the city, which had once cast him out, celebrated the birth centenary of the philosopher with great ceremony.

3. 174
   Ook Voltaire bewoonde lange tijd de buitenplaats les Délices in de nabijheid van Genève, doch werd evenzeer door de onverdraagzaamheid vandaar verjaagd en begaf zich naar Lausanne, totdat hij eindelijk het armzalige Ferney met zijn acht hutten met rieten daken, wederom in de nabijheid van Genève, kocht.

   Voltaire, too, lived for a long time at the country house les Délices near Geneva, but was likewise driven from there by intolerance and went to Lausanne, until at last he bought the wretched Ferney, with its eight thatched-roof cottages, again near Geneva.

plechtigheid

ceremony

eeuwfeest

centenary, jubilee

wijsgeer

philosopher

buitenplaats

country house, country seat

nabijheid

neighbourhood, vicinity

eiland

island

bronzen

bronze

eenmaal

once

veel

much, many

doch

but, however

evenzeer

likewise, equally

vandaar

from there

totdat

until

eindelijk

at last, finally

wederom

again

Lesson 16: conversation

1. 175
   Waardoor is Genève in de geschiedenis (history) bekend?

   What is Geneva known for in history?

2. 176
   Wie hebben er zoal gewoond en gewerkt?

   Who, for instance, lived and worked there?

3. 177
   Genève is bekend omdat er beroemde mannen als Calvijn, Rousseau en Voltaire gewoond en gewerkt hebben.

   Geneva is known because famous men such as Calvin, Rousseau and Voltaire lived and worked there.

4. 178
   Calvijn, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle en mevrouw de Staël hebben er gewoond en gewerkt.

   Calvin, Beza, Rousseau, de Saussure, de Candolle and Madame de Staël lived and worked there.

1. 179
   Waaraan herinnert ons bijna elke straat?

   What does almost every street remind us of?

2. 180
   Op welk gebied is de stad tegenwoordig nog vermaard?

   In what field is the city still famous today?

3. 181
   Waarmee houdt zij meer dan vierduizend personen bezig?

   With what does it keep more than four thousand people busy?

4. 182
   Hoeveel uurwerken worden er jaarlijks gemaakt?

   How many watches are made annually?

5. 183
   Bijna elke straat herinnert ons aan een bewoner die naam in de wereld gemaakt heeft.

   Almost every street reminds us of an inhabitant who made a name for himself in the world.

6. 184
   Zij is vermaard op het gebied van de fijne industrie.

   It is famous for its fine industry.

7. 185
   Zij houdt hen bezig met het maken van uurwerken.

   It keeps them busy making watches.

8. 186
   Er worden jaarlijks minstens honderdduizend uurwerken gemaakt.

   At least a hundred thousand watches are made every year.

1. 187
   Waarheen worden deze verzonden?

   Where are these sent?

2. 188
   Noem een van de fraaiste plekjes van Genève?

   Name one of the finest spots in Geneva.

3. 189
   Wat vierde de stad op 28 juni 1836?

   What did the city celebrate on the 28th of June 1836?

4. 190
   Waar woonde Voltaire lange tijd?

   Where did Voltaire live for a long time?

5. 191
   Zij worden naar het buitenland verzonden.

   They are sent abroad.

6. 192
   Het eiland van Rousseau is een van de fraaiste plekjes van Genève.

   Rousseau's Island is one of the finest spots in Geneva.

7. 193
   Zij vierde met veel plechtigheid het eeuwfeest van de geboorte van Rousseau.

   It celebrated the birth centenary of Rousseau with great ceremony.

8. 194
   Hij woonde lange tijd op de buitenplaats les Délices bij Genève.

   He lived for a long time at the country house les Délices near Geneva.

1. 195
   Waarheen begaf hij zich?

   Where did he go?

2. 196
   Hoe lang bleef hij daar?

   How long did he stay there?

3. 197
   Hij begaf zich naar Lausanne.

   He went to Lausanne.

4. 198
   De tekst zegt niet hoe lang hij in Lausanne bleef; ten slotte kocht hij Ferney bij Genève.

   The text does not say how long he stayed in Lausanne; he finally bought Ferney near Geneva.

Lesson 16: exercise 32

1. 199
   Eenendertig appels.

   Thirty-one apples.

2. 200
   Enige afgoden.

   Some idols.

3. 201
   Vele burgerlui.

   Many commoners.

4. 202
   Drieënvijftig boeken.

   Fifty-three books.

5. 203
   Alle bladen.

   All leaves.

6. 204
   Honderd broden.

   A hundred loaves.

7. 205
   De eerste bomen.

   The first trees.

1. 206
   De tiende brik.

   The tenth brig (brik).

2. 207
   Menig koninkrijk.

   Many a kingdom.

3. 208
   Ettelijke duiven.

   A few pigeons.

4. 209
   De achttiende december.

   The eighteenth of December.

1. 210
   Drie driemasters.

   Three three-masters.

2. 211
   De meeste eiken.

   Most oaks.

3. 212
   Menig generaal.

   Many a general.

1. 213
   Tweeërlei trompetten.

   Two kinds of trumpets.

2. 214
   Allerlei gezangen.

   All sorts of songs.

3. 215
   Vele hoofden.

   Many heads.

4. 216
   Enige huizen.

   A few houses.

5. 217
   Half zeven.

   Half past six.

6. 218
   De twintigste juni.

   The twentieth of June.

7. 219
   Het is kwart over één.

   It is a quarter past one.

1. 220
   Beiden zagen het.

   Both saw it.

2. 221
   Geen koningen.

   No kings.

3. 222
   Het is over drieën.

   It is past three o'clock.

4. 223
   De achtste koopman.

   The eighth merchant.

5. 224
   Vierderlei lelies.

   Four sorts of lilies.

6. 225
   Allerlei lieden.

   All kinds of men.

1. 226
   De negende maand.

   The ninth month.

2. 227
   De eerste maaltijd.

   The first dinner.

3. 228
   Enig geld.

   Some money.

4. 229
   De eenentwintigste mei achttienhonderdzesendertig.

   The twenty-first of May, eighteen hundred and thirty-six.

5. 230
   Honderdduizend uurwerken.

   A hundred thousand watches.

6. 231
   Vierhonderd straten.

   Four hundred streets.

7. 232
   Vierduizend personen.

   Four thousand persons.

1. 233
   Een half.

   A half.

2. 234
   De helft.

   The half.

3. 235
   Een half pond.

   Half a pound.

4. 236
   Een tiende deel.

   A tenth part.

5. 237
   Drie negens.

   Three nines.

6. 238
   Vier achten.

   Four eighths.

7. 239
   Een tienmiljoenste.

   A ten millionth.

1. 240
   Meerdere ministers.

   Several ministers.

2. 241
   Beide jongens.

   Both boys.

3. 242
   Een drievoudig ongeluk.

   A threefold misfortune.

4. 243
   Negentig patiënten.

   Ninety patients.

5. 244
   Een tweevoudig raadsel.

   A twofold puzzle.

6. 245
   Zijn verjaardag valt op de zesde augustus.

   His birthday is on the sixth of August.

1. 246
   De elfde rekening.

   The eleventh bill.

2. 247
   Het is al over twaalven.

   It is already past twelve o'clock.

3. 248
   Een andere keer.

   Another time.

4. 249
   Twee en een halve guinje.

   Two guineas and a half.

5. 250
   Anderhalve gulden.

   One guilder and a half.

6. 251
   Tachtig boeken.

   Eighty books.

7. 252
   De derde hond.

   The third dog.