Lessons 11 to 13

Lesson 11: Nouns with two plurals

1. 1
   de benen en de beenderen

   the legs and the bones

   dethe

   benenleg

   enand

   dethe

   beenderenbones
2. 2
   de bladen van het boek

   the leaves of the book

3. 3
   de bladeren van de boom

   the leaves of the tree

4. 4
   de kleden en de kleren

   the rugs and the clothes

5. 5
   onze vaderen

   our forefathers

6. 6
   de tafelen der wet

   the tables of the law

Nouns with two plurals

Several nouns have two plurals with a difference in meaning: benen legs, beenderen bones; bladen leaves of a book, sheets, newspapers, bladeren leaves of a tree; kleden cloths, rugs, kleren clothes; letters letters, letteren letters, literature; tafels tables, tafelen (der wet) the tables of the law; vaders fathers, vaderen forefathers; waters waters, wateren bodies of water; wortels roots, wortelen carrots (wortels serves for both). In some pairs the -en form is the solemn or biblical one: broeders brothers, broederen brethren; dochters daughters, dochteren (in the Bible) descendants; hemels testers, canopies, hemelen heavens; heidenen heathens. In others the two forms have fallen together: knechts and knechten both mean servants, zoons and zonen both mean sons, zonen being the more formal. Older texts, and Multatuli, kept knechten for slaves or lansquenets, zonen for descendants, and heidens for gipsies.

The plural of diminutives

The diminutives (ending in -je, -pje or -tje) take -s in the plural: het huisje, de huisjes; het boompje little tree, de boompjes. A few neuter nouns take -er- before the diminutive ending: het eitje, de eitjes or eiertjes; het blaadje, de blaadjes or bladertjes; het hoentje, de hoentjes or hoendertjes; het lammetje, de lammetjes or lammertjes; het radje, de radjes or radertjes. The plural of kindje is kindjes or kindertjes. Cf.: kleedjes = small cloths, rugs, and kleertjes = children's clothes.

Plurals with a change of vowel, and man

Some nouns change their vowel in the plural: lid member, leden; gelid rank, gelederen; ooglid eyelid, oogleden; schip ship, schepen; smid smith, smeden; stad town, steden; vloo flea, vlooien; koe cow, koeien; kleinood gem, kleinoden or kleinodiën; sieraad ornament, sieraden.
All nouns ending in -heid change -heid into -heden: de gelegenheid the opportunity, de gelegenheden; de goedheid kindness, de goedheden.
The word man has in the plural: a) mannen; b) man, if preceded by a numeral: honderd man a hundred men; c) lieden or lui in compounds denoting an office or profession: de staatsman statesman, de staatslieden; de timmerman carpenter, de timmerlieden or timmerlui; de koopman merchant, de kooplieden or kooplui.
The following words, having a short vowel in the singular, change this into a long vowel in the plural, without doubling the final consonant: with [a]: het bad bath, de baden; het blad leaf, de bladen; de dag day, de dagen; het dak roof, de daken; het dal dale, de dalen; het gat hole, de gaten; het glas glass, de glazen; het pad path, de paden; het rad wheel, de raderen or raden; de slag blow, de slagen; het vat cask, de vaten; with [ɛ]: het bevel order, de bevelen; het spel game, de spelen; with [ɔ]: het hol cavern, de holen; het lot lot, de loten; de god god, de goden; de afgod idol, de afgoden; het slot lock, de sloten.

Nouns used in the plural only

As in English some words are used in the plural only: geliefden lovers, goederen goods, hersenen (hersens) brains, ingewanden entrails, inkomsten revenue, kosten expenses, levensmiddelen victuals, mazelen measles, onkosten charges, ouders parents, pokken smallpox, voorouders ancestors, etc. Also the geographical names: de Antillen, de Apennijnen, de Ardennen, de Balearen, de Cycladen, de Karpaten, de Pyreneeën, etc. Note. The following English plural forms have a singular form in Dutch: arms wapens (one weapon: wapen), ashes koude (cold) as, compasses passer, embers gloeiende (glowing) as, billiards biljart, contents inhoud (m.), dregs bezinksel, droesem, nutcrackers notenkraker, oats haver, pincers nijptang, riches rijkdom, scissors schaar, snuffers kaarsensnuiter, spectacles bril, stairs trap, thanks dank, tidings tijding, bericht, tongs tang, trousers broek, wages loon. Older texts, and Multatuli, have gelieven for lovers and lieden for people, where a writer today has geliefden and mensen or lui.

Nouns used in the singular only

In the singular only are used: a) the names of materials: melk milk, azijn vinegar, vlees meat; b) the abstract nouns: gehoorzaamheid obedience, verdriet sorrow; c) nouns denoting number, weight, measure or value after a numeral: twee riem papier two reams of paper, acht gros pennen eight gross of pens, drie vat bier three barrels of beer, tien pond suiker ten pounds of sugar, vier meter laken four metres of cloth, vijf paar kousen five pairs of stockings, twintig euro twenty euros, vijf cent five cents. The same rule that separates pence from pennies holds for the Dutch cent and centen: zestig cent = sixty cents as a sum, zestig centen = 60 one-cent pieces; tien pond suiker = 10 pounds of sugar, tien ponden = 10 separate one-pound parcels; twintig euro = 20 euros, twintig euro's = 20 one-euro coins. Note 1. The following English singular forms are used in Dutch in the plural: business zaken, furniture meubels, information inlichtingen, progress vorderingen, property bezittingen, smallpox pokken, strength krachten (when strength means one's powers). Note 2. The names of sciences ending in -ics have no plural form in Dutch: mathematics wiskunde, mechanics mechanica, physics natuurkunde, etc. Older texts, and Multatuli, count in gulden and stuiver (twintig gulden, vijf stuiver) and measure cloth by the el, and the rule for them is the same.

The plural of abstract nouns

Abstract nouns have no plural as a rule; some of them take as their plurals the plurals of words allied in meaning: aanbod offer, aanbiedingen; bedrog deception, bedriegerijen; eer honour, eerbewijzen; gedrag behaviour, gedragingen; genot enjoyment, genietingen; kennis knowledge, kundigheden (kennissen = acquaintances); leer doctrine, leringen, leerstukken, leerstellingen; raad counsel, raadgevingen; roof plunder, roverijen; troost consolation, vertroostingen; twijfel hesitation, twijfels, twijfelingen; wanorde disorder, wanordelijkheden; zegen blessing, zegeningen. Doel aim has the plural doelen beside doeleinden, and oordeel judgment has oordelen beside beoordelingen.

Proper nouns and foreign words

As regards proper nouns and foreign words the following should be noticed:

The possessive is formed by adding -s to the name; a name ending in s, x or z takes an apostrophe only. If the final letter is a vowel, 's is added, except when the vowel is ie, ee or an unaccented e, or the name ends in é. Examples: Willems vader, Nederlands dichters, Floris' zoon; Beatrix' moeder, Maria's boek, Cicero's werken, Maries armbanden, Karolines boek, Renés fiets.

The plural of proper names is formed by means of -s, except those ending in s or st, which take -en: de Willems, de Maartens, de De Witts, de Cornelissen, de De Vriezen. Names of nations take -en, those ending in -er take -s, those ending in -aar take -s or -en: Belg Belgian, Belgen; Deen Dane, Denen; Noor Norwegian, Noren; Portugees Portuguese, Portugezen; Rus Russian, Russen; Zweed Swede, Zweden; Amsterdammer, Amsterdammers people of Amsterdam; Rotterdammer, Rotterdammers people of Rotterdam; Londenaar, Londenaars or Londenaren people of London; Gouwenaar, Gouwenaars or Gouwenaren people of Gouda. Compound words with man take -en (the n of man is doubled), or, if the first part is an adjective, the word man is dropped and -en added to the adjective: Noorman Norman, Noormannen; een Engelsman, Fransman an Englishman, a Frenchman; tien Engelsen, Fransen; de Engelsen, de Fransen. A man from Gelderland is a Gelderlander, plural Gelderlanders.

Most foreign words take -s in the plural: de dame lady, de dames; de korporaal corporal, de korporaals; de sergeant, de sergeants or sergeanten; de kapitein captain, de kapiteins; de officier, de officieren; de professor, de professoren or professors. Inanimate things in -ier, -eur, -oor take -en: het vizier vizier, de vizieren; het humeur temper, de humeuren; het kwispedoor spittoon, de kwispedoren.

Proper nouns and foreign words ending in a single vowel a, i, o, u or y take 's in the plural: de collega's colleagues, de sofa's, de motto's, de menu's, de baby's. Those ending in an accented é, in -eau or in a vowel written double take a plain -s: de canapés, de bureaus, de cafés, de zees. Those in ie or in unaccented e take -s: Maries, bougies, tralies, Adelines, Lines, horloges watches, diligences stage-coaches. Latin words ending in -ius and -ium generally drop -us or -um before the plural ending: de genius, de geniën; het gymnasium, de gymnasia or gymnasiums. Older texts, and Multatuli, write bureau's, canapé's and gymnasiën, and the old spellings Engelschman and Franschman.

Verbs of this lesson, with their principal parts

vinden     to find        ik vind, ik vond, ik heb gevonden
spreken    to speak       ik spreek, ik sprak, ik heb gesproken
begrijpen  to understand  ik begrijp, ik begreep, ik heb begrepen
winnen     to win         ik win, ik won, ik heb gewonnen

Lesson 11: The plural of diminutives

1. 7
   het huisje, de huisjes

   the little house, the little houses

2. 8
   het eitje, de eitjes

   the little egg, the little eggs

3. 9
   het kindje, de kindertjes

   the little child, the little children

4. 10
   de kleertjes van het kind

   the child's clothes

Lesson 11: Plurals with a change of vowel, and man

1. 11
   het schip, de schepen

   the ship, the ships

2. 12
   de stad, de steden

   the town, the towns

3. 13
   de koe, de koeien

   the cow, the cows

4. 14
   de gelegenheid, de gelegenheden

   the opportunity, the opportunities

5. 15
   honderd man

   a hundred men

1. 16
   de timmerman, de timmerlieden

   the carpenter, the carpenters

2. 17
   de dag, de dagen

   the day, the days

3. 18
   het slot, de sloten

   the lock, the locks

Lesson 11: Nouns used in the plural only

1. 19
   de ouders en de voorouders

   the parents and the ancestors

2. 20
   Hij heeft de mazelen.

   He has the measles.

3. 21
   de kosten en de inkomsten

   the expenses and the revenue

4. 22
   Ik zoek mijn bril.

   I am looking for my spectacles.

5. 23
   Mijn broek is nat.

   My trousers are wet.

6. 24
   de Pyreneeën

   the Pyrenees

Lesson 11: Nouns used in the singular only

1. 25
   tien pond suiker

   ten pounds of sugar

2. 26
   twee vat bier

   two barrels of beer

3. 27
   vijf paar kousen

   five pairs of stockings

1. 28
   twintig euro

   twenty euros

2. 29
   twintig euro's

   twenty one-euro coins

3. 30
   zestig cent

   sixty cents

Lesson 11: The plural of abstract nouns

1. 31
   de zegen, de zegeningen

   the blessing, the blessings

2. 32
   de raad, de raadgevingen

   the counsel, the pieces of advice

3. 33
   het doel, de doelen

   the aim, the aims

4. 34
   mijn kennissen

   my acquaintances

Lesson 11: Proper nouns and foreign words

1. 35
   Willems vader

   William's father

2. 36
   Floris' zoon

   Floris's son

3. 37
   Maria's boek

   Maria's book

4. 38
   Maries armbanden

   Marie's bracelets

5. 39
   de Belgen en de Denen

   the Belgians and the Danes

1. 40
   een Engelsman, twee Engelsen

   an Englishman, two Englishmen

2. 41
   de collega's

   the colleagues

3. 42
   de bureaus

   the desks

4. 43
   de horloges

   the watches

De twist

1. 44
   De twist

   The quarrel

2. 45
   Twee kleine jongens hadden een noot gevonden en raakten daarover hevig aan het twisten.

   Two small boys had found a nut and fell into a fierce quarrel about it.

3. 46
   “Die is voor mij,” zei een van hen, “want ik heb hem het eerst gezien.”

   “It is for me,” said one of them, “for I saw it first.”

twist

quarrel

noot

a nut

Twee

two

hevig

fierce, fiercely

hen

one of them (een van hen)

eerst

first (of all)

jongens

the two boys, both boys (de beide jongens)

daarover

about it

twisten

to quarrel

van

to recover from (bekomen van)

1. 47
   “Nee, hij is van mij,” zei de ander, “ik heb hem het eerst opgeraapt.”

   “No, it belongs to me,” said the other, “I picked it up first.”

2. 48
   Zij raakten handgemeen, toen een derde jongen, die getuige was van de twist, tegen hen zei: “Kom, ik zal jullie twist beslechten.”

   They came to blows, when a third boy, who was a witness of the quarrel, said to them: “Come, I will settle your quarrel.”

3. 49
   Hij plaatste zich tussen de beide jongens, kraakte de noot en zei: “Een van de doppen is voor degene die de noot het eerst gezien heeft, de andere is voor degene die hem het eerst heeft opgeraapt.

   He placed himself between the two boys, cracked the nut and said: “One of the shells belongs to the one who saw the nut first, the other is for the one who picked it up first.

jongen

boy

derde

third

Nee

no

tussen

between

handgemeen

to come to blows (handgemeen raken)

beslechten

to settle

1. 50
   Wat de pit aangaat, die houd ik voor het vellen van het vonnis.”

   As for the kernel, I keep that for pronouncing the sentence.”

2. 51
   De beide kleine jongens waren nog niet van hun verbazing bekomen, toen de rechter, in zijn hoge wijsheid, de noot al had opgegeten.

   The two small boys had not yet recovered from their astonishment when the judge, in his high wisdom, had already eaten the nut.

3. 52
   Zij begrepen nu dat men niets wint met twisten.

   They now understood that one gains nothing by quarrelling.

pit

kernel

vellen

to pronounce sentence (een vonnis vellen)

verbazing

astonishment

rechter

judge

wijsheid

wisdom

al

already

aangaat

as for, concerning (wat ... aangaat)

Lesson 11: conversation

1. 53
   Wat deden de jongens nadat zij een noot gevonden hadden? Zij . . .

   What did the boys do after they had found a nut? They . . .

2. 54
   Waarom wilde de eerste de noot voor zich houden?

   Why did the first want to keep the nut for himself?

3. 55
   Wat meende de ander?

   What did the other think?

4. 56
   Hoe eindigde de twist?

   How did the quarrel end?

5. 57
   Zij raakten daarover hevig aan het twisten.

   They fell into a fierce quarrel about it.

6. 58
   Omdat hij de noot het eerst gezien had.

   Because he had seen the nut first.

7. 59
   De ander meende dat de noot van hem was, omdat hij hem het eerst had opgeraapt.

   The other thought that the nut was his, because he had picked it up first.

8. 60
   Zij raakten handgemeen.

   They came to blows.

1. 61
   Wat zei de derde jongen, die getuige was van de twist?

   What did the third boy, who was a witness of the quarrel, say?

2. 62
   Waar plaatste deze zich?

   Where did he place himself?

3. 63
   Wat zei hij toen hij de noot kraakte?

   What did he say when he cracked the nut?

4. 64
   Wat hield hij voor het vellen van het vonnis?

   What did he keep for pronouncing the sentence?

5. 65
   Hij zei: “Kom, ik zal jullie twist beslechten.”

   He said: “Come, I will settle your quarrel.”

6. 66
   Hij plaatste zich tussen de beide jongens.

   He placed himself between the two boys.

7. 67
   Hij zei: “Een van de doppen is voor degene die de noot het eerst gezien heeft, de andere is voor degene die hem het eerst heeft opgeraapt.”

   He said: “One of the shells belongs to the one who saw the nut first, the other is for the one who picked it up first.”

8. 68
   De pit hield hij voor het vellen van het vonnis.

   He kept the kernel for pronouncing the sentence.

1. 69
   Had de rechter de noot spoedig opgegeten? (Ja, nog voordat . . .)

   Had the judge eaten the nut soon? (Yes, even before . . .)

2. 70
   Wat begrepen zij nu?

   What did they now understand?

3. 71
   Ja, nog voordat de beide jongens van hun verbazing bekomen waren, had hij de noot al opgegeten.

   Yes, even before the two boys had recovered from their astonishment, he had already eaten the nut.

4. 72
   Zij begrepen nu dat men niets wint met twisten.

   They now understood that one gains nothing by quarrelling.

Lesson 11: exercise 19

1. 73

   ik raak

   I begin (to get into)

2. 74

   hij raakt

   he begins (to get into)

3. 75

   wij raken

   we begin (to get into)

4. 76

   jij twist

   you quarrel

5. 77

   jullie twisten

   you (plural) quarrel

6. 78

   zij twisten

   they quarrel

7. 79

   ik behoor

   I belong

1. 80

   u behoort

   you belong

2. 81

   zij behoren

   they belong

3. 82

   wij hebben opgeraapt

   we (perfect of to pick up)

4. 83

   ik heb beslecht

   I (perfect of to settle)

5. 84

   wij hebben beslecht

   we (perfect of to settle)

6. 85

   ik heb gekraakt

   I (perfect of to crack)

Lesson 11: exercise 20

1. 86

   de twisten

   the quarrels

2. 87

   de jongens

   the boys

3. 88

   de noten

   the nuts

4. 89

   de doppen

   the shells

5. 90

   de pitten

   the kernels

6. 91

   de vonnissen

   the sentences

7. 92

   de rechters

   the judges

1. 93

   de leden

   the members

2. 94

   de gelederen

   the ranks

3. 95

   de eitjes

   the little eggs

4. 96

   de blaadjes

   the little leaves

5. 97

   de oogleden

   the eyelids

6. 98

   de schepen

   the ships

7. 99

   de hoentjes

   the little hens

1. 100

   de lammetjes

   the little lambs

2. 101

   de smeden

   the smiths

3. 102

   de diertjes

   the little animals

4. 103

   de steden

   the towns

5. 104

   de vlooien

   the fleas

6. 105

   de sieraden

   the ornaments

7. 106

   de koeien

   the cows

1. 107

   de wijsheden

   the wisdoms

2. 108

   de goedheden

   the kindnesses

3. 109

   de timmerlieden

   the carpenters

4. 110

   de landlieden

   the farmers

5. 111

   de gelegenheden

   the opportunities

6. 112

   de staatslieden

   the statesmen

7. 113

   de kooplieden

   the merchants

1. 114

   de heldendaden

   the heroic deeds

2. 115

   de collega's

   the colleagues

3. 116

   de bougies

   the candles

4. 117

   de geniën

   the genii

5. 118

   de horloges

   the watches

6. 119

   de canapés

   the sofas

7. 120

   de gymnasia

   the grammar schools

1. 121

   de bureaus

   the desks, the offices

2. 122

   de sofa's

   the sofas

3. 123

   de tralies

   the bars

4. 124

   de werken

   the works

5. 125

   de dichters

   the poets

Lesson 11: exercise 21

1. 126

   het doel

   aim

2. 127

   het bad

   bath

3. 128

   het gedrag

   behaviour

4. 129

   de zegen

   blessing

5. 130

   de slag

   blow

6. 131

   het vat

   cask

7. 132

   het hol

   cavern

1. 133

   de troost

   consolation

2. 134

   de raad

   counsel

3. 135

   het dal

   dale

4. 136

   de dag

   day

5. 137

   het bedrog

   deception

6. 138

   de wanorde

   disorder

7. 139

   het genot

   enjoyment

1. 140

   het spel

   game

2. 141

   het glas

   glass

3. 142

   de god

   god

4. 143

   de aarzeling

   hesitation

5. 144

   het gat

   hole

6. 145

   de eer

   honour

7. 146

   de afgod

   idol

1. 147

   het oordeel

   judgment

2. 148

   de kennis

   knowledge

3. 149

   het blad

   leaf

4. 150

   de leer

   doctrine

5. 151

   het slot

   lock

6. 152

   het lot

   lot

7. 153

   het bevel

   order

1. 154

   het pad

   path

2. 155

   de roof

   plunder

3. 156

   het rad

   wheel

Lesson 11: exercise 22

1. 157
   broederen

   brethren

2. 158
   beenderen

   bones

3. 159
   bladeren

   leaves (of a tree)

4. 160
   dochteren

   descendants (f.)

5. 161
   heidenen

   heathens

6. 162
   hemelen

   heavens

7. 163
   klederen

   clothes

1. 164
   knechten

   servants (in older texts: slaves or, figuratively, lansquenets)

2. 165
   letteren

   letters, literature

3. 166
   tafelen

   tables (of the law)

4. 167
   vaderen

   forefathers

5. 168
   wateren

   waters, bodies of water

6. 169
   wortelen

   carrots

7. 170
   zonen

   sons (in older texts: descendants, m.)

1. 171
   kleertjes

   small clothes

2. 172
   broeders

   brothers

3. 173
   benen

   legs

4. 174
   bladen

   leaves of a book, sheets, blades, flaps of a table, newspapers

5. 175
   dochters

   daughters

6. 176
   heidens

   gipsies (an old use of the word)

7. 177
   hemels

   testers (bed canopies)

1. 178
   kleden

   cloths, rugs

2. 179
   knechts

   servants

3. 180
   letters

   letters

4. 181
   tafels

   tables

5. 182
   vaders

   fathers

6. 183
   waters

   rivers, waters

7. 184
   wortels

   roots (also figuratively)

1. 185
   zoons

   sons

2. 186
   kleedjes

   small cloths, rugs

Lesson 11: exercise 23

1. 187
   voorouders

   ancestors

2. 188
   de Apennijnen

   Apennines

3. 189
   wapens

   arms

4. 190
   koude as

   ashes

5. 191
   hersenen

   brains

6. 192
   zaken

   business

7. 193
   de Balearen

   Balearic Isles

1. 194
   Belgen

   Belgians

2. 195
   biljart

   billiards

3. 196
   kleren

   clothes

4. 197
   onkosten

   charges

5. 198
   passer

   compasses

6. 199
   inhoud

   contents

7. 200
   Denen

   Danes

1. 201
   bezinksel

   dregs

2. 202
   ingewanden

   entrails

3. 203
   Engelsman

   Englishman

4. 204
   de Engelsen

   the English

5. 205
   kosten

   expenses

6. 206
   gloeiende as

   embers

7. 207
   meubels

   furniture

1. 208
   Fransman

   Frenchman

2. 209
   de Fransen

   the French

3. 210
   goederen

   goods

4. 211
   inlichtingen

   information

5. 212
   kennis

   knowledge

6. 213
   geliefden

   lovers

7. 214
   wiskunde

   mathematics

1. 215
   mazelen

   measles

2. 216
   moslim

   Mussulman

3. 217
   mechanica

   mechanics

4. 218
   notenkraker

   nutcrackers

5. 219
   Noormannen

   Normans

6. 220
   haver

   oats

7. 221
   ouders

   parents

1. 222
   mensen

   people

2. 223
   vorderingen

   progress

3. 224
   nijptang

   pincers

4. 225
   bezittingen

   property

5. 226
   natuurkunde

   physics

6. 227
   de Portugezen

   the Portuguese

7. 228
   de Pyreneeën

   Pyrenees

1. 229
   inkomsten

   revenue

2. 230
   rijkdom

   riches

3. 231
   Russen

   Russians

4. 232
   pokken

   small-pox

5. 233
   schaar

   scissors

6. 234
   kracht

   strength

7. 235
   kaarsensnuiter

   snuffers

1. 236
   Zweden

   Swedes

2. 237
   bril

   spectacles

3. 238
   trap

   stairs

4. 239
   dank

   thanks

5. 240
   tijding

   tidings

6. 241
   tang

   tongs

7. 242
   broek

   trousers

1. 243
   levensmiddelen

   victuals

2. 244
   loon

   wages

3. 245
   kapiteins

   captains

4. 246
   korporaals

   corporals

5. 247
   collega's

   colleagues

6. 248
   geniën

   genii

7. 249
   gymnasia

   gymnasiums

1. 250
   dames

   ladies

2. 251
   officieren

   officers

3. 252
   professoren

   professors

4. 253
   sergeanten

   sergeants

5. 254
   diligences

   stage-coaches

6. 255
   humeuren

   tempers

7. 256
   vizieren

   viziers

1. 257
   horloges

   watches

2. 258
   tien stuiver

   ten pence

3. 259
   vijf gulden

   five guilders

4. 260
   vier el laken

   four yards of cloth

5. 261
   tien pond suiker

   ten pounds of sugar

6. 262
   twintig riem papier

   twenty reams of paper

7. 263
   twee vat bier

   two barrels of beer

8. 264
   zestig cent

   sixty cents

Lesson 12: The adjective used as a noun (and 1 more)

1. 265
   de blinde

   the blind man or woman

2. 266
   de blinden

   the blind (people)

3. 267
   het goede

   the good, what is good

4. 268
   van de blinde

   of the blind man

5. 269
   de goede vader

   the good father

The adjective used as a noun

In Dutch an adjective or past participle can be used attributively, predicatively, or as a noun. A nominalized adjective (de blinde, the blind man or woman) is not declined by case; it takes -e in the singular for both masculine and feminine, and -en in the plural for all genders, exactly like an ordinary noun ending in -e. The neuter singular, used for an abstract quality (het goede, the good), has only one form and no plural. Possession or relation is always expressed with van, never with a genitive case ending: van de blinde (of the blind man or woman), van het goede (of the good). Older written Dutch, and Multatuli, show des blinden, der blinde, den blinde for these same relations.

Declension of an adjective preceding the noun

An attributive adjective has two forms: with -e (goede) and without it (goed). The plural always takes -e: goede vaders, goede moeders, goede kinderen.

Van instead of the genitive

Van, not a case ending, expresses of: van de grote man, van de goede vrouw, van het kleine land, van goede mannen, vrouwen, kinderen; van een grote man, van een goede vrouw, van een klein kind. Van is likewise the only way to say of when no article or pronoun precedes the adjective: van goede eieren (of good eggs), van oud brood (of stale bread).

When an attributive adjective takes -e

Before a het-word, the adjective stays bare when the noun has no article, or has een or a possessive: goed brood, een goed boek, mijn oud huis. It takes -e when the noun has de, het, dit, dat, or is followed by a superlative or an ordinal number, whatever the gender: het goede brood, het goede boek, het oude huis, hun beste boek, ons kleinste huis, dit tweede hoofdstuk. Before a de-word the adjective takes -e in every position, with or without een: een goede koning, de goede koning. Een grote man and een goede koning are written with -e whatever the sense, a tall man or a great man; the two meanings are told apart from context alone.

The old genitive -s in iets moois, niets nieuws

After iets, niets, wat, weinig, veel and similar indefinite words, the adjective takes -s instead of -e: iets moois (something pretty), niets slechts (nothing bad), wat aangenaams (something pleasant), weinig nieuws (little news), veel goeds (much good).

Adjectives that are never inflected

These adjectives never take -e or -en. Used predicatively: dit huis is groot, oud, hoog. Made from a material, ending in -en: het gouden horloge (the gold watch), de zilveren lepel (the silver spoon), de ijzeren vork (the iron fork), gesloten brieven (closed letters). Made from a place name, ending in -er: de Haarlemmerhout (the Haarlem wood), Neurenberger waren (Nuremberg wares). Rechter and linker, right and left: de rechterzijde, de linkerzijde (the right side, the left side), de rechterarm, de linkerarm (the right arm, the left arm), de rechterbeen, de linkerbeen (the right leg, the left leg), de rechterhand, de linkerhand (the right hand, the left hand), de rechterkant, de linkerkant (the right side, the left side). And, for the sound of it, adjectives of two or more syllables ending in -en, and comparatives of three or more syllables: verheven woorden (dignified words), verhevener woorden (more dignified words), dapperder mannen (braver men).

Verbs of this lesson, with their principal parts

zitten     to sit         ik zit, ik zat, ik heb gezeten
opnemen    to take up     ik neem op, ik nam op, ik heb opgenomen
wegwerpen  to throw away  ik werp weg, ik wierp weg, ik heb weggeworpen

1. 270
   een goed boek

   a good book

2. 271
   goede vaders

   good fathers

Lesson 12: Van instead of the genitive (and 1 more)

1. 272
   van de grote man

   of the great man

2. 273
   van goede eieren

   of good eggs

3. 274
   een goed boek

   a good book

4. 275
   het goede boek

   the good book

5. 276
   een goede koning

   a good king

6. 277
   hun beste boek

   their best book

Lesson 12: The old genitive -s in iets moois, niets nieuws (and 1 more)

1. 278
   iets moois

   something pretty

2. 279
   niets nieuws

   nothing new

3. 280
   veel goeds

   much good

4. 281
   de zilveren lepel

   the silver spoon

5. 282
   de rechterzijde

   the right side

1. 283
   de linkerhand

   the left hand

2. 284
   dapperder mannen

   braver men

De bediende en zijn meester

1. 285
   De bediende en zijn meester

   The servant and his master

2. 286
   Een rijke Engelsman zit aan tafel.

   A rich Englishman is sitting at the table.

3. 287
   Hij neemt het brood op, dat de knecht hem gebracht heeft, en zegt toen op strenge toon: “Thompson, ik heb je verscheidene malen beknord, omdat je me oudbakken brood bij mijn middageten gebracht hebt.

   He picks up the bread that the servant has brought him, and then says in a stern tone: “Thompson, I have scolded you several times because you have brought me stale bread for my dinner.

meester

his master (zijn meester)

brood

bread

middageten

dinner

toon

tone, voice

verscheidene

several

oudbakken

stale

toen

then

toon

in a stern tone (op strenge toon)

omdat

because

bij

with

1. 288
   Hoe komt het dat je me nu weer oudbakken brengt?”

   How is it that you are bringing me stale bread again now?”

2. 289
   Thompson antwoordt op deftige en eerbiedige toon: “Waarlijk, mijnheer, ik weet niet meer hoe ik 't aanleggen moet.

   Thompson answers in a dignified and respectful tone: “Truly, sir, I no longer know how I am to manage it.

3. 290
   Het oudbakken brood kan toch niet weggeworpen worden, wel?”

   The stale bread surely cannot be thrown away, can it?”

4. 291
   “Zeker niet, maar me dunkt dat de bedienden dat wel konden eten.”

   “Certainly not, but it seems to me that the servants could well eat it.”

5. 292
   “Wij eten alleen vers brood in de keuken,” antwoordde Thompson.

   “We eat only fresh bread in the kitchen,” Thompson answered.

keuken

kitchen

vers

new

Waarlijk

truly

Zeker

certainly

weer

again

Hoe

how

wel

well

maar

but

alleen

only

aanleggen

to manage

dunkt

me thinks (mij dunkt)

Lesson 12: conversation

1. 293
   Wie zit aan tafel?

   Who is sitting at the table?

2. 294
   Wat zegt de meester op strenge toon tegen zijn knecht?

   What does the master say in a stern tone to his servant?

3. 295
   Wat wil hij weten? Hoe het komt, dat . . . .

   What does he want to know? How it is, that . . . .

4. 296
   Hoe en wat antwoordt Thompson?

   How, and what, does Thompson answer?

5. 297
   Een rijke Engelsman zit aan tafel.

   A rich Englishman is sitting at the table.

6. 298
   Hij zegt: “Thompson, ik heb je verscheidene malen beknord, omdat je me oudbakken brood bij mijn middageten brengt.”

   He says: “Thompson, I have scolded you several times because you bring me stale bread for my dinner.”

7. 299
   Hij wil weten hoe het komt dat Thompson hem steeds weer oudbakken brood brengt.

   He wants to know why Thompson keeps bringing him stale bread again and again.

8. 300
   Thompson antwoordt op deftige en eerbiedige toon dat hij niet meer weet hoe hij het moet aanleggen.

   Thompson answers in a dignified and respectful tone that he no longer knows how to manage it.

1. 301
   Wat kan niet weggeworpen worden?

   What cannot be thrown away?

2. 302
   Wat meende de meester van Thompson?

   What did the master suggest to Thompson?

3. 303
   Wat antwoordde de laatste (the latter)?

   What did the last one answer?

4. 304
   Het oudbakken brood kan niet weggeworpen worden.

   The stale bread cannot be thrown away.

5. 305
   Hij meende dat de bedienden het oudbakken brood wel konden eten.

   He suggested that the servants could well eat the stale bread.

6. 306
   Thompson antwoordde dat zij in de keuken alleen vers brood aten.

   Thompson answered that in the kitchen they ate only fresh bread.

Lesson 12: exercise 24

1. 307

   de goede vader

   a) the good father

2. 308

   de oude moeder

   a) the old mother

3. 309

   het kleine kind

   a) the little child

4. 310

   mijn grote tuin

   a) my large garden

5. 311

   uw slechte pen

   a) your bad pen

6. 312

   zijn oud huis

   a) his old house

7. 313

   goede wijn

   b) good wine (singular only)

1. 314

   slechte vrucht

   b) bad fruit (singular only)

2. 315

   oud brood

   b) stale bread (singular only)

3. 316

   het kwade

   b) the bad, evil (singular only)

4. 317

   een arme

   c) a poor woman

5. 318

   een rijke

   c) a rich woman

Lesson 12: exercise 25

1. 319
   De dood van de oude vrouw.

   The death of the old woman.

2. 320
   Geen slapende honden.

   No sleeping dogs.

3. 321
   De rekening van de slimme herbergier.

   The bill of the sly host.

4. 322
   Een enkel ei.

   One single egg.

5. 323
   In een grote dorpsherberg.

   In a large village-inn.

6. 324
   Eieren zijn schaars.

   Eggs are scarce.

7. 325
   Gedurende de hele dag en de hele nacht.

   During (Gedurende) the whole day and the whole night.

1. 326
   De schat van de ongelukkige gierigaard.

   The treasure of the unhappy miser.

2. 327
   Een ellendige steen.

   A miserable stone.

3. 328
   U zou uw grote schat niet hebben.

   You would not have your great treasure.

4. 329
   De vrek was arm.

   The miser was poor.

5. 330
   De bedienden van een jonge en zeer trotse edelman.

   The servants of a young and very proud nobleman.

6. 331
   Zij spraken over het vriendelijke aanbod.

   They spoke about (over) the friendly offer.

7. 332
   De studeerkamer of het studeervertrek van een geleerde, of van een geleerd man.

   The study of a learned man.

1. 333
   De geleerde schreef grote boeken.

   The learned man wrote large books.

2. 334
   De hond zwom over de grote rivier.

   The dog swam across the large river.

3. 335
   Hoe groot was zijn verbazing!

   How great was his astonishment!

4. 336
   Wij gaan naar een verwijderde stadswijk.

   We go to (naar) a distant quarter.

5. 337
   De dokter van een Engels schip.

   The physician of an English ship.

6. 338
   Hij verdronk in zijn eigen medicijnkist.

   He was drowned in his own medicine-chest.

7. 339
   Hij deelde het aan de man mee.

   He communicated it to the man.

1. 340
   Hij leefde in eeuwigdurende vrees.

   He lived in everlasting fear.

2. 341
   Die jongen was getuige.

   That boy was (a) witness.

3. 342
   Die jongens waren getuigen van de twist.

   Those boys were witnesses of the quarrel.

4. 343
   Hij plaatste zich tussen de twistenden.

   He placed himself between the quarrelling (boys).

5. 344
   De kleine jongens zagen de noot.

   The little boys saw the nut.

6. 345
   In zijn hoge wijsheid.

   In his great wisdom.

7. 346
   Het oudbakken brood.

   The stale bread.

1. 347
   Het gestolen vlees.

   The stolen meat.

2. 348
   Aan de rechterzijde.

   At the right side.

3. 349
   Met de linkerhand en linkervoet.

   With the left hand and foot.

4. 350
   Veel goeds.

   Much good.

5. 351
   Niets nieuws.

   Nothing new.

6. 352
   Hij zag het met zijn rechteroog.

   He saw it with his right eye.

7. 353
   Neurenberger speelgoed.

   Nurenberg toys (speelgoed).

Lesson 13: Degrees of comparison: § 216 (and 3 more)

1. 354
   Groot is de stellende trap, groter de vergrotende trap en grootst de overtreffende trap.

   Groot is the positive, groter the comparative and grootst the superlative.

2. 355
   Dit huis is hoger dan dat huis.

   This house is higher than that house.

3. 356
   De reis was verder dan wij dachten.

   The journey was farther than we thought.

Degrees of comparison: § 216

There are three degrees of comparison: the Positive (de stellende trap), the Comparative (de vergrotende trap), and the Superlative (de overtreffende trap).

Forming the comparative: § 217

The Comparative is formed by adding (e)r to the Positive: groot - groter, hoog - hoger, blij - blijer, blode - bloder. If the Positive ends in r, the letter d is inserted: ver - verder, zwaar heavy - zwaarder. For the doubling and simplification of consonants and vowels in this process, see Book I.

Forming the superlative: § 218

The Superlative is formed by adding st to the Positive: groot - grootst, hoog - hoogst. If the Positive ends in e, this letter is dropped: blij - blijst, blode - bloodst. If the Positive ends in s, t only is added: wijs wise - wijst, fris - frist.

Meer and meest for euphony: § 219

For the sake of euphony the Comparative and Superlative are often expressed with meer more and meest most. This is always done in the Superlative if the Positive ends in st: vast firm - meest vast, juist exact - meest juist.

Superlatives formed from adverbs: § 220

Some Superlatives are formed from Adverbs but are used as Adjectives: achterst (achter) hindermost, benedenst (beneden) lowest, binnenst (binnen) inmost, bovenst (boven) uppermost, buitenst (buiten) outmost, onderst (onder) undermost, voorst (voor) foremost.

Irregular comparison: goed, veel, weinig, kwaad: § 221

The Positives goed, veel, weinig have adverbial forms in the Comparative and Superlative: goed, beter, best = good, better, best; veel, meer, meest = much (many), more, most; weinig, minder, minst = little, less, least. Note. Kwaad = bad, ill: erger, ergst (from erg); kwaad = angry: kwader, kwaadst.

Absolute adjectives used figuratively: § 222

Some Adjectives with an absolute meaning are sometimes used in the Superlative in a figurative sense: de volmaaktste rust the most complete rest, het volste glas the fullest glass.

Participles compared: § 223

Participles admit of degrees of comparison if they have become real Adjectives, with the accent on the root of the verb: een welsprekender man a more eloquent man, de welsprekendste man the most eloquent man; also uitstekend excellent, innemend charming, ingenomen pleased at. The participles uitstekend, innemend, ingenomen do not admit of degrees of comparison.

English comparative, Dutch superlative: § 224

In English the Comparative is often used where Dutch requires the Superlative: de jongste van de twee broers the younger of the two brothers; compare Scipio de Jongere.

Comparative expressing contrast only: § 225

Sometimes the Comparative expresses a contrast only: hoger onderwijs en lager onderwijs academic and primary instruction, het Lagerhuis en het Hogerhuis the House of Commons and the House of Lords.

Strengthening the superlative with aller-: § 226

The Superlative is often strengthened by aller: aardig nice - aardigst, alleraardigst very nice; lief lovely - liefst, allerliefst most lovely; treurig sad - treurigst, allertreurigst most sad; belangrijk important - belangrijkst, allerbelangrijkst of the utmost importance.

Compound words: § 227

If the Positive is a compound word the endings are added to the last part: bouwvallig decayed - bouwvalliger, bouwvalligst; vrijmoedig bold, free - vrijmoediger, vrijmoedigst; weldadig charitable - weldadiger, weldadigst.

Goedkoop, and beterkoop/bestkoop: § 228

The degrees of goedkoop cheap are: goedkoper, goedkoopst. Written Dutch of the nineteenth century, Multatuli among the rest, also uses beterkoop and bestkoop as adjectives, though they are properly the comparative and superlative of the adverb goedkoop.

Four notes on comparison: § 229

Note: 1. Hij is zo groot als ik = he is as tall as I; hij is niet zo groot als ik = he is not so tall as I. 2. Hij is groter dan ik = he is taller than I; hij is minder groot dan ik = he is less tall than I. 3. Hij is eerder vlug dan vlijtig = he is sharp rather than industrious. 4. Zij zijn hoogst gelukkig = they are most happy.

The predicative superlative takes the article: § 230

Superlatives used predicatively are in Dutch preceded by the article: de mens is in zijn jeugd het gelukkigst man is happiest in his youth, de Schelde is hier het diepst the Scheldt is deepest here.

Verbs of this lesson, with their principal parts

opgeven     to declare  ik geef op, ik gaf op, ik heb opgegeven
aandringen  to insist   ik dring aan, ik drong aan, ik heb aangedrongen

1. 357
   Puget was de beroemdste beeldhouwer van Frankrijk.

   Puget was the most famous sculptor of France.

2. 358
   Dit is de frisste ochtend van de week.

   This is the freshest morning of the week.

3. 359
   Dit antwoord is het meest juist.

   This answer is the most exact.

Lesson 13: Superlatives formed from adverbs: § 220 (and 4 more)

1. 360
   Hij woont op de bovenste verdieping.

   He lives on the topmost floor.

2. 361
   Zij zaten in de achterste rij.

   They sat in the back row.

3. 362
   De koning betaalde de generaals beter dan de beeldhouwer.

   The king paid the generals better than the sculptor.

1. 363
   Er waren minder officieren dan generaals.

   There were fewer officers than generals.

2. 364
   De koning wenste hem de volmaaktste rust toe.

   The king wished him the most complete rest.

3. 365
   Puget was een welsprekender man dan de minister.

   Puget was a more eloquent man than the minister.

4. 366
   Puget was de jongste van de twee beeldhouwers.

   Puget was the younger of the two sculptors.

Lesson 13: Comparative expressing contrast only: § 225 (and 5 more)

1. 367
   Hij sprak over hoger en lager onderwijs.

   He spoke about higher and primary education.

2. 368
   Frankrijk had maar weinig beeldhouwers die zo beroemd waren als Puget: hij was allerberoemdst.

   France had few sculptors as famous as Puget: he was the most famous of all.

3. 369
   Het huis van de gierigaard was bouwvalliger dan het onze.

   The miser's house was more dilapidated than ours.

1. 370
   De standbeelden van Puget waren niet goedkoop.

   Puget's statues were not cheap.

2. 371
   Puget was niet zo bescheiden als de minister dacht.

   Puget was not as modest as the minister thought.

3. 372
   De koning was rijker dan Puget.

   The king was richer than Puget.

4. 373
   Puget was in Frankrijk het beroemdst.

   Puget was the most famous in France.

Lodewijk de Veertiende en Puget

1. 374
   Lodewijk de Veertiende en Puget

   Louis the Fourteenth and Puget

2. 375
   De beroemde beeldhouwer Puget beklaagde zich eens bij de markies de Louvois, dat hij niet tevreden was met de prijs, die de koning hem voor zijn standbeelden betaald had.

   The famous sculptor Puget once complained to the marquis de Louvois that he was not content with the price the king had paid him for his statues.

3. 376
   De minister sprak er met de koning over; Lodewijk de Veertiende antwoordde de minister: “Puget moest zich ook duidelijker verklaren en nauwkeurig opgeven wat hij hebben moet.”

   The minister spoke about it with the king; Louis the Fourteenth answered the minister: “Puget ought to explain himself more clearly and state precisely what he wants.”

Veertiende

Lewis the Fourteenth (Lodewijk de Veertiende)

beeldhouwer

sculptor

markies

marquis

prijs

price

tevreden

contented

nauwkeurig

exact(ly)

met

with

zich

to complain (zich beklagen)

verklaren

to explain; to explain oneself

1. 377
   Louvois drong bij de beeldhouwer aan hem de juiste prijs op te geven.

   Louvois urged the sculptor to state the exact price to him.

2. 378
   Puget vroeg een zeer aanzienlijke som.

   Puget asked for a very considerable sum.

3. 379
   “Maar de koning betaalt niet meer aan de generaals van zijn legers”, hernam de minister.

   “But the king does not pay more than that to the generals of his armies,” the minister replied.

4. 380
   “Dat kan wel zo wezen”, antwoordde Puget, “de koning weet echter zeer goed, dat hij zeer gemakkelijk bekwame generaals vinden kan onder tal van uitmuntende officieren, die hij bij zijn troepen heeft; maar er zijn in Frankrijk niet vele Pugets.”

   “That may well be so,” answered Puget, “but the king knows very well that he can easily find capable generals among the many excellent officers he has among his troops; but there are not many Pugets in France.”